Trong nhiều năm, công việc của dược sĩ thường được gắn với hình ảnh kiểm soát đơn thuốc, cấp phát thuốc hoặc tư vấn sử dụng thuốc cho người bệnh. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển của y học hiện đại, vai trò của dược sĩ đang mở rộng hơn, trở thành một phần trong nhóm điều trị đa chuyên ngành, tham gia trực tiếp vào quá trình tối ưu hóa hiệu quả sử dụng thuốc và nâng cao an toàn cho người bệnh.
Đó cũng là tinh thần xuyên suốt được các chuyên gia chia sẻ tại một hội nghị khoa học về dược bệnh viện, nơi quy tụ nhiều nhà khoa học, giảng viên, dược sĩ lâm sàng và đại diện các cơ sở y tế trong và ngoài nước. Những báo cáo xoay quanh cá thể hóa điều trị, quản lý thuốc chống đông, dược lâm sàng tại khoa điều trị, ứng dụng công nghệ trong quản lý thuốc hay các mô hình chăm sóc bệnh nhân đều cho thấy xu hướng phát triển ngày càng rõ nét của ngành dược hiện đại.
PGS, TS Vũ Ngọc Lâm cho biết, trong bối cảnh đất nước phát triển mạnh mẽ, ngành Dược đang đối mặt nhiều thách thức về quản lý, nghiên cứu và ứng dụng thuốc mới, phát triển công nghiệp dược và công nghệ sinh học. Trước thực tế đó, Bệnh viện TWQĐ 108 luôn đầu tư phát triển kỹ thuật chuyên sâu, tăng cường hợp tác quốc tế và chuyển giao công nghệ, hướng tới mục tiêu xây dựng đội ngũ dược sĩ lâm sàng chuyên nghiệp.
Hội nghị quy tụ nhiều chuyên gia, dược sĩ lâm sàng và nhà khoa học cùng trao đổi về các xu hướng mới trong dược bệnh viện và tối ưu hóa điều trị.
Bên lề hội nghị, nhiều khách mời cũng dành sự quan tâm đến câu chuyện làm thế nào để kiến thức chuyên môn không chỉ dừng lại trong bệnh viện mà còn được chuyển tải đến cộng đồng một cách chính xác, dễ hiểu và có trách nhiệm.
Theo dược sĩ Tùng Pharma, đây là khoảng trống mà ngành dược vẫn cần tiếp tục lấp đầy. "Tôi luôn cho rằng một đơn thuốc chỉ thật sự phát huy hiệu quả khi người bệnh hiểu vì sao mình phải dùng thuốc, dùng như thế nào và cần lưu ý điều gì trong suốt quá trình điều trị", anh chia sẻ.
Theo anh, không ít trường hợp người bệnh sử dụng thuốc chưa đúng cách không phải vì thiếu thuốc hay thiếu bác sĩ, mà xuất phát từ việc thiếu thông tin đáng tin cậy. Trong thời đại mạng xã hội, mỗi ngày có hàng nghìn nội dung liên quan đến sức khỏe được chia sẻ, nhưng không phải tất cả đều dựa trên bằng chứng khoa học.
"Điều khiến tôi trăn trở là rất nhiều người sẵn sàng tin vào một đoạn video ngắn hơn là đọc kỹ hướng dẫn sử dụng thuốc hoặc hỏi ý kiến nhân viên y tế. Điều đó khiến nguy cơ tự điều trị và lạm dụng thuốc ngày càng lớn”, Tùng Pharma cho biết.
Các phiên thảo luận tập trung vào vai trò ngày càng mở rộng của dược sĩ trong quản lý sử dụng thuốc, an toàn người bệnh và ứng dụng công nghệ trong thực hành lâm sàng.
Theo Tùng Pharma, vai trò của dược sĩ hiện nay không còn giới hạn trong việc giải thích tên thuốc hay liều dùng. Dược sĩ cần trở thành người đồng hành cùng bệnh nhân trong suốt quá trình điều trị, giúp họ hiểu rõ mục tiêu điều trị, phát hiện sớm các phản ứng bất lợi và phối hợp với bác sĩ khi cần điều chỉnh thuốc.
Quan điểm này cũng tương đồng với nhiều nội dung được trình bày tại hội nghị, khi các báo cáo đều nhấn mạnh sự tham gia chủ động của dược sĩ lâm sàng trong chăm sóc người bệnh. Từ theo dõi nồng độ thuốc, rà soát tương tác thuốc đến đánh giá hiệu quả điều trị, dược sĩ ngày càng trở thành một mắt xích quan trọng trong hệ thống chăm sóc sức khỏe.
Theo Tùng Pharma, để làm được điều đó, người làm dược không chỉ cần cập nhật kiến thức chuyên môn liên tục mà còn phải rèn luyện kỹ năng giao tiếp.
"Kiến thức rất quan trọng, nhưng nếu người bệnh không hiểu thì kiến thức ấy chưa tạo ra giá trị. Một dược sĩ giỏi cần biết cách chuyển những thuật ngữ chuyên ngành thành ngôn ngữ đời thường mà vẫn đảm bảo tính chính xác”, Tùng Pharma nói.
Anh cho rằng đây cũng là lý do nhiều bệnh viện hiện nay chú trọng đào tạo kỹ năng giao tiếp cho dược sĩ lâm sàng bên cạnh chuyên môn. Một chủ đề khác được anh đặc biệt quan tâm là tình trạng sử dụng kháng sinh chưa hợp lý.
Theo Tùng Pharma, dược sĩ hiện đại không chỉ tham gia quản lý thuốc mà còn đồng hành cùng người bệnh thông qua tư vấn, giáo dục sức khỏe và hỗ trợ sử dụng thuốc an toàn.
Theo Tùng Pharma, kháng kháng sinh không phải là vấn đề của riêng bệnh viện mà đã trở thành thách thức đối với toàn xã hội. Việc tự ý mua thuốc, ngừng thuốc khi thấy đỡ hoặc sử dụng đơn thuốc cũ vẫn còn khá phổ biến.
"Nếu mỗi dược sĩ đều dành thêm vài phút để giải thích cho người bệnh vì sao cần uống đủ liệu trình, vì sao không nên tự đổi thuốc hay dùng lại đơn cũ, tác động tích lũy sẽ rất lớn”, anh chia sẻ.
Bên cạnh đó, anh đánh giá chuyển đổi số đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành dược. Hồ sơ bệnh án điện tử, hệ thống cảnh báo tương tác thuốc, quản lý đơn thuốc bằng dữ liệu hay các phần mềm hỗ trợ quyết định lâm sàng sẽ giúp giảm sai sót và nâng cao chất lượng điều trị.
Tuy nhiên, theo anh, công nghệ chỉ phát huy hiệu quả khi được sử dụng bởi những người có chuyên môn: "Phần mềm có thể cảnh báo tương tác thuốc, nhưng quyết định cuối cùng vẫn cần người dược sĩ phân tích dựa trên tình trạng cụ thể của từng bệnh nhân”.
Đối với các dược sĩ trẻ, Tùng Pharma cho rằng điều quan trọng nhất không phải là tìm kiếm một công việc nổi bật, mà là xây dựng nền tảng chuyên môn vững chắc: "Ngành dược thay đổi rất nhanh. Những hướng dẫn điều trị hôm nay có thể được cập nhật sau vài năm. Vì vậy, việc học gần như không có điểm dừng".
Theo anh, sự phát triển của nghề dược trong tương lai sẽ không chỉ được đo bằng số lượng thuốc mới hay công nghệ mới, mà còn bằng khả năng đưa kiến thức khoa học đến gần người bệnh hơn.
Hoài Thanh
