Trà sữa từ lâu đã trở thành một trong những thức uống quen thuộc của giới trẻ, dân văn phòng và cả những người cần một chút tỉnh táo giữa ngày làm việc dài. Một ly trà sữa mát lạnh, thơm mùi trà, béo vị sữa, thêm topping dai giòn đủ kiểu có thể nhanh chóng mang lại cảm giác dễ chịu, vui miệng và “nâng mood” tức thì. Với không ít người, trà sữa còn là cách tự thưởng sau giờ làm, là món đồ uống chống buồn ngủ, thậm chí là một phần trong nhịp sống hằng ngày.
Tuy nhiên, phía sau cảm giác tỉnh táo và hưng phấn nhất thời ấy là một vấn đề nhiều người chưa thật sự để tâm: trà sữa có thể khiến cơ thể nạp vào lượng đường và caffeine lớn hơn tưởng tượng. Khi thói quen này lặp lại quá thường xuyên, nó không chỉ ảnh hưởng đến cân nặng mà còn tác động đến giấc ngủ, mức năng lượng, tâm trạng và sức khỏe lâu dài.
Cảm giác tỉnh táo đến từ đâu?
Điểm khiến trà sữa dễ “gây nghiện” nằm ở công thức đánh trúng khẩu vị số đông. Vị ngọt tạo cảm giác được xoa dịu, chất béo từ sữa hoặc kem béo đem lại độ thơm ngon, còn nền trà lại chứa caffeine giúp người uống cảm thấy tỉnh táo hơn. Sự kết hợp này khiến nhiều người lầm tưởng đây chỉ là một món đồ uống giải khát thông thường, trong khi thực tế nó có thể giống một dạng “nạp năng lượng nhanh” với nhiều đường, calo và chất kích thích hơn mong đợi.
Cảm giác tỉnh táo sau khi uống trà sữa phần lớn đến từ caffeine trong trà đen, trà xanh hoặc các loại bột matcha. Với những người đang mệt mỏi, thiếu ngủ hoặc làm việc căng thẳng, tác động này có thể đến khá nhanh: đầu óc thấy lanh hơn, đỡ uể oải hơn, tâm trạng cũng có phần phấn chấn hơn. Nhưng mặt trái là hiệu ứng này thường không kéo dài quá lâu. Sau giai đoạn hưng phấn ngắn, cơ thể có thể rơi vào trạng thái mệt, thèm ngọt hoặc muốn tiếp tục dùng thêm một món tương tự để duy trì cảm giác dễ chịu.
Đó là lý do nhiều người uống trà sữa không hẳn vì khát, mà vì đang cần “chống tụt năng lượng”. Vấn đề là khi dựa vào đồ uống ngọt có chứa caffeine để giữ tỉnh táo, cơ thể rất dễ hình thành vòng lặp không lành mạnh: mệt thì uống, uống xong tỉnh một lúc, rồi sau đó lại uể oải và tiếp tục thèm đồ ngọt. Về lâu dài, đây không phải cách bền vững để duy trì sự tập trung hay hiệu suất làm việc.
Điều đáng lo hơn là lượng đường trong một ly trà sữa thường không hề ít, nhất là khi người uống chọn mức ngọt tiêu chuẩn, thêm trân châu, pudding, kem sữa hoặc các topping khác. Nhiều người có thói quen nghĩ rằng “uống một ly cũng không sao”, nhưng nếu duy trì 3-4 lần mỗi tuần, tổng lượng đường nạp vào có thể tăng lên rất nhanh. Đây là điều dễ bị bỏ qua vì đường ở dạng đồ uống thường không tạo cảm giác “ăn nhiều” như khi ăn bánh kẹo.
Việc tiêu thụ quá nhiều đồ uống ngọt trong thời gian dài có thể khiến cân nặng tăng lên lúc nào không hay. Không ít người thấy mình ăn uống vẫn bình thường nhưng cơ thể ngày càng khó giữ dáng, trong khi thủ phạm lại đến từ những ly đồ uống tưởng như vô hại giữa buổi chiều. Chưa kể, đường nạp quá nhiều còn dễ khiến da xấu đi, cơ thể nhanh mệt hơn và làm tăng nguy cơ rối loạn chuyển hóa nếu lối sống ít vận động kéo dài.
Tác động âm thầm đến cân nặng và chuyển hóa
Không chỉ đường, caffeine trong trà sữa cũng là yếu tố cần lưu ý. Nhiều người cho rằng trà sữa “nhẹ đô” hơn cà phê nên uống thoải mái, kể cả vào cuối chiều hoặc buổi tối. Nhưng với người nhạy cảm với caffeine, chỉ một ly trà sữa cũng có thể khiến tim đập nhanh hơn, bồn chồn, khó ngủ hoặc ngủ chập chờn. Khi giấc ngủ bị ảnh hưởng, hôm sau cơ thể lại mệt mỏi, và vòng lặp tìm đến đồ uống ngọt để chống buồn ngủ tiếp tục lặp lại.
Một số người còn dễ gặp cảm giác đầy bụng, khó tiêu sau khi uống trà sữa, nhất là khi dùng lúc đang đói. Lượng đường cao, topping nhiều tinh bột, cộng thêm thành phần kem béo hoặc sữa có thể khiến hệ tiêu hóa bị “quá tải” trong thời gian ngắn. Với những người có cơ địa nhạy cảm, tiền sử mất ngủ, thừa cân hoặc đang kiểm soát đường huyết, thói quen uống trà sữa thường xuyên càng nên được nhìn nhận thận trọng hơn.
Điều này không có nghĩa trà sữa là thức uống “xấu” cần loại bỏ hoàn toàn. Vấn đề nằm ở tần suất, khẩu phần và cách lựa chọn. Nếu xem trà sữa là một món để thưởng thức thỉnh thoảng, người uống vẫn có thể tận hưởng mà không tạo gánh nặng quá lớn cho cơ thể. Ngược lại, nếu coi đó là giải pháp chống mệt mỗi ngày, nguy cơ nạp thừa đường và caffeine sẽ tăng lên rõ rệt.
Các chuyên gia dinh dưỡng thường khuyên rằng, thay vì gọi ly cỡ lớn với mức ngọt bình thường và nhiều topping, người uống nên tập giảm dần độ ngọt, chọn size nhỏ hoặc trung bình và hạn chế topping ngọt. Uống vào đầu ngày hoặc đầu giờ chiều cũng hợp lý hơn so với buổi tối, khi caffeine có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ. Quan trọng hơn, đừng dùng trà sữa để thay bữa ăn, thay nước lọc hay thay cho việc nghỉ ngơi đúng nghĩa.
Nếu bạn thường xuyên thấy mình thèm trà sữa khi stress, buồn ngủ hoặc tụt cảm xúc, đó cũng có thể là lúc nên nhìn lại nhịp sinh hoạt của bản thân. Thiếu ngủ, ăn uống thất thường, làm việc quá sức hoặc ngồi lâu không vận động mới là những nguyên nhân gốc khiến cơ thể kiệt năng lượng. Một ly trà sữa có thể giúp tinh thần khá lên trong chốc lát, nhưng không thể sửa được nền tảng sức khỏe đang mất cân bằng.
Với những người yêu trà sữa, lời khuyên hợp lý nhất không phải là cấm tuyệt đối, mà là uống có kiểm soát. Hãy coi đây là món thưởng thức thay vì thói quen hằng ngày. Bởi cảm giác tỉnh táo mà trà sữa mang lại có thể chỉ là nhất thời, còn lượng đường và caffeine nạp vào cơ thể thì tích lũy rất thật. Khi biết tiết chế đúng lúc, bạn vẫn có thể tận hưởng món mình thích mà không phải đánh đổi bằng sức khỏe về lâu dài.
Tổng hợp
