"Tôi không mất việc hoàn toàn, nhưng thu nhập giảm gần một nửa"
Chị Mai từng làm quản lý hành chính cho một doanh nghiệp tư nhân tại Hà Nội. Đầu năm nay, công ty cắt giảm nhân sự và chị quyết định nghỉ việc thay vì chuyển sang vị trí mới với áp lực cao hơn.
"Tôi có một khoản tiết kiệm nhất định nên không quá hoảng loạn. Nhưng khi không còn lương hàng tháng đều đặn, tôi bắt đầu nhìn mọi khoản chi bằng con mắt khác", chị kể.
Những ngày đầu nghỉ việc, chị dành thời gian tổng hợp lại toàn bộ giao dịch ngân hàng, ví điện tử và hóa đơn trong vòng 6 tháng trước đó. Ban đầu, chị chỉ muốn biết gia đình mình thực sự đang tiêu bao nhiêu tiền mỗi tháng.
Kết quả khiến chị ngỡ ngàng.
"Tôi cứ nghĩ nhà mình chi tiêu khá tiết kiệm. Nhưng khi cộng lại từng khoản, tôi phát hiện rất nhiều chi phí tồn tại theo thói quen chứ không còn mang lại giá trị thực sự".
Bảng chi tiêu khiến chị phải thay đổi cách sống
Sau khi rà soát, chị Mai lập một bảng so sánh đơn giản:
| Khoản chi | Trước khi nghỉ việc | Sau khi điều chỉnh |
|---|---|---|
| Ăn uống gia đình | 8 triệu đồng | 7 triệu đồng |
| Điện, nước, internet | 2 triệu đồng | 1,8 triệu đồng |
| Cà phê, đồ uống bên ngoài | 1,5 triệu đồng | 300.000 đồng |
| Đăng ký ứng dụng, dịch vụ trực tuyến | 1 triệu đồng | 300.000 đồng |
| Mua sắm ngẫu hứng | 3 triệu đồng | 1 triệu đồng |
| Ăn ngoài cuối tuần | 2 triệu đồng | 800.000 đồng |
| Tổng cộng | 17,5 triệu đồng | 11,2 triệu đồng |
"Tôi không hề cắt giảm chuyện ăn uống hay sinh hoạt thiết yếu. Tôi chỉ bỏ bớt những khoản không còn cần thiết".
Khoản đầu tiên: Trả tiền cho những dịch vụ mình gần như không dùng
Chị phát hiện mình đang trả phí cho 5 ứng dụng và nền tảng khác nhau.
Có nền tảng xem phim đã hơn 3 tháng không mở. Có ứng dụng học ngoại ngữ từng mua khi quyết tâm học tiếng Anh nhưng sau vài tuần thì bỏ dở. Có dịch vụ lưu trữ dữ liệu mà chị gần như quên mất mình đã đăng ký.
"Từng khoản chỉ vài chục hoặc vài trăm nghìn đồng nên không thấy đáng kể. Nhưng cộng lại mỗi năm cũng hơn 10 triệu đồng."
Chị quyết định giữ lại đúng những dịch vụ cả gia đình sử dụng thường xuyên.
Khoản thứ hai: Những ly cà phê mua vì thói quen
Khi còn đi làm, gần như sáng nào chị cũng ghé mua đồ uống mang đi.
Mỗi lần từ 40.000 đến 60.000 đồng.
"Tôi từng nghĩ đó là phần thưởng nhỏ cho bản thân."
Sau khi nghỉ việc, chị thử pha cà phê tại nhà và chỉ thỉnh thoảng mới gặp bạn bè ở quán.
Một tháng sau, chị nhận ra mình vẫn vui vẻ, vẫn có thời gian thư giãn nhưng tiết kiệm được hơn 1 triệu đồng.
Khoản thứ ba: Mua đồ vì thấy đang giảm giá
Đây là điều khiến chị bất ngờ nhất.
Trong tủ quần áo có nhiều món còn nguyên nhãn.
Trong bếp có những dụng cụ gần như chưa dùng lần nào.
Trong kho còn không ít đồ gia dụng mua theo các chương trình khuyến mãi.
"Tôi từng nghĩ giảm giá là tiết kiệm. Sau này mới hiểu, mua thứ không cần vẫn là tiêu tiền."
Chị bắt đầu áp dụng một nguyên tắc đơn giản: Nếu món đồ đó không có kế hoạch sử dụng trong vòng 30 ngày tới, chị sẽ không mua.
Khoản thứ tư: Những bữa ăn ngoài chỉ vì quá bận
Khi còn đi làm, gia đình thường ăn ngoài vào cuối tuần.
Lý do đơn giản là mọi người đều mệt.
Nhưng sau khi nghỉ việc, chị có thời gian chuẩn bị bữa cơm tại nhà nhiều hơn.
Điều chị nhận được không chỉ là tiết kiệm chi phí.
"Cả nhà ngồi ăn cùng nhau nhiều hơn. Con cái cũng thích những bữa cơm gia đình hơn tôi nghĩ."
Không phải sống kham khổ, mà là sống có chủ đích hơn
Điều khiến chị Mai hài lòng nhất không phải số tiền tiết kiệm được mỗi tháng.
Đó là cảm giác kiểm soát được cuộc sống.
"Tôi từng nghĩ muốn an toàn tài chính thì phải kiếm thật nhiều tiền. Nhưng khi thu nhập giảm, tôi mới hiểu quản lý chi tiêu cũng quan trọng không kém."
Hiện nay, dù chưa quay lại công việc toàn thời gian, chị vẫn duy trì được cuộc sống ổn định nhờ một số công việc tự do và khoản tiết kiệm trước đó.
Quan trọng hơn, chị không còn cảm thấy áp lực phải tiêu dùng để tự thưởng hay để bắt kịp người khác.
Bài học ở tuổi 45
Nhìn lại quãng thời gian vừa qua, chị Mai cho rằng việc nghỉ việc vô tình trở thành cơ hội để chị rà soát lại toàn bộ thói quen tài chính của mình.
"Nếu vẫn đi làm như trước, có lẽ tôi sẽ tiếp tục trả tiền cho những thứ không cần thiết mà không hề nhận ra".
Theo chị, không phải ai cũng cần cắt giảm mạnh chi tiêu hay sống tối giản cực đoan. Nhưng thỉnh thoảng, việc ngồi xuống và xem lại bảng chi tiêu một cách nghiêm túc có thể giúp phát hiện những "lỗ rò" tài chính tồn tại nhiều năm.
"Đôi khi vấn đề không nằm ở việc kiếm chưa đủ tiền. Vấn đề là chúng ta chưa thực sự biết tiền của mình đang đi đâu".
Ở tuổi 45, bài học lớn nhất mà chị nhận được không phải là cách tiết kiệm nhiều hơn, mà là hiểu rõ điều gì thực sự đáng để chi tiền. Và với chị, đó mới là bước khởi đầu của sự chủ động tài chính.
