Mỗi khi Tết đến, người ta nhắc nhiều đến chuyện dọn nhà, sắm quà, gói bánh, chúc tụng rượu bia… Ít ai để ý rằng dạ dày và gan mật là hai cơ quan phải "làm thêm ca đêm" suốt dịp Tết hiếm khi được chuẩn bị trước.
Điển hình trường hợp bệnh N.T.L. (49 tuổi, Hà Nội) phải nhập viện cấp cứu vì ăn vào là nôn ói, sốt nhẹ, chán ăn sau chuỗi ngày tiếp khách triền miên.
Ông L. cho biết, từ sau Tết Dương lịch, tuần nào ông cũng dự 4-5 buổi liên hoan. Sau mỗi lần "hết mình" cùng đối tác, ông đều cảm thấy mệt mỏi, uể oải nhưng vì tính chất công việc nên khó từ chối. Đến sau lễ cúng 23 tháng Chạp, cơ thể không thể chịu đựng thêm, ông mới đến bệnh viện thăm khám.
Tại đây, các bác sĩ chẩn đoán ông bị viêm gan cấp do rượu. Bệnh nhân được truyền dịch, cân bằng toan - kiềm, an thần và theo dõi sát các chỉ số xét nghiệm. Mẫu máu được gửi kiểm tra Methanol (cồn công nghiệp) cho kết quả âm tính, loại trừ ngộ độc rượu giả. Sau 24 giờ điều trị tích cực, tình trạng sức khỏe cải thiện, ông xuất viện và được khuyến cáo tuyệt đối kiêng rượu bia trong thời gian tới để gan hồi phục.
Theo các chuyên gia, rượu (ethanol) được chuyển hóa chủ yếu qua con đường alcohol dehydrogenase tại tế bào gan. Ở người uống nhiều rượu, quá trình này có thể dẫn đến nhiễm toan acid lactic và nhiễm toan ceton do ethanol, gây rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng.
Nạp quá nhiều rượu bia trong thời gian ngắn, gan sẽ rơi vào tình trạng quá tảiBác sĩ chuyên khoa 2 Bùi Thị Tuyết Mai, Khoa Bệnh Nhiệt đới, Bệnh viện Nội tiết Trung ương (Hà Nội) chia sẻ với Vietnamnet, gan là cơ quan đảm nhiệm tới 90% quá trình chuyển hóa cồn. Tuy nhiên, mỗi giờ gan chỉ xử lý được một lượng cồn nhất định. Khi bạn nạp quá nhiều rượu bia trong thời gian ngắn, đặc biệt vào dịp Tết, gan sẽ rơi vào tình trạng quá tải.
Ngoài ra, việc lạm dụng rượu bia làm gián đoạn quá trình oxy hóa axít béo tại gan, khiến chất béo tích tụ trong tế bào gan và dần hình thành bệnh gan nhiễm mỡ. Điều đáng lo ngại là ở giai đoạn đầu, gan nhiễm mỡ thường diễn tiến âm thầm, ít biểu hiện rõ ràng.
Bác sĩ Mai cho biết, trong hoặc sau kỳ nghỉ Tết, nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, uể oải dù đã nghỉ ngơi; chán ăn, đầy bụng, khó tiêu; nặng tức vùng hạ sườn phải… người dân không nên chủ quan. Đây có thể là những cảnh báo sớm của tình trạng tổn thương gan.
Nhiều người cho rằng gan nhiễm mỡ là bệnh nhẹ, có thể tự khỏi. Tuy nhiên, nếu không thay đổi thói quen uống rượu bia, bệnh có thể tiến triển nhanh chóng qua các giai đoạn nguy hiểm hơn.
Ban đầu là viêm gan do rượu, khi tế bào gan bị hủy hoại, men gan tăng cao. Tiếp đó là xơ gan - giai đoạn các mô gan lành bị thay thế bằng mô sẹo không thể phục hồi. Nặng nề nhất là ung thư gan, cái kết xấu của chuỗi tổn thương kéo dài.
Đặc biệt, với những bệnh nhân đã mắc viêm gan B hoặc C mạn tính, rượu bia giống như "đổ thêm dầu vào lửa". Gan vốn đã suy yếu sẽ nhanh chóng mất bù, thậm chí dẫn đến suy gan cấp tính - tình trạng đe dọa tính mạng.
Uống nhiều rượu gây hại sức khỏe. Ảnh minh họa.
Bên cạnh đó, bác sĩ chuyên khoa II Trần Minh Quân, Phó trưởng khoa Gan mật, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương chia sẻ với Znews qua thực tế điều trị, sau mỗi dịp Tết Nguyên đán, số bệnh nhân nhập viện vì bệnh gan diễn biến nặng thường tăng đáng kể.
Theo vị chuyên gia này, nhiều người bệnh viêm gan mạn tính vốn đã có ý thức hạn chế hoặc ngừng rượu bia. Tuy nhiên, trong dịp Tết, do sum họp gia đình, gặp gỡ bạn bè và tâm lý "nể nang", không ít người uống trở lại. Chỉ một thời gian ngắn sử dụng rượu bia cũng có thể khiến tình trạng gan xấu đi nhanh chóng.
"Rượu và các sản phẩm chuyển hóa của rượu gây độc trực tiếp cho tế bào gan, làm tăng men gan và thúc đẩy phản ứng viêm. Ở người có bệnh gan nền, điều này có thể dẫn tới các biến chứng nguy hiểm như xuất huyết tiêu hóa hoặc suy gan cấp trên nền gan mạn tính. Với suy gan cấp trên nền bệnh gan mạn, tỉ lệ tử vong thường trên 20%", bác sĩ Quân nhấn mạnh.
Việc uống rượu bia nhiều và kéo dài không chỉ ảnh hưởng đến hệ gan mật, mà còn ảnh hưởng tới hệ tiêu hóa, tim mạch và thần kinh, kể cả ở người khỏe mạnh. Theo đó, để bảo vệ gan, Bác sĩ Trần Minh Quân nhấn mạnh người dân cần hạn chế rượu bia, giảm món nhiều mỡ, ăn cân bằng đạm - béo - đường, kiểm soát cân nặng và kiểm soát tốt bệnh nền như đái tháo đường. An toàn thực phẩm cũng là yếu tố quan trọng.
Cách bảo vệ gan tốt nhất không phải là tìm mẹo giải rượu, mà là hạn chế hoặc ngừng hẳn rượu bia. Với những người có bệnh lý nền về gan, lời khuyên quan trọng nhất là kiên quyết nói "không" với rượu bia.
Theo khuyến nghị, nam giới không nên uống quá 2 đơn vị cồn/ngày, nữ giới không quá 1 đơn vị (1 đơn vị cồn tương đương khoảng 3/4 lon bia 330ml hoặc 30ml rượu mạnh).
Trúc Chi (t/h)
Cùng chuyên mục
Mới cập nhật
Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bán hàng không lập hóa đơn có thể bị phạt tới 80 triệu đồng
Hơn 55 tấn lòng, dạ dày và chân gà không rõ nguồn gốc trong kho doanh nghiệp ở Hải Phòng
Thủ tướng Phạm Minh Chính: "Giữ trọn y đức - Vững vàng y thuật - Nâng tầm y lý - Vượt qua nghịch cảnh - Tất cả vì dân"
Người đàn ông Nghệ An thu 1,4 tỷ đồng/năm từ loài chim "nhàn hạ", nhiều chất bổ
Tấm vé trúng số độc đắc và bi kịch đến tận cùng của nữ triệu phú bất đắc dĩ
Người đàn ông 35 tuổi tử vong vì nhồi máu cơ tim, bác sĩ cảnh báo: Đừng rơi vào 2 "cạm bẫy chết người" này
Đại gia Thái Lan muốn chi gần 100 tỷ đồng cứu “huyền thoại” một thời của Việt Nam
Nam NSƯT từng là giám đốc, sống trong căn nhà rộng 33m2 suốt hơn 45 năm: Tuổi 65 có vài tỷ đồng gửi tiết kiệm, chọn ở 1 mình
