Sự phát triển mạnh của flycam trong những năm gần đây đã mở ra nhiều ứng dụng trong quay phim, chụp ảnh, nông nghiệp, khảo sát công trình, cứu hộ cứu nạn hay sản xuất nội dung số. Chỉ với vài triệu đồng, người dân có thể dễ dàng sở hữu một thiết bị bay.
Tuy nhiên, cùng với sự gia tăng nhanh chóng về số lượng phương tiện, yêu cầu quản lý cũng ngày càng chặt chẽ hơn nhằm bảo đảm an toàn hàng không, quốc phòng, an ninh và trật tự xã hội.
Chỉ trong hai ngày 6 và 7/6, tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài đã xảy ra ba sự cố liên quan đến drone và diều. Một thiết bị bay không người lái xuất hiện trên đường bay của chuyến bay từ Hà Nội đi Cam Ranh, buộc cơ quan chức năng phải điều chỉnh hoạt động khai thác, khiến 16 chuyến bay bị ảnh hưởng.
Người điều khiển flycam phải tuân thủ quy định về khu vực, thời gian và điều kiện hoạt động bay nhằm bảo đảm an toàn hàng không.
Trước đó, dịp đầu năm 2026, nhiều thiết bị bay không người lái xâm nhập trái phép khu vực Cảng hàng không quốc tế Đà Nẵng đã làm gián đoạn hoạt động khai thác, ảnh hưởng tới hàng nghìn hành khách và gây thiệt hại hàng tỷ đồng cho các hãng hàng không.
Những sự cố liên tiếp xảy ra cho thấy, cùng với sự phát triển nhanh của flycam trong đời sống, yêu cầu xây dựng hành lang pháp lý, nâng cao trách nhiệm của người điều khiển và tăng cường kiểm soát hoạt động bay đang trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Không còn chuyện muốn bay flycam ở đâu cũng được
Trả lời phóng viên Báo Điện tử VTC News, Đại tá Nguyễn Văn Trường, Cục trưởng Cục Phương tiện không người lái (Bộ Quốc phòng) cho biết, từ ngày 1/7/2026, tất cả người điều khiển phương tiện bay không người lái đều phải được đào tạo và cấp chứng chỉ theo quy định.
Theo Đại tá Nguyễn Văn Trường, người học phải tham gia khóa đào tạo tối thiểu 3 tháng, đáp ứng các điều kiện về sức khỏe, đạo đức và trình độ trước khi được cấp chứng chỉ.
“Người điều khiển phải được đào tạo, được cấp chứng chỉ theo quy định. Khi có chứng chỉ mới đủ điều kiện thực hiện các thủ tục đăng ký hoạt động bay” , Đại tá Nguyễn Văn Trường cho biết.
Đại tá Nguyễn Văn Trường trao đổi với phóng viên về một mẫu flycam dân dụng.
Hiện nay, Trường Sĩ quan Không quân là cơ sở được giao đào tạo, cấp chứng chỉ cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu điều khiển thiết bị bay không người lái.
Tuy nhiên, theo Cục trưởng Cục Phương tiện không người lái, chứng chỉ điều khiển mới chỉ là một trong những điều kiện bắt buộc.
Đại tá Nguyễn Văn Trường cho biết các tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng phương tiện bay không người lái phải thực hiện thủ tục đăng ký, đề nghị cấp phép hoạt động bay với Bộ Quốc phòng theo quy định. Việc đăng ký hiện được thực hiện thông qua Cổng thông tin điện tử của Bộ Quốc phòng.
Sau khi tiếp nhận hồ sơ, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét khu vực bay, thời gian bay, hành trình bay và các điều kiện bảo đảm an toàn trước khi cấp phép.
“Quá trình bay phải có sự giám sát của cơ quan công an, quân sự địa phương. Nếu hoạt động trong khu vực sân bay thì còn phải chịu sự giám sát của cơ quan quản lý điều hành bay” , Đại tá Nguyễn Văn Trường nhấn mạnh.
Theo ông, mọi hoạt động bay đều phải được kiểm soát chặt chẽ về hành trình, thời gian và khu vực hoạt động nhằm bảo đảm an toàn, không ảnh hưởng đến hoạt động hàng không cũng như quốc phòng, an ninh.
Bên cạnh việc quản lý người điều khiển và hoạt động bay, cơ chế quản lý đối với từng thiết bị bay cũng đang tiếp tục được hoàn thiện.
Theo Thông tư 78/2026/TT-BCA của Bộ Công an, từ ngày 20/7/2026, drone, flycam trên toàn quốc (trừ phương tiện thuộc Bộ Quốc phòng) sẽ được quản lý thông qua hệ thống đăng ký phương tiện bay. Sau khi hoàn tất thủ tục đăng ký, mỗi phương tiện sẽ được cấp một mã định danh riêng để xác định chủ sở hữu, tương tự như “biển số” của phương tiện giao thông.
Theo quy định, chủ sở hữu có thể thực hiện đăng ký trực tiếp hoặc trực tuyến. Sau khi được cấp mã định danh, phương tiện phải gắn thiết bị quản lý hoạt động bay theo quy định nhằm phục vụ công tác nhận diện, giám sát và truy xuất thông tin khi cần thiết.
Những hành vi nào sẽ bị xử lý?
Theo Đại tá Nguyễn Văn Trường, người điều khiển phương tiện bay không người lái phải tuân thủ đầy đủ các quy định về đăng ký và cấp phép hoạt động.
Các hành vi như điều khiển flycam khi chưa được cấp chứng chỉ, không đăng ký hoạt động bay, bay sai khu vực, sai hành trình, sai thời gian được cấp phép hoặc không chấp hành yêu cầu kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng đều có thể bị xử lý theo quy định.
Đối với các trường hợp hoạt động trong khu vực hạn chế bay, gần sân bay hoặc ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, việc xử lý sẽ được thực hiện nghiêm theo các quy định hiện hành.
Cục trưởng Cục Phương tiện không người lái nhấn mạnh phương châm “Quản lý chặt để phát triển bền vững” sẽ là nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình xây dựng hệ sinh thái phương tiện không người lái tại Việt Nam, vừa tạo điều kiện cho công nghệ phát triển, vừa bảo đảm an toàn, an ninh trong bối cảnh lĩnh vực này đang mở rộng rất nhanh.
