Một nghiên cứu dài hạn của Đại học Harvard (Mỹ) cho thấy, những người duy trì thói quen ngủ trưa thường xuyên có tuổi thọ trung bình cao hơn đáng kể so với nhóm không ngủ trưa. Điều đáng chú ý là mức chênh lệch này không chỉ tính bằng vài tháng, mà có thể kéo dài thêm nhiều năm sống khỏe mạnh.
Phát hiện trên nhanh chóng thu hút sự quan tâm của giới y học và cộng đồng, bởi nó chỉ ra rằng một thói quen rất đơn giản trong đời sống hằng ngày lại có thể tạo ra tác động lớn đến sức khỏe tổng thể. Tại Việt Nam, ngủ trưa từ lâu đã trở thành một phần quen thuộc trong sinh hoạt của nhiều người. Tuy nhiên, ở không ít quốc gia, đặc biệt là các nước phương Tây, thói quen này chưa thực sự phổ biến, thậm chí còn bị xem nhẹ.
Không ít người từng đặt câu hỏi: “Ngủ trưa chỉ là nghỉ ngơi ngắn, liệu có thực sự mang lại lợi ích lớn đến vậy?”. Theo các chuyên gia, câu trả lời là có. Đằng sau giấc ngủ ngắn ấy là hàng loạt cơ chế sinh học giúp cơ thể phục hồi, tái tạo năng lượng và bảo vệ sức khỏe một cách toàn diện.
Giấc ngủ ngắn nhưng lợi ích dài lâu
Ngủ trưa không đơn thuần là chợp mắt để giảm mệt mỏi, mà còn là tín hiệu cho thấy cơ thể cần được “tạm dừng” để tái thiết. Theo các bác sĩ, giấc ngủ trưa đóng vai trò như một “van an toàn” giúp giảm thiểu các yếu tố nguy cơ liên quan đến tuổi thọ, bao gồm bệnh tim mạch, rối loạn chuyển hóa và suy giảm miễn dịch.
Nhiều nghiên cứu đã chứng minh, những người duy trì thói quen ngủ trưa đều đặn có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch thấp hơn. Đặc biệt, ở nhóm trung niên và cao tuổi, giấc ngủ ngắn vào buổi trưa có thể giúp giảm nguy cơ đau tim và đột quỵ. Đây được xem là một lợi ích quan trọng trong bối cảnh các bệnh lý tim mạch ngày càng gia tăng.
Ngoài ra, ngủ trưa còn giúp ổn định huyết áp và cải thiện khả năng phục hồi sau căng thẳng. Khi cơ thể phải hoạt động liên tục mà không có thời gian nghỉ ngơi, hormone cortisol - yếu tố gây stress - sẽ duy trì ở mức cao. Điều này, nếu kéo dài, có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.
Trên thực tế, buổi trưa là thời điểm nồng độ cortisol trong cơ thể tăng cao, khiến nhiều người cảm thấy mệt mỏi, mất tập trung hoặc dễ cáu gắt. Một giấc ngủ ngắn từ 15-30 phút có thể giúp đưa hormone này trở lại mức cân bằng, từ đó cải thiện tâm trạng và nâng cao hiệu quả làm việc vào buổi chiều.
Ngủ trưa thế nào để đạt hiệu quả tốt nhất?
Để phát huy tối đa lợi ích của giấc ngủ trưa, các chuyên gia khuyến nghị thời lượng lý tưởng chỉ nên dao động từ 20-30 phút. Nếu ngủ quá lâu, cơ thể sẽ bước vào giai đoạn ngủ sâu, khiến bạn dễ rơi vào trạng thái uể oải, choáng váng khi thức dậy, thậm chí ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm.
Không gian ngủ cũng là yếu tố quan trọng. Một môi trường yên tĩnh, thoáng mát, ánh sáng dịu sẽ giúp cơ thể dễ dàng thư giãn và nhanh chóng đi vào giấc ngủ. Trong trường hợp không thể nằm nghỉ, chỉ cần nhắm mắt, thả lỏng cơ thể trong vài phút cũng có thể giúp não bộ phục hồi phần nào năng lượng.
Về tư thế, nên nằm nghiêng nhẹ, đầu gối hơi co để hỗ trợ lưu thông máu. Tư thế nằm sấp trên bàn tuy phổ biến ở môi trường công sở nhưng nếu kéo dài có thể gây đau cổ, tê tay và ảnh hưởng đến hô hấp. Vì vậy, nên hạn chế duy trì tư thế này trong thời gian dài.
Một lưu ý quan trọng khác là không nên ngủ ngay sau khi ăn trưa. Lúc này, dạ dày đang hoạt động mạnh để tiêu hóa thức ăn, nếu nằm xuống ngay có thể gây trào ngược dạ dày, đầy bụng hoặc khó tiêu. Các chuyên gia khuyên nên đi lại nhẹ nhàng khoảng 10–15 phút trước khi bắt đầu nghỉ ngơi.
“Liều vitamin tự nhiên” cho sức khỏe
Không chỉ giúp giảm nguy cơ bệnh tật, ngủ trưa còn mang lại nhiều lợi ích rõ rệt cho trí não và hiệu suất làm việc. Nghiên cứu cho thấy, giấc ngủ ngắn vào ban ngày giúp cải thiện khả năng ghi nhớ, tăng mức độ tập trung và nâng cao hiệu quả xử lý thông tin.
Một số khảo sát còn chỉ ra rằng, hiệu suất làm việc sau khi ngủ trưa có thể tăng từ 20-30%, vượt xa tác dụng của cà phê hay các loại đồ uống tăng lực. Điều này cho thấy giấc ngủ chính là cách “nạp năng lượng” tự nhiên và bền vững nhất cho cơ thể.
Đối với người lớn tuổi, ngủ trưa đều đặn còn giúp làm chậm quá trình suy giảm nhận thức, giảm nguy cơ mắc các bệnh liên quan đến trí nhớ. Đồng thời, giấc ngủ cũng hỗ trợ điều hòa đường huyết, cải thiện độ nhạy insulin, từ đó góp phần giảm nguy cơ mắc tiểu đường type 2.
Bên cạnh đó, ngủ trưa còn có tác động tích cực đến hệ miễn dịch. Khi cơ thể được nghỉ ngơi hợp lý, quá trình phục hồi tế bào diễn ra hiệu quả hơn, giúp tăng khả năng chống lại bệnh tật. Những người có thói quen ngủ trưa thường xuyên ít bị cảm cúm và phục hồi nhanh hơn khi bị ốm nhẹ.
Những lưu ý cần thiết:
Dù mang lại nhiều lợi ích, ngủ trưa cũng cần được thực hiện đúng cách. Với những người bị mất ngủ kinh niên hoặc rối loạn giấc ngủ ban đêm, việc ngủ trưa quá nhiều có thể khiến tình trạng khó ngủ trở nên nghiêm trọng hơn.
Ngoài ra, nếu sau khi ngủ trưa xuất hiện các dấu hiệu như choáng váng, tim đập nhanh hoặc mệt mỏi kéo dài, đó có thể là biểu hiện của các vấn đề sức khỏe như huyết áp thấp hoặc thiếu máu não. Trong trường hợp này, người dân nên đi kiểm tra để được tư vấn kịp thời.
(Theo Toutiao)
