Phát hiện một nơi cứ sau mỗi kỳ thi là đông kín người

Kỳ thi đại học vừa khép lại, nhưng ở nhiều nơi, một "mùa cao điểm" khác lại bắt đầu. Không phải sân bay, khu du lịch hay trung tâm vui chơi giải trí, những địa điểm đông đúc nhất những ngày này lại là các cửa hàng điện thoại, điện tử. Học sinh vừa bước ra khỏi phòng thi, phụ huynh vừa trút bỏ áp lực đồng hành suốt nhiều tháng trời, cũng là lúc nhu cầu mua sắm tăng vọt.

Tại nhiều địa phương ở Trung Quốc, hình ảnh các cửa hàng điện thoại chật kín học sinh và phụ huynh sau kỳ thi đã thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Có nơi, nhân viên bán hàng mô tả lượng khách đông không khác gì dịp lễ Tết. Nhiều học sinh vừa hoàn thành bài thi đã lập tức cùng gia đình đi chọn điện thoại mới, máy tính mới hoặc lên kế hoạch cho những khoản chi tiêu lớn trong mùa hè.

Thực tế, điện thoại chỉ là một phần trong danh sách chi phí hậu kỳ thi. Du lịch tốt nghiệp, học lái xe, phẫu thuật cận thị, liên hoan cùng bạn bè... cộng lại có thể trở thành một khoản tiền không hề nhỏ. Có phụ huynh Trung Quốc từng chia sẻ tổng chi phí dự kiến sau kỳ thi của con lên tới hơn 80.000 NDT (khoảng 312 triệu đồng), chưa tính học phí và sinh hoạt phí khi vào đại học.

Với nhiều gia đình bình thường, đó là một con số đáng cân nhắc.

Khi điểm số vô tình trở thành "công cụ mặc cả"

Điều khiến nhiều người tranh luận không nằm ở chuyện thưởng cho con sau những năm tháng học tập vất vả. Nhiều phụ huynh sẵn sàng dành cho con một món quà ý nghĩa sau khi vượt qua kỳ thi quan trọng. Đó có thể là chiếc điện thoại mới, chuyến du lịch mơ ước hay một trải nghiệm đặc biệt đánh dấu cột mốc trưởng thành. Vấn đề xuất hiện khi phần thưởng dần bị nhìn nhận như một "quyền lợi đương nhiên".

Một người mẹ ở Hàng Châu (Trung Quốc) từng chia sẻ rằng ngay tối sau khi thi xong, con gái chị đã đưa ra 3 đề nghị: mua điện thoại iPhone mới, du lịch Tây Tạng một mình và đăng ký thẻ tập gym. Khi gia đình tỏ ra băn khoăn về khả năng tài chính, cô bé liên tục tranh cãi và cho rằng mình xứng đáng được đáp ứng vì đã học hành vất vả suốt nhiều năm.

Không ít trường hợp khác cũng gây chú ý trên mạng xã hội.

Có học sinh thỏa thuận trước với bố mẹ rằng nếu đạt mức điểm nhất định sẽ được thưởng tiền mặt. Sau kỳ thi, toàn bộ số tiền đó nhanh chóng được dùng để mua điện thoại, máy tính và các chuyến du lịch đắt đỏ.

Thậm chí từng xuất hiện câu chuyện về một nam sinh đạt điểm cao nhưng liên tục gây áp lực buộc người mẹ đơn thân làm nghề thu ngân phải mua điện thoại giá mấy chục triệu. Khi bị từ chối vì hoàn cảnh kinh tế khó khăn, cậu còn dọa không đăng ký nguyện vọng hoặc không đi học đại học.

Những câu chuyện như vậy khiến nhiều người đặt câu hỏi rằng từ khi nào điểm số lại trở thành một dạng "hợp đồng giao dịch" giữa con cái và cha mẹ?

Sau mỗi kỳ thi quan trọng, các cửa hàng điện thoại, điện tử lại trở thành một trong những nơi đông khách nhất (Ảnh chụp màn hình)

Phần thưởng và sự trao đổi là hai khái niệm khác nhau

Không ai phủ nhận những nỗ lực của học sinh trong suốt nhiều năm học tập. 3 năm cấp 3 với lịch học dày đặc, những buổi học thêm kéo dài và áp lực thi cử là điều không dễ dàng. Việc gia đình ghi nhận, động viên hay dành cho con một món quà sau kỳ thi là điều hoàn toàn hợp lý.

Tuy nhiên, phần thưởng xuất phát từ tình yêu thương khác hoàn toàn với tâm lý xem thành tích học tập như một "tấm vé" để đòi hỏi mọi mong muốn vật chất. Một chiếc điện thoại mới, một chuyến du lịch hay một món quà giá trị không phải điều đương nhiên ai cũng có thể nhận được. Chúng còn phụ thuộc vào điều kiện kinh tế của từng gia đình.

Đối với một số gia đình khá giả, vài chục triệu đồng có thể không phải vấn đề lớn. Nhưng với nhiều gia đình khác, đó là số tiền tích góp trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm làm việc.

Có một câu bình luận được nhiều người đồng tình: "Bạn chỉ vừa thi xong, chứ không phải gia đình vừa trở nên giàu có hơn".

Kỳ thi kết thúc không đồng nghĩa áp lực tài chính của cha mẹ cũng kết thúc theo.

Một chiếc điện thoại mới hay chuyến du lịch sau kỳ thi có thể là món quà ý nghĩa, nhưng nhiều ý kiến cho rằng điều quan trọng hơn cả là người trẻ hiểu được giá trị của sự cố gắng, lòng biết ơn và hoàn cảnh của gia đình mình (Ảnh chụp màn hình)

Sau kỳ thi, có nhiều điều đáng làm hơn là chỉ mua sắm

Khoảng thời gian vài tháng trước khi bước vào đại học được xem là một trong những giai đoạn tự do nhất của nhiều người trẻ. Đó cũng là cơ hội để chuẩn bị cho chặng đường trưởng thành phía trước.

Nhiều chuyên gia giáo dục cho rằng thay vì chỉ tập trung vào mua sắm hay tiêu dùng, học sinh có thể dành thời gian tìm hiểu ngành học, trường học tương lai, học thêm kỹ năng sống, rèn luyện ngoại ngữ hoặc thử sức với một công việc bán thời gian để trải nghiệm giá trị của lao động và đồng tiền.

Bên cạnh đó, đây cũng là khoảng thời gian hiếm hoi để ở bên gia đình trước khi bước vào môi trường sống mới. Sau khi vào đại học, thời gian gặp gỡ cha mẹ thường chỉ còn lại những kỳ nghỉ ngắn. Vì vậy, nhiều người cho rằng việc dành thời gian trò chuyện, phụ giúp công việc nhà hay đơn giản là cùng gia đình ăn một bữa cơm cũng là một cách ý nghĩa để khép lại quãng đời học sinh.

Điểm số có thể mở ra cánh cửa đại học, nhưng điều quyết định một người đi được bao xa lại nằm ở cách họ nhìn nhận trách nhiệm, sự biết ơn và giá trị của những gì mình đang có. Một kỳ thi có thể kết thúc sau vài ngày, nhưng những bài học về cách ứng xử với gia đình, với đồng tiền và với thành quả của chính mình mới là điều theo mỗi người trong nhiều năm sau đó.