Triệu chứng khởi phát của nhiễm virus Nipah như sốt, đau đầu, mệt mỏi dễ gây nhầm lẫn với cảm cúm thông thường, khiến người bệnh chủ quan và bỏ lỡ cơ hội phát hiện sớm, dẫn đến biến chứng nặng.
Điểm nguy hiểm lớn nhất của virus Nipah là tỉ lệ tử vong cao, dao động từ 40-75%, tùy thuộc vào chủng virus và tình trạng sức khỏe của người nhiễm.
Những người may mắn sống sót có thể không hồi phục hoàn toàn, vì virus có thể để lại các di chứng lâu dài về thần kinh, như suy giảm trí nhớ, thay đổi tính cách như dễ cáu gắt, trầm cảm hoặc lo âu, co giật kéo dài, mất khả năng điều khiển cơ thể và khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày.
Thậm chí, có những trường hợp sau nhiều tháng hoặc nhiều năm, các dấu hiệu nhiễm trùng tiềm ẩn do virus tái hoạt động vẫn xuất hiện.
Dơi thích ăn hoa quả. Ảnh minh họa.
Điều đáng nói, virus tồn tại chủ yếu trong dơi ăn quả, đặc biệt là các loài thuộc chi Pteropus và có thể lây sang động vật như dê, lợn, chó, mèo, gia súc… Trong môi trường tự nhiên, động vật dễ dàng ăn phải trái cây nhiễm dịch tiết của dơi hoặc tiếp xúc với nguồn nước chứa chất thải của chúng.
Đặc biệt, tại các trang trại, việc nuôi nhốt tập trung khiến virus phát tán nhanh chóng qua đường hô hấp và dịch tiết giữa các cá thể. Động vật đóng vai trò là "vật chủ trung gian" khuếch tán virus mạnh mẽ trước khi lây sang người.
Con người có nguy cơ nhiễm bệnh khi tiếp xúc trực tiếp với động vật nhiễm virus hoặc chất thải của chúng như nước bọt, nước tiểu, phân hoặc khi chạm vào động vật bệnh mà không có biện pháp bảo hộ.
Những dấu hiệu cho thấy trái cây từng bị động vật cắn, cần đặc biệt tránh xaChuyên gia cảnh báo loài dơi mang virus Nipah hay ăn quả chà là và các loại quả khác, người dân không nên ăn trái cây bị rụng, cắn, uống nhựa chà là chưa tiệt trùng.
Theo đó để bảo vệ sức khỏe việc trang bị kỹ năng nhận biết trái cây an toàn không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe gia đình mà còn là biện pháp chủ động để ngăn chặn mầm bệnh xâm nhập vào không gian sống của bạn.
Dưới đây là những dấu hiệu cho thấy trái cây đã bị động vật cắn ai cũng nên biết.
Vết lõm và dấu răng: Kiểm tra kỹ các vết lõm và dấu răng trên bề mặt vỏ bước đầu tiên và quan trọng nhất khi lựa chọn trái cây tại chợ hoặc siêu thị. Những trái cây từng bị dơi hoặc các loài gặm nhấm ăn dở thường để lại các vết xước nhỏ, vết cắn hình vòng cung hoặc những lỗ thủng không đều màu, đây chính là nơi virus có thể tồn tại thông qua nước bọt của động vật.
Virus Nipah nguy hiểm với tỷ lệ tử vong cao: Vì sao đến nay vẫn chưa có thuốc và vắc-xin?ĐỌC NGAYCó vết dịch tiết hoặc chất lạ bám trên cuống và vỏ quả: Trước khi ăn hoa quả hãy quan sát các dấu vết dịch tiết hoặc chất lạ bám trên cuống và vỏ giúp bạn nhận diện những quả có nguy cơ cao đã tiếp xúc với chất thải của vật chủ mang mầm bệnh. Dơi ăn quả thường để lại các vệt nước tiểu hoặc phân trên bề mặt trái cây khi chúng cư trú trên cây, vì vậy hãy đặc biệt cảnh giác với những quả có vết bẩn lạ, mùi hôi bất thường hoặc lớp màng mờ đục không tự nhiên.
Tính nguyên vẹn của lớp vỏ bên ngoài: Đánh giá độ tươi và tính nguyên vẹn của lớp vỏ bên ngoài là yếu tố then chốt, bởi virus Nipah dễ dàng xâm nhập sâu vào phần thịt quả thông qua các vết rách dù là nhỏ nhất. Nên ưu tiên chọn những quả có lớp vỏ căng bóng, không bị dập nát và tuyệt đối không nên vì tâm lý "tiếc rẻ" mà mua những loại trái cây đã bị cắt tỉa một phần để che giấu các vết hư hại hoặc vết động vật cắn trước đó.
Nên lựa chọn nguồn trái cây uy tín: Lựa chọn nguồn cung cấp trái cây uy tín và có quy trình canh tác an toàn sẽ giúp giảm thiểu rủi ro tiếp xúc với các loại dơi hoang dã trong tự nhiên. Những trang trại có nhà lưới bảo vệ hoặc quy trình thu hoạch nghiêm ngặt sẽ ngăn chặn hiệu quả sự tiếp xúc giữa động vật truyền bệnh và nông sản, từ đó đảm bảo trái cây đến tay người tiêu dùng đạt tiêu chuẩn vệ sinh cao nhất.
Trúc Chi (t/h)
