Cá là một phần quan trọng của chế độ ăn uống cân bằng lành mạnh. Các chuyên gia dinh dưỡng khuyên nên ăn thường xuyên.
Cá là nguồn protein hoàn chỉnh, chứa tất cả các acid amin thiết yếu mà cơ thể cần nhưng không tự tổng hợp được. Protein rất quan trọng cho việc xây dựng và phục hồi các mô, tế bào trong cơ thể, hỗ trợ hệ miễn dịch và nhiều chức năng khác... Cá cũng là nguồn cung cấp vitamin và khoáng chất như vitamin D, B12, selen, i-ốt, canxi…
Việc ăn cá đều đặn mang lại hàng loạt lợi ích cho sức khỏe như hỗ trợ tim mạch, cải thiện thị lực, tăng cường hệ miễn dịch, làm chậm lão hóa và hỗ trợ phát triển não bộ ở trẻ em. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo không phải bộ phận nào của cá cũng tốt. Khi chế biến và ăn cá, bạn nên tránh 2 bộ phận sau:
Mật cá độc
Mật cá được nhiều người tin là bổ dưỡng, dùng làm "thuốc dân gian" chữa hen phế quản, đau lưng hay viêm đại tràng. Thực tế, mật cá chứa độc tố Cyprinol sulfat, có thể gây suy thận cấp, tổn thương gan, thận, hệ sinh sản và máu. Độc tính tập trung ở cá nước ngọt, không có ở cá biển, và bền với nhiệt – nấu chín vẫn độc. Việc uống mật cá, đặc biệt từ cá lớn như cá trắm trên 3kg, có thể gây ngộ độc nặng, thậm chí tử vong nếu không cấp cứu kịp thời.
Người ta thường mách nhau nuốt sống cả túi mật hoặc pha với nước, rượu. Thực tế, các loại mật cá dòng cá chép như cá trắm, cá trôi, cá chép, cá hô, cá éc đều có thể gây ngộ độc. Cá càng to thì khả năng gây ngộ độc càng nhiều.
Theo Sức khỏe & Đời sống, độc tố trong mật cá được xác định là Cyprinol sulfat, một acid mật C27. Khi vào cơ thể người gây độc tới các cơ quan nội tạng, cơ quan sinh sản và máu. Mặc dù ngộ độc các loại cá khác nhau, nhưng bệnh cảnh lâm sàng tương tự nhau, phù hợp với cùng một loại độc tố.
Độc tố chỉ có trong mật, gan và tụy của cá; không có trong thịt cá. Đặc biệt chỉ thấy trong mật cá nước ngọt chứ không có trong cá nước mặn.
Độc tố rất bền đối với nhiệt, vì vậy nạn nhân vẫn có thể bị ngộ độc sau khi ăn mật cá đã nấu chín.
Để phòng ngừa ngộ độc khi ăn cá phải chọn cá tươi, không bị dập mật, vỡ bụng. Khi làm cá phải khéo léo bóc bỏ trọn bộ lòng, nhất là cá lớn. Nếu mật cá bị vỡ thì phải rửa cá nhiều lần cho thật sạch hoặc cắt bỏ phần đã bị dính mật màu xanh lá cây đậm trên bụng cá.
Ruột cá
Ruột cá là bộ phận bẩn nhất, chứa chất thải, ký sinh trùng như trứng sán, giun xoắn, và vi sinh vật nguy hại. Nếu cá được nuôi trong môi trường ô nhiễm, ruột còn có thể tích tụ kim loại nặng. Việc ăn ruột cá tiềm ẩn nguy cơ bệnh đường tiêu hóa và nhiễm độc kim loại.
Khi ăn cá, mọi người nên chọn những loại ruột cá ăn được và chế biến cẩn thận. Trước khi nấu, nên rửa thật sạch bằng muối. Và đặc biệt phải nấu thận chín, tránh nguy cơ mắc các bệnh ký sinh trùng.
Lưu ý để ăn cá để tốt cho sức khỏe
- nên chọn cá tươi: Mang đỏ tươi, mắt trong, vảy óng ánh, thịt săn chắc. Tránh cá mang trắng, mắt đục, thịt nhũn hoặc có mùi hôi. Với cá đông lạnh, đảm bảo bảo quản đúng nhiệt độ, không tái đông.
- Nên chế biến kỹ cá: Nấu chín để tiêu diệt ký sinh trùng và vi khuẩn. Tránh ăn cá sống, tái sống, đặc biệt các loại cá có nguy cơ nhiễm ký sinh trùng cao.
- Rửa tay, dao thớt và bát đĩa sạch trước và sau khi chế biến cá.
Trúc Chi (t/h)










