Những ngày cuối tháng 5/2026, thời tiết tại Hà Nội xuất hiện các đợt nắng nóng diện rộng với nền nhiệt ngoài trời liên tục duy trì ở mức cao. Nhiệt độ tăng mạnh khiến nhu cầu sử dụng các thiết bị làm mát như điều hòa, quạt điện, tủ lạnh… tăng đáng kể, kéo theo sản lượng điện tiêu thụ trên địa bàn Thành phố liên tục gia tăng.
Đặc biệt, trong 2 ngày cuối tuần 23 và 24/5/2026, mặc dù nhiều cơ quan, công sở và trường học nghỉ hoạt động, Thủ đô Hà Nội vẫn ghi nhận mức tiêu thụ điện tăng cao do thời tiết nắng nóng gay gắt.
Theo thống kê của Tổng công ty Điện lực TP. Hà Nội (EVNHANOI), trong 5 ngày vừa qua, từ ngày 20/5 đến hết ngày 24/5/2026, sản lượng điện trên toàn địa bàn Hà Nội đạt hơn 509 triệu kWh, tăng 21,62% so với cùng kỳ năm 2025 (đạt hơn 419 triệu kWh). Trong đó, mức đỉnh ghi nhận vào ngày 24/5/2026 đạt xấp xỉ 109,9 triệu kWh, cao nhất từ đầu năm đến nay.
Đáng chú ý, ngày 23 - 24/5 là thời điểm cuối tuần, nhiều hoạt động sản xuất, văn phòng và cơ quan hành chính giảm tải hơn ngày thường. Tuy nhiên, sản lượng điện toàn Thành phố vẫn đạt gần 110 triệu kWh/ngày, cho thấy nhu cầu sử dụng điện cho sinh hoạt, làm mát, dịch vụ và thương mại trong điều kiện nắng nóng đang tăng rất mạnh.
Đỉnh phụ tải năm 2025 rơi vào tháng 8 thì năm nay sản lượng điện tiêu thụ đã tăng mạnh ngay từ đầu mùa nắng nóng. Điều này cho thấy áp lực lên hệ thống điện có thể đến sớm hơn, kéo dài hơn và khó dự báo hơn nếu thời tiết tiếp tục diễn biến cực đoan trong thời gian tới.
Trước tình hình đó, EVNHANOI khuyến cáo khách hàng chủ động theo dõi lượng điện tiêu thụ hằng ngày thông qua App EVNHANOI, website EVNHANOI và các kênh chăm sóc khách hàng trực tuyến khác để kịp thời điều chỉnh thói quen sử dụng điện.
Ảnh minh hoạ.
Bên cạnh đó, EVNHANOI khuyến nghị khách hàng sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả cùng thông điệp "Hai Bật Ba Tắt". Theo đó, khách hàng nên bật điều hòa ở mức từ 26°C trở lên và kết hợp sử dụng quạt để tăng hiệu quả làm mát, đồng thời ưu tiên bật chế độ Eco (chế độ tối ưu năng lượng) trên các thiết bị điện khi sử dụng. Bên cạnh đó, cần tắt các thiết bị điện khi không sử dụng, tắt giảm đồng thời các thiết bị công suất lớn trong cùng một thời điểm và tắt nguồn điện chờ, rút phích cắm các thiết bị khi không cần thiết.
Để sử dụng điều hoà hiệu quả và tiết kiệm, trao đổi với Sức khoẻ & Đời sống, GS.TS Nguyễn Đức Lợi, Hội Khoa học và Công nghệ Nhiệt lạnh cho biết thêm, về nguyên tắc thì trời càng nóng, điều hòa càng tốn điện. Thậm chí nắng nóng quá mức có thể khiến máy điều hòa gặp các vấn đề về hoạt động. Để vận hành máy lạnh đúng cách trong những ngày quá nắng nóng thì nên kết hợp với nhiều biện pháp làm mát khác nhau.
Ảnh minh hoạ.
Đầu tiên, để tiết kiệm điện thì máy điều hòa phải được vệ sinh sạch sẽ dàn nóng và dàn lạnh. Trong phòng nên dùng thêm quạt điện. Có thể dùng máy phun sương phun vào dàn nóng để hạ nhiệt độ ngưng tụ, nâng cao hiệu suất của máy.
Các nhà sản xuất thường khuyến cáo mức nhiệt cài đặt của điều hòa chỉ nên thấp hơn 7-10 độ C so với nhiệt độ ngoài trời. Tuy nhiên, với mức nhiệt trên 40 độ C, người dùng nên để mức nhiệt độ nào là hợp lý?
GS.TS Nguyễn Đức Lợi, người dùng nên để điều hòa ở mức 26-28 độ C. Đây là mức phù hợp nhất để cân bằng giữa cảm nhận mát mẻ cho con người, công suất hoạt động của điều hòa.
Khi thời tiết quá nóng, việc đặt nhiệt độ thấp hơn từ 16-20 độ khiến điều hòa phải chạy liên tục ở công suất cao nhất, không có thời gian nghỉ khiến hệ thống dễ bị quá tải, hỏng hóc. Theo các chuyên gia, với các điều hòa dân dụng và điều kiện lắp đặt phổ biến ở Việt Nam, đa số các loại điều hòa không thể đạt được mức nhiệt khoảng 20 độ C cho căn phòng khi nhiệt độ ngoài trời khoảng trên 40 độ C. Ngoài ra, việc bật nhiệt độ 26-28 độ C cũng giúp hạn chế tình trạng sốc nhiệt khi ra vào nhà và ngoài trời với mức chênh quá cao.
Với nhiệt độ ngoài trời trên 40 độ C, quạt là vật dụng cần thiết để giảm áp lực cho điều hòa. Trước khi bật thiết bị, người dùng có thể mở cửa phòng, bật quạt trước khoảng 15 phút cho thông thoáng. Sau đó, duy trì bật quạt trong suốt quá trình bật điều hòa nhưng có thể với tốc độ gió thấp hơn, nhằm phân tán khí lạnh nhanh hơn trong phòng.
GS.TS Nguyễn Đức Lợi lưu ý không nên bật điều hòa 24/24 dù trời có nắng nóng gay gắt, vừa bảo vệ sức khỏe, vừa để bảo vệ thiết bị. Dù nhu cầu sử dụng là thường xuyên, người dùng vẫn nên cho điều hòa "nghỉ ngơi" sau mỗi 4-6 tiếng hoạt động, đặc biệt với những ngày nắng gắt. Có thể tắt tạm điều hòa trong khoảng một tiếng, mở cửa cho thông thoáng trước khi bật lại, giúp máy bền bỉ hơn.
GS Nguyễn Đức Lợi cho biết, có thể tự bảo dưỡng điều hòa tại nhà bằng cách tắt hết nguồn điện cung cấp cho điều hòa, tiến hành kiểm tra cục nóng và lạnh bên trong/ ngoài nhà để đảm bảo không có vật cản nào bên trong máy (bọ hoặc côn trùng chết…). Vệ sinh lưới lọc bụi cho cả dàn nóng và lạnh theo các bước tháo mở trong sách hướng dẫn. Đôi khi điều hòa hoạt động kém hiệu quả cũng có thể bắt nguồn từ các lưới lọc bụi bị bít kín. Tháo lớp vỏ dàn lạnh, sẽ bắt gặp ngay hệ thống lưới lọc bụi, bạn dễ dàng gỡ lớp màng này ra, rũ sạch và có thể giặt phơi khô do được làm bằng nhựa hoặc loại sợi đặc biệt nên có thể chịu được nước và xà phòng.
Với dàn nóng bên ngoài cũng vậy, bên ngoài quạt và lốc máy là hệ thống lưới bảo vệ, tuy thưa những cũng nên được làm sạch thường xuyên, tránh những vật cản không mong muốn, làm giảm công suất của máy.
Cuối cùng đóng aptomat nguồn, bật máy chạy thử. Nếu phát hiện có tiếng động lạ thì cần ngắt điện để tìm rõ nguyên nhân. Nếu không thể tự giải quyết, bạn nên nhờ đến sự giúp đỡ của thợ kỹ thuật có chuyên môn.Điều hòa sau một thời gian dài hoạt động, sẽ có những hao mòn nhất định. Vì vậy trước mỗi mùa sử dụng cao điểm, chúng nên được bảo dưỡng để đảm bảo công suất hoạt động và tránh hao phí điện năng trong quá trình sử dụng.
Minh Hoa (t/h theo Báo Tin tức, Sức khoẻ & Đời sống)
