Những ngày gần đây, Vườn quốc gia Tràm Chim (tỉnh Đồng Tháp) trở nên sôi động hơn bao giờ hết khi từng đàn chim, cò nối nhau bay về kiếm ăn, phủ kín các khu đầm nước và đồng cỏ. Từ trên cao nhìn xuống, những cánh chim chao liệng, tụ đàn rồi sà xuống mặt nước tạo nên khung cảnh thiên nhiên sống động, gợi nhớ về thời kỳ trù phú của vùng Đồng Tháp Mười xưa. (Ảnh: Nguyễn Thị Nga - Vườn quốc gia Tràm Chim).
Sự trở lại của chim trời không chỉ là tín hiệu vui về đa dạng sinh học mà còn phản ánh hiệu quả từ các giải pháp phục hồi hệ sinh thái đất ngập nước mà Vườn quốc gia Tràm Chim đã kiên trì triển khai trong thời gian qua. Công tác điều tiết nguồn nước theo mùa được thực hiện linh hoạt, phù hợp với đặc tính sinh trưởng của từng loài thực vật và tập tính sinh sống của các loài chim nước. Song song đó, đơn vị còn chú trọng phục hồi thảm thực vật bản địa, cải tạo sinh cảnh, từng bước tái lập chuỗi thức ăn tự nhiên. (Ảnh: Bùi Đạt).
Lực lượng bảo vệ cơ động đang thực hiện công tác tuần tra tại Vườn quốc gia Tràm Chim. (Ảnh: Bùi Đạt).
Nhờ những giải pháp đồng bộ trong phục hồi sinh cảnh, hệ sinh thái đất ngập nước tại đây đang dần “hồi sinh”. Nhiều loài thủy sinh đặc trưng như nhĩ cán, hoa súng… xuất hiện trở lại với mật độ cao, tạo nguồn thức ăn dồi dào cho các loài chim. Trên các bãi cỏ và vùng đầm lầy, hàng loạt loài chim như cò trắng, cò ốc, le le, giang sen… xuất hiện ngày càng nhiều. Có thời điểm, số lượng cá thể lên đến hàng nghìn con, tạo nên bức tranh thiên nhiên đầy sức sống. (Ảnh: Nguyễn Thị Nga - Vườn quốc gia Tràm Chim).
Theo ông Đoàn Văn Nhanh, Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn và Hợp tác quốc tế, Vườn quốc gia Tràm Chim, sự gia tăng số lượng chim, cò là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của công tác phục hồi sinh cảnh. Bên cạnh nỗ lực của đơn vị quản lý, sự đồng hành của cộng đồng địa phương trong việc bảo vệ môi trường sống cũng đóng vai trò quan trọng. Khi sinh cảnh được cải thiện, nguồn thức ăn dồi dào và ít bị tác động, các loài chim sẽ tự quay trở lại. Đây là tín hiệu tích cực cho thấy hệ sinh thái đất ngập nước tại Tràm Chim đang phục hồi theo hướng bền vững. (Ảnh: Nguyễn Thị Nga - Vườn quốc gia Tràm Chim).
Vườn quốc gia Tràm Chim nằm tiếp giáp 4 xã: Tràm Chim, Phú Thọ, Tam Nông và An Hòa, với tổng diện tích hơn 7.300ha. Đây là một trong số ít vùng đất ngập nước còn giữ được gần như nguyên vẹn những đặc trưng tiêu biểu của hệ sinh thái Đồng Tháp Mười xưa, đồng thời là nơi cư trú, bảo tồn của hàng trăm loài thực vật, chim nước và thủy sinh quý hiếm. (Ảnh: Bùi Đạt).
Một góc Vườn quốc gia Tràm Chim nhìn từ trên cao. (Ảnh: Bùi Đạt).
Không chỉ mang giá trị trong nước, Tràm Chim còn được cộng đồng quốc tế ghi nhận. Năm 2012, nơi đây được công nhận là khu Ramsar thứ tư của Việt Nam và là khu Ramsar thứ 2.000 của thế giới, khẳng định vai trò quan trọng trên bản đồ bảo tồn đất ngập nước toàn cầu. (Ảnh: Bùi Đạt).
Lực lượng bảo vệ cơ động Vườn quốc gia Tràm Chim tuần tra từ đài quan sát. (Ảnh: Bùi Đạt)
Từ một vùng sinh thái từng chịu nhiều tác động, Tràm Chim hôm nay đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ. Sự trở lại của những đàn chim không chỉ làm giàu thêm giá trị đa dạng sinh học mà còn mở ra tiềm năng phát triển du lịch sinh thái, góp phần nâng cao sinh kế cho người dân địa phương.
Với định hướng bảo tồn gắn với phát triển bền vững, Vườn quốc gia Tràm Chim đang tiếp tục triển khai nhiều giải pháp dài hạn nhằm duy trì và nâng cao chất lượng sinh cảnh. Hành trình “hồi sinh” hệ sinh thái đất ngập nước nơi đây không chỉ là câu chuyện của riêng một khu rừng, mà còn là minh chứng sinh động cho nỗ lực gìn giữ thiên nhiên của con người hôm nay vì tương lai mai sau. (Ảnh: Bùi Đạt).
Bùi Đạt
