Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp từ lâu đã đồng hành cùng trẻ em thông qua các chương trình học bổng, hỗ trợ trường học, cứu trợ khẩn cấp hay các hoạt động vì cộng đồng. Dù góp phần giải quyết những nhu cầu trước mắt và tăng cường gắn kết với địa phương, phần lớn các hoạt động này vẫn được triển khai độc lập, thay vì trở thành một phần trong chiến lược kinh doanh tổng thể.
Trong bối cảnh các yêu cầu về ESG ngày càng khắt khe, doanh nghiệp không chỉ cần thể hiện cam kết đối với các vấn đề xã hội mà còn phải chứng minh được cách thức triển khai, phương pháp đo lường cũng như những tác động dài hạn mà các cam kết đó mang lại.
Trong bối cảnh đó, việc lấy trẻ em làm trọng tâm đang nổi lên như một cách tiếp cận hữu ích để doanh nghiệp hiện thực hóa các mục tiêu xã hội. Trẻ em có mối liên hệ mật thiết với hoạt động của doanh nghiệp dưới nhiều góc độ khác nhau. Các em là con của người lao động, là thành viên trong cộng đồng nơi doanh nghiệp hoạt động, là người sử dụng sản phẩm và dịch vụ, đồng thời cũng là lực lượng lao động và người tiêu dùng trong tương lai.
Phúc lợi và sự phát triển của trẻ em chịu ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp từ các quyết định của doanh nghiệp liên quan đến chính sách lao động, chuỗi cung ứng, thiết kế sản phẩm, công nghệ, đầu tư cộng đồng hay các chiến lược phát triển dài hạn.
Giúp trụ cột Xã hội trở nên cụ thể và dễ đo lường hơn
So với các chỉ số về môi trường và quản trị (E và G trong ESG), tác động xã hội (S) thường khó xác định và lượng hóa hơn. Tác động xã hội liên quan đến một phạm vi rộng hơn của các nhóm đối tượng, từ người lao động, khách hàng đến các gia đình và cộng đồng.
Việc áp dụng lăng kính trẻ em có thể giúp doanh nghiệp chuyển hóa các mục tiêu xã hội thành những lĩnh vực hành động cụ thể và dễ đo lường hơn.
Trong chuỗi cung ứng, cách tiếp cận này giúp doanh nghiệp quan tâm nhiều hơn đến điều kiện lao động, thu nhập hộ gia đình và những tác động của chính sách tại nơi làm việc đối với đời sống gia đình.
Trong quản trị nhân sự, trọng tâm được đặt vào các chính sách thân thiện với các gia đình như nghỉ thai sản, hỗ trợ chăm sóc trẻ nhỏ hay mô hình làm việc linh hoạt.
Bộ công cụ "Xây dựng môi trường làm việc thân thiện với các gia đình" do UNICEF phát triển cung cấp những hướng dẫn thực tiễn giúp doanh nghiệp tăng cường hỗ trợ người lao động, đồng thời cải thiện mức độ gắn kết của nhân viên và giảm tỉ lệ nghỉ việc.
Lĩnh vực phát triển sản phẩm, marketing và dịch vụ số đang đặt ra những yêu cầu liên quan đến sự an toàn, quyền riêng tư, nội dung phù hợp với lứa tuổi và sức khỏe tinh thần trên môi trường trực tuyến.
Cách tiếp cận này cũng có thể được tích hợp vào các chiến lược đầu tư cộng đồng và tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu thông qua việc xem xét khả năng tiếp cận của trẻ em đối với giáo dục, y tế, nước sạch và môi trường sống an toàn.
Tương tự, Khung đầu tư dưới góc nhìn trẻ em (Child-Lens Investing Framework) của UNICEF Hoa Kỳ khuyến khích doanh nghiệp và nhà đầu tư đánh giá tác động của các quyết định đầu tư đối với sự phát triển của trẻ em, đồng thời nhận diện những cơ hội và rủi ro liên quan đến các thế hệ tương lai.
Vượt ra ngoài khuôn khổ thiện nguyện
Trên thế giới, ngày càng nhiều doanh nghiệp đưa các yếu tố liên quan đến trẻ em vào hoạt động kinh doanh cốt lõi thay vì chỉ xem đây là những hoạt động thiện nguyện.
Tập đoàn LEGO là một ví dụ điển hình khi hợp tác cùng UNICEF để áp dụng Bộ Nguyên tắc Quyền trẻ em và Kinh doanh trong nhiều lĩnh vực như phát triển sản phẩm, tương tác số và thực hành kinh doanh có trách nhiệm.
Tại Việt Nam, chương trình "Innovation for Children" (Đổi mới vì Trẻ em) do Masterise Group phối hợp cùng UNICEF Việt Nam triển khai là một ví dụ cho cách tiếp cận bài bản và có hệ thống.
Tại Trường Tiểu học Long Phú C (Sóc Trăng), chương trình đã thí điểm công trình vệ sinh không phát thải sử dụng hệ thống xử lý nước thải Aquonic kết hợp với năng lượng mặt trời. Dự án hướng tới cải thiện điều kiện vệ sinh, khả năng tiếp cận nước sạch và môi trường học tập cho học sinh, đồng thời góp phần giải quyết những thách thức do hạn hán và xâm nhập mặn.
Đại diện Masterise Group và UNICEF bàn giao công trình nhà vệ sinh không phát thải sử dụng năng lượng mặt trời tại Trường Tiểu học Long Phú C, tỉnh Sóc Trăng. Ảnh: UNICEF Việt Nam
Một ví dụ khác là Chương trình Nuôi dạy con trong phát triển trẻ thơ toàn diện của UNICEF, cung cấp kiến thức và kỹ năng nuôi dạy con cho người lao động có con dưới 8 tuổi.
Chương trình hướng tới nâng cao hiểu biết của cha mẹ, giảm áp lực trong đời sống gia đình và cải thiện phúc lợi cho người lao động. Doanh nghiệp may mặc Eclat là một trong những đơn vị đã tích hợp sáng kiến này vào các hoạt động phát triển nguồn nhân lực.
Những ví dụ trên cho thấy các chương trình hướng tới trẻ em hoàn toàn có thể vượt ra ngoài khuôn khổ tài trợ hay từ thiện truyền thống, thông qua việc giải quyết các vấn đề cụ thể của cộng đồng bằng những mô hình hợp tác bài bản và các kết quả có thể đo lường được.
Hợp tác vì mục tiêu phát triển dài hạn
Sự quan tâm và giám sát của xã hội đối với các cam kết ESG và CSR đang ngày càng gia tăng. Để tạo ra tác động xã hội bền vững, doanh nghiệp cần thấu hiểu nhu cầu địa phương, xây dựng cơ chế triển khai hiệu quả và tận dụng đúng năng lực chuyên môn của mình.
Các doanh nghiệp bất động sản có thể tập trung vào trường học, công trình vệ sinh và hạ tầng cộng đồng. Doanh nghiệp hàng tiêu dùng có thể thúc đẩy các sáng kiến về sức khỏe và vệ sinh. Doanh nghiệp công nghệ có thể ưu tiên các chương trình an toàn số, trong khi các tổ chức tài chính có thể hỗ trợ giáo dục, phát triển kỹ năng và thúc đẩy cơ hội tiếp cận cho các nhóm yếu thế.
Đại diện UNICEF và Masterise tham gia một lớp học thuộc chương trình "Đổi mới vì Trẻ em" trong chuyến khảo sát thực địa tại Sóc Trăng vào tháng 11/2023. Ảnh: UNICEF Việt Nam
Các tổ chức như UNICEF có thể hỗ trợ doanh nghiệp thông qua chuyên môn kỹ thuật, kinh nghiệm triển khai cũng như mạng lưới hợp tác với chính quyền và cộng đồng địa phương.
Đối với doanh nghiệp, những mối quan hệ đối tác như vậy giúp chuyển hóa các cam kết xã hội thành những chương trình hành động có cấu trúc rõ ràng, vừa đóng góp cho sự phát triển cộng đồng, vừa hỗ trợ các mục tiêu kinh doanh dài hạn.
Tại Việt Nam, các cuộc thảo luận về ESG ngày càng gắn liền với các ưu tiên phát triển dài hạn của quốc gia. Những trẻ em hôm nay sẽ trở thành người lao động, người tiêu dùng, doanh nhân và nhà lãnh đạo cộng đồng trong tương lai.
Từ góc độ doanh nghiệp, đầu tư cho sự phát triển toàn diện của trẻ em cũng chính là đầu tư cho nguồn nhân lực tương lai, khả năng chống chịu của cộng đồng và sự ổn định xã hội. Cách tiếp cận lấy trẻ em làm trọng tâm mang đến cho doanh nghiệp một khuôn khổ thực tiễn để đánh giá tác động của hoạt động kinh doanh, đồng thời góp phần củng cố trụ cột Xã hội trong chiến lược ESG một cách hiệu quả và bền vững.
