Ông Trương, 58 tuổi, thường thích những món ăn có hương vị đậm đà và không thể sống thiếu đồ ăn cay, luôn tin rằng đồ ăn cay là nguyên nhân gây ra các vấn đề về dạ dày. Để bảo vệ dạ dày, ông đã kiêng hoàn toàn đồ ăn cay trong hai năm, duy trì chế độ ăn nhẹ và ít dầu mỡ. Tuy nhiên, gần đây ông thường xuyên bị đau dạ dày, trào ngược axit và chán ăn. Sau khi khám bệnh, ông được chẩn đoán mắc bệnh viêm teo dạ dày mãn tính, có nguy cơ tiến triển thành ung thư.
Sau khi thăm khám kỹ lưỡng, bác sĩ phát hiện ra rằng các vấn đề về dạ dày của ông Trương không liên quan đến việc ăn đồ cay. Nguyên nhân thực sự của bệnh là do thói quen sinh hoạt không lành mạnh kéo dài. Nhiều người mắc phải những quan niệm sai lầm về sức khỏe dạ dày, lầm tưởng rằng ớt là thủ phạm gây ra các vấn đề về dạ dày, trong khi bỏ qua những hành vi nguy hiểm có thể dẫn đến ung thư dạ dày.
Ăn đồ cay có gây hại cho dạ dày và gây ung thư không?
Theo quan niệm phổ biến, đồ cay là thủ phạm chính gây hại niêm mạc dạ dày, gây ra các vấn đề về dạ dày, thậm chí là ung thư dạ dày. Nhiều bệnh nhân bị các vấn đề về dạ dày hoàn toàn kiêng ăn ớt.
Tuy nhiên, sự đồng thuận lâm sàng trong nước khẳng định rõ ràng rằng ăn đồ cay không trực tiếp gây ra ung thư dạ dày; đây là quan niệm sai lầm phổ biến nhất về sức khỏe dạ dày. Capsaicin trong ớt chỉ gây kích ứng tạm thời cho niêm mạc đường tiêu hóa, dẫn đến cảm giác nóng rát. Nó không làm tổn thương các tế bào niêm mạc dạ dày, cũng không gây ung thư tế bào.
Đối với những người có hệ tiêu hóa khỏe mạnh, việc tiêu thụ đồ cay ở mức độ vừa phải thậm chí có thể thúc đẩy nhu động ruột và cải thiện sự thèm ăn. Chỉ những người đã có tiền sử loét dạ dày hoặc viêm dạ dày nặng mới bị viêm và khó chịu hơn khi ăn quá nhiều đồ cay, nhưng điều này vẫn không trực tiếp dẫn đến ung thư dạ dày.
Theo dữ liệu khoa học phổ biến từ Hiệp hội Tiêu hóa Trung Quốc, nguyên nhân cốt lõi của ung thư dạ dày không phải là đồ cay, mà là tổn thương dai dẳng niêm mạc dạ dày do lối sống và thói quen ăn uống không lành mạnh lâu dài. Dạ dày có khả năng tự phục hồi mạnh mẽ; sự kích thích cay nóng trong thời gian ngắn có thể được chuyển hóa và phục hồi nhanh chóng, vì vậy không cần thiết phải hạn chế chế độ ăn uống quá mức.
Điều thực sự đáng sợ là những thói quen âm thầm và dần dần gây tổn hại cho dạ dày, ngày qua ngày. Tổn thương này tích lũy dần, liên tục làm suy yếu hàng rào niêm mạc dạ dày, dẫn đến viêm nhiễm, ăn mòn và teo niêm mạc, cuối cùng gây ra ung thư. Đây cũng là vấn đề phổ biến nhất ở bệnh nhân ung thư dạ dày trong thực tiễn lâm sàng.
Nhiều người mù quáng tránh ăn đồ cay, bỏ qua những thói quen hàng ngày gây hại cho dạ dày. Cách tiếp cận sai lầm này đối với việc chăm sóc dạ dày chỉ dẫn đến tổn thương sức khỏe dạ dày liên tục, làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh.
Làm 4 việc này trong thời gian dài có thể gây tổn thương dạ dày không thể phục hồi trong vòng sáu tháng
Ung thư dạ dày là kết quả của tổn thương mãn tính lâu dài, chứ không phải là điều xảy ra chỉ sau một đêm. Nhiều thói quen hàng ngày tưởng chừng như không đáng kể, nếu tiếp tục duy trì, sẽ liên tục ăn mòn niêm mạc dạ dày, dần dần phát triển từ viêm dạ dày nhẹ thành teo niêm mạc và dị sản ruột, cuối cùng gây ra ung thư. Hầu hết mọi người đều làm những điều này mỗi ngày.
Ăn uống không điều độ và sự mất cân bằng giữa đói và no: Dạ dày hình thành một nhịp điệu tiêu hóa cố định, tiết axit dạ dày theo định kỳ. Việc bỏ bữa sáng lâu dài, ăn quá nhiều và thói quen ăn uống không điều độ sẽ dẫn đến rối loạn tiết axit dạ dày.
Khi dạ dày trống rỗng, nồng độ axit dạ dày cao, không có thức ăn để trung hòa, sẽ trực tiếp ăn mòn niêm mạc dạ dày. Kích thích kéo dài và lặp đi lặp lại có thể dẫn đến viêm dạ dày mãn tính và loét dạ dày, và là nguyên nhân chính gây ra các bệnh về dạ dày.
Thường xuyên ăn uống đồ nóng quanh năm: Thực phẩm và đồ uống có nhiệt độ trên 65℃ có thể gây bỏng trực tiếp thực quản và niêm mạc dạ dày. Tốc độ phục hồi của niêm mạc cơ thể người có hạn; việc bị bỏng và trải qua nhiều chu kỳ phục hồi dẫn đến sự tăng sinh và đột biến liên tục của các tế bào niêm mạc, làm tăng đáng kể nguy cơ ung thư. Đây là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến tỷ lệ mắc ung thư dạ dày cao ở nước ta.
Thiếu ngủ kéo dài và làm việc quá sức: Nhiều người không biết rằng quá trình phục hồi dạ dày chủ yếu diễn ra trong khi ngủ vào ban đêm. Thiếu ngủ kéo dài làm gián đoạn nhịp điệu phục hồi của đường tiêu hóa, làm giảm khả năng phục hồi của niêm mạc dạ dày, đồng thời làm suy yếu hệ miễn dịch, ngăn cản quá trình tự chữa lành của viêm nhiễm, liên tục làm trầm trọng thêm tổn thương dạ dày và đẩy nhanh quá trình tiến triển của các bệnh về dạ dày.
Thường xuyên kìm nén cảm xúc, lo lắng và giận dữ: Đường tiêu hóa thường được gọi là "bộ não thứ hai", và cảm xúc ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng của nó. Lo lắng, cáu gắt và căng thẳng quá mức kéo dài có thể dẫn đến rối loạn nhu động dạ dày, tiết axit dạ dày bất thường và gây ra viêm dạ dày chức năng. Theo thời gian, điều này có thể dẫn đến tổn thương thực thể và làm tăng nguy cơ ung thư.
4 lời khuyên giúp bạn nuôi dưỡng dạ dày một cách khoa học và phòng tránh các bệnh về dạ dày
Để bảo vệ dạ dày và ngăn ngừa ung thư dạ dày, không cần thiết phải kiêng khem quá mức. Chìa khóa là thay đổi những thói quen xấu gây hại cho dạ dày và hình thành những thói quen nuôi dưỡng dạ dày một cách khoa học. Dựa trên sự đồng thuận lâm sàng về sức khỏe dạ dày, thực hiện 4 điều sau đây có thể bảo vệ niêm mạc dạ dày hiệu quả và giảm nguy cơ mắc các bệnh về dạ dày.
1. Duy trì lịch ăn uống đều đặn và tránh các chế độ ăn kiêng khắc nghiệt : Ăn các bữa ăn đúng giờ và với khẩu phần phù hợp. Luôn ăn sáng đúng giờ và chỉ ăn no khoảng 70% mỗi bữa. Tránh ăn quá nhiều và nhịn ăn quá lâu. Ăn uống đều đặn có thể ổn định sự tiết axit dạ dày, giảm sự ăn mòn niêm mạc dạ dày và bảo vệ hàng rào dạ dày từ gốc rễ. Đây là cách cơ bản và hiệu quả nhất để nuôi dưỡng dạ dày của bạn.
2. Để thức ăn nguội bớt trước khi ăn; tránh thức ăn quá nóng: Kiểm tra nhiệt độ của thức ăn và nước trước khi ăn. Để thức ăn và súp quá nóng nguội bớt trước khi ăn. Tuyệt đối không ăn hoặc uống khi còn nóng. Điều này giúp giảm thiểu tình trạng bỏng lặp đi lặp lại ở niêm mạc dạ dày, tạo điều kiện cho niêm mạc có đủ thời gian phục hồi và tránh nguy cơ đột biến tế bào.
3. Đi ngủ sớm và tránh thức khuya để dạ dày có thời gian phục hồi: Cố gắng đi ngủ trước 11 giờ đêm mỗi ngày và ngủ đủ giấc. Nghỉ ngơi đầy đủ vào ban đêm giúp niêm mạc dạ dày tự phục hồi, ổn định quá trình trao đổi chất đường tiêu hóa, tăng cường sức đề kháng của dạ dày và ngăn ngừa tình trạng viêm mãn tính trở nên trầm trọng hơn.
4. Điều chỉnh cảm xúc của bạn và giảm thiểu tác hại của cảm xúc lên dạ dày: Duy trì trạng thái tinh thần bình tĩnh mỗi ngày và tránh lo lắng, giận dữ và trầm cảm kéo dài. Giải tỏa căng thẳng thông qua các hoạt động như đi bộ và trò chuyện với người bạn đời để ổn định hệ thần kinh và ngăn ngừa rối loạn chức năng đường tiêu hóa do rối loạn cảm xúc gây ra, giảm thiểu tổn thương dạ dày tiềm ẩn.
