Điều khiến cô đau lòng nhất không phải là số tiền đã mất, mà là việc mẹ mình hoàn toàn tin tưởng những người xa lạ trên mạng hơn chính con gái ruột.
Cú sốc từ những món đồ kỳ lạ chất đầy trong nhà
Sau thời gian du học trở về, Ju Zihai bất ngờ phát hiện ngôi nhà của mình đầy những món đồ khó hiểu: dầu gội không rõ thương hiệu, mỹ phẩm lạ, đồng hồ nhái, các loại vòng hạt, kiếm gỗ và nhiều vật dụng mang màu sắc tâm linh.
Ban đầu, cô nghĩ đây chỉ là những món hàng giá rẻ được mua theo sở thích. Nhưng khi mẹ tặng cho cô và bố hai chiếc đồng hồ có giá khoảng 200 nhân dân tệ, sự tò mò đã khiến cô tìm kiếm sản phẩm tương tự trên mạng.
Kết quả khiến cô giật mình.
Chiếc đồng hồ được quảng cáo là hàng cao cấp thực chất chỉ là hàng nhái giá vài chục nhân dân tệ. Khi muốn kiểm tra lịch sử mua hàng, cô bị mẹ phản đối quyết liệt. Hai mẹ con tranh cãi suốt bốn tiếng đồng hồ.
Trong cuộc cãi vã ấy, Ju Zihai mới biết mẹ mình từng bỏ ra tới 3.000 nhân dân tệ (hơn 10 triệu đồng) để mua một chuỗi hạt được giới thiệu là "lấy từ long mạch của Trung Quốc", có khả năng mang lại năng lượng đặc biệt.
Khi mang món đồ tới cửa hàng trang sức để kiểm tra, nhân viên xác nhận đó chỉ là hàng giả giá rẻ. Nhưng người mẹ vẫn không tin.
Livestream được xây dựng như một bộ phim dài tập
Tò mò về những nội dung mẹ đang xem, Ju Zihai bắt đầu theo dõi các buổi livestream.
Cô cho biết nhiều streamer tự xây dựng hình ảnh như những người hùng, nhà tu hành hoặc chuyên gia tâm linh. Họ liên tục kể những câu chuyện ly kỳ về âm mưu toàn cầu, dịch bệnh bí mật, năng lượng huyền bí hay các vật phẩm mang sức mạnh siêu nhiên.
Giữa những câu chuyện đó là các sản phẩm được bán với giá cao gấp hàng chục lần giá trị thực.
Điều đáng nói là nhiều livestream đều gắn dòng chữ "cốt truyện hư cấu", nhưng người xem lớn tuổi vẫn dễ dàng bị cuốn theo cảm xúc và tin rằng những gì đang diễn ra là thật.
"Nghe họ nói, tôi thấy từng câu đều vô lý. Nhưng mẹ tôi lại hoàn toàn tin tưởng", Ju Zihai chia sẻ.
Cố cứu mẹ nhưng lại khiến mẹ bỏ nhà đi
Nhận thấy tình hình ngày càng nghiêm trọng, Ju Zihai quyết định đồng hành cùng mẹ xem livestream mỗi ngày.
Cô giải thích từng chiêu trò bán hàng, chỉ ra các điểm vô lý trong kịch bản và thậm chí đăng video lên mạng để nhờ cộng đồng giúp mẹ nhận ra sự thật.
Nhưng mọi thứ không hề dễ dàng.
Có thời điểm người mẹ đồng ý trả lại một số sản phẩm. Thế nhưng chỉ vài tuần sau, bà lại quay sang bảo vệ những streamer mà mình yêu thích.
Đỉnh điểm xảy ra khi Ju Zihai phát hiện mẹ còn theo dõi thêm một nhóm livestream khác. Vừa nghe con gái khẳng định đây là lừa đảo, người mẹ lập tức nổi giận.
Bà cho rằng con gái đang phủ nhận mọi lựa chọn của mình, không tôn trọng mình và chỉ trích mình vô lý.
Cuộc tranh cãi kết thúc bằng việc bà bỏ nhà đi.
"Lúc đó tôi thực sự suy sụp. Tôi không biết phải làm gì tiếp theo", Ju Zihai kể lại.
Sự thật chỉ được phơi bày khi niềm tin bị phản bội
Bước ngoặt xuất hiện theo cách không ai ngờ tới.
Trong lúc Ju Zihai đăng tải trải nghiệm của gia đình lên mạng xã hội, một số video của cô bị khiếu nại và gỡ bỏ. Người đứng sau các đơn khiếu nại lại chính là những streamer mà mẹ cô từng tin tưởng.
Khi biết con gái bị công kích bởi những người mà mình luôn bảo vệ, người mẹ bắt đầu dao động.
Sau khi trở về nhà, bà cùng con kiểm tra lại toàn bộ lịch sử mua hàng.
Họ phát hiện hàng loạt sản phẩm được bán với giá 999 nhân dân tệ nhưng thực chất chỉ đáng vài chục nhân dân tệ trên các sàn thương mại điện tử. Có món được hướng dẫn mua qua WeChat nên không thể hoàn trả. Nhiều tài khoản bán hàng cũng đã chặn liên lạc hoặc xóa người mua khỏi danh sách bạn bè.
Khi tận mắt chứng kiến điều đó, người mẹ mới thực sự tỉnh ngộ.
Vì sao người lớn tuổi dễ trở thành "khách hàng trung thành" của các livestream kiểu này?
Theo Ju Zihai, mẹ cô không phải người nhẹ dạ hay thiếu hiểu biết.
Sau khi nghỉ hưu, bà vẫn đi làm phụ giúp người thân tại cửa hàng, nhưng công việc có nhiều khoảng thời gian trống. Trong khi con gái ở nước ngoài học tập, hai mẹ con ít trò chuyện hơn trước.
Dần dần, những buổi livestream trở thành người bạn đồng hành mỗi ngày.
Các streamer không chỉ bán hàng mà còn tạo cảm giác gần gũi. Họ trò chuyện, hỏi han, xây dựng cộng đồng người hâm mộ và khiến nhiều người lớn tuổi cảm thấy mình được quan tâm.
Người mẹ thậm chí còn thường xuyên nhắn tin hỏi thăm sức khỏe các streamer như những người quen thực sự.
Đó cũng là lý do khiến việc thuyết phục bà trở nên khó khăn đến vậy.
Cái giá không chỉ là tiền bạc
Cuối cùng, phần lớn các đơn hàng trên nền tảng đã được hoàn tiền sau nhiều lần khiếu nại. Tuy nhiên, những món mua thông qua các kênh riêng vẫn không thể lấy lại tiền.
Với Ju Zihai, tổn thất lớn nhất không phải là hơn 140 triệu đồng đã chi ra.
Suốt một tháng tìm cách kéo mẹ ra khỏi thế giới livestream, cô gần như kiệt sức. Áp lực kéo dài khiến cô mất ngủ, ăn uống kém và sụt khoảng 5kg. Kế hoạch sang Hàn Quốc học tiếp cũng bị trì hoãn.
"Bây giờ mọi chuyện đã qua. Điều tôi muốn làm nhất là đưa mẹ đi du lịch để nghỉ ngơi và bắt đầu lại", cô nói.
Câu chuyện của Ju Zihai là lời nhắc nhở rằng trong thời đại livestream bùng nổ, rủi ro không chỉ nằm ở việc mua nhầm hàng đắt. Nguy hiểm hơn là khi những nội dung được dàn dựng khéo léo đánh trúng nhu cầu được lắng nghe, được công nhận và được kết nối của người lớn tuổi. Khi đó, việc mất tiền đôi khi chỉ là hệ quả cuối cùng của một khoảng trống tình cảm đã tồn tại từ trước.
