Mùa cá mực nhưng không thể ra khơi
Theo ngư dân địa phương, cửa lạch sông Dinh, xã Nam Trạch bị bồi lấp nghiêm trọng từ cuối năm 2025 đến nay. Trước đó, cửa lạch sông Dinh cạn nhưng chưa đến mức nước giữa lạch chỉ còn ở mức dưới đầu gối như bây giờ. Với mức nước như vậy, thuyền nan cũng không ra được chứ chưa nói đến tàu và thuyền có kích thước lớn hơn.
Về xã Nam Trạch, đến cửa sông Dinh – Nhân Trạch, dễ dàng bắt gặp nhiều ngư dân buồn bã ngồi dưới tán phi lao, liên tục thở dài khi nhìn về hướng biển.
"Cứ chiều chiều, tôi lại chạy xe máy ra nhìn cửa lạch, nhìn thuyền của mình rồi trở về nhà nhưng chưa biết bao giờ mới được ra khơi. Không chỉ tôi mà hầu hết các ngư dân đều rất sốt ruột khi cửa lạch bị cạn, tàu thuyền không thể ra khơi. Trong khi từ sau Tết đến nay, biển nhiều cá, mực. Chỉ cần dong thuyền từ cuối giờ chiều, sáng mai trở về, thuyền câu mực cũng có thu nhập 10-20 triệu đồng", ngư dân Ngô Xuân Lịch, ở thôn Nhân Quang, buồn bã cho biết.
Vùng cửa lạch sông Dinh bị bồi lấp nghiêm trọng.
Thời điểm này năm ngoái, gia đình ngư dân Nguyễn Lãm phấn khởi sau mỗi chuyến đi biển về. Nguồn hải sản gần bờ sau Tết nhiều, lại được giá đã giúp gia đình anh có thêm nguồn thu nhập đáng kể. Nhưng năm nay, tình trạng bồi lấp cửa biển đã khiến anh không thể ra khơi, ngư dân như ngồi trên đống lửa.
Ngư dân Nguyễn Lãm chia sẻ: "Những thuyền kích thước và công suất lớn hơn, ngư dân chạy vào phường Đồng Hới đậu để dễ dàng ra khơi, còn thuyền neo trên sông Dinh là thuyền nhỏ, đánh bắt gần bờ với nghề chính là làm lưới và câu mực.
Thuyền nhỏ nhưng do cửa lạch bị bồi lắng nghiêm trọng trong thời gian gần đây nên gần như cũng không ra được. Chưa kể đây là giai đoạn khai thác hải sản thuận lợi nhất trong năm nên thu nhập của ngư dân vùng bãi ngang chúng tôi không được bảo đảm".
Cần giải pháp cấp thiết
Theo anh Lãm, sốt ruột trước vụ biển mới nhưng phải ngồi chờ, nhiều ngư dân Nhân Trạch thức đêm, canh thủy triều lên để đưa thuyền ra cửa lạch. Tức là giai đoạn từ 0 đến khoảng 3 giờ sáng, thủy triều lên nên mực nước cửa lạch được cải thiện, ngư dân chạy tàu thuyền ra cửa rồi tìm chỗ sâu nhất để trườn qua hoặc huy động thêm nhân lực, phương tiện hỗ trợ kéo, đẩy để đưa thuyền ra phía biển. Có nhiều chiếc qua được nhưng cũng có những thuyền bị mắc cạn, sóng đánh làm hư hỏng tàu, mất ngư lưới cụ.
Bản thân anh Lãm cũng đã có lần đưa thuyền ra biển lúc nửa đêm nhưng không được, lại tiềm ẩn nguy hiểm nên đánh quay trở về bến neo lại, chờ lúc thuận lợi hơn, tuy nhiên, sự chờ đợi này chưa biết đến bao giờ.
Thuyền ra cửa lạch bị mắc cạn, sóng đánh làm hư hỏng tàu, mất ngư lưới cụ.
Gần đây nhất, vào chiều 16/3, thuyền của một ngư dân ở cùng địa phương cố gắng chạy ra cửa lạch nhưng không may bị sóng đánh chìm, toàn bộ lưới cụ bị cuốn trôi, hư hỏng.
Theo nhiều ngư dân, khi tàu thuyền vừa ra giữa lạch thì bị mắc cạn, trong khi phía biển thì sóng rất lớn nên thuyền bị đánh chìm ngay phía cửa sông, gây rất nhiều thiệt hại cho bà con, cũng may là chưa có thiệt hại nào về người. Thực trạng này không chỉ gây khó khăn cho hoạt động khai thác thủy sản mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn đối với ngư dân địa phương.
Nhiều tàu thuyền của ngư dân phải nằm bờ, không thể ra khơi.
Theo nhiều ngư dân, giải pháp cấp thiết nhất lúc này là cần lấp cửa lạch hiện tại, và khơi thông cửa lạch mới ngay giữa dòng chảy của sông Dinh để bà con có thể thuận lợi và đỡ vất vả hơn trong việc ra vào cửa sông.
Ông Trần Lích, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Nam Trạch, cho biết, xã đã nắm được thông tin cửa lạch sông Dinh quá cạn làm ảnh hưởng việc đi biển của ngư dân vùng Nhân Trạch.
"Lãnh đạo xã chia sẻ thực trạng và khó khăn này với ngư dân. Trước mắt, xã động viên người dân tìm cách và tìm thời điểm phù hợp để ra vào cửa lạch an toàn; đồng thời có thể di chuyển tàu thuyền đến cửa Nhật Lệ để việc ra biển thuận lợi hơn", ông Lích thông tin.
Tuy nhiên, cũng theo ông Lích, việc khơi thông cửa lạch là vấn đề rất lớn và rất cần thiết nhưng muốn triển khai phải có căn cứ khoa học và phải phù hợp thực tế để tránh tình trạng khơi chỗ này, sạt lở, lún chỗ khác trên vùng cát ven biển.
UBND xã Nam Trạch sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền về thực trạng để có phương án xử lý lâu dài. Trước mắt, nếu cần nạo vét, khơi thông ở mức độ đơn giản nhằm làm sâu hơn dòng chảy thì xã sẽ khảo sát, bỏ kinh phí thực hiện. Tuy nhiên, chắc rằng tác dụng của việc này cũng chỉ trong thời gian ngắn trong bối cảnh thời tiết, thiên tai và dòng hải lưu diễn biến phức tạp hiện nay.
