Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 04/2026/NĐ-CP quy định việc giao nhiệm vụ, đặt hàng và tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp Việt Nam tham gia cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho ngành công nghiệp đường sắt có vốn Nhà nước.
Điểm đáng chú ý là chính sách mới thiết lập bộ tiêu chí khá chặt chẽ, qua đó sàng lọc các doanh nghiệp không đủ tiềm lực nhưng vẫn đề xuất tham gia chuỗi cung ứng cho lĩnh vực đặc thù này.
Nghị định nêu rõ, về năng lực tài chính, giá trị tài sản ròng trong năm tài chính gần nhất của doanh nghiệp phải không được âm. Đồng thời, doanh nghiệp phải chứng minh đủ khả năng thu xếp vốn chủ sở hữu, huy động vốn vay và các nguồn vốn hợp pháp khác để thực hiện nhiệm vụ được giao hoặc đơn hàng được đặt.
Trong đó, với doanh nghiệp thành lập từ 3 năm trở lên, doanh thu bình quân hằng năm của 3 năm tài chính gần nhất phải đạt tối thiểu 8.000 tỷ đồng; thành lập dưới 3 năm phải có vốn điều lệ tối thiểu 3.000 tỷ đồng.
Nhà cung cấp có vốn đầu tư nước ngoài phải bảo đảm có ít nhất một nhà đầu tư trong nước sở hữu trên 35% vốn điều lệ. Nhà cung cấp phải có đủ năng lực về nhà xưởng, kho bãi, máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ phục vụ sản xuất và thử nghiệm, bảo đảm đáp ứng yêu cầu của nhiệm vụ được giao hoặc đơn hàng đặt….
Được biết, các dự án liên quan và chuỗi cung ứng đang mở ra ngành công nghiệp đường sắt 100 tỷ USD tại Việt Nam.
Theo tính toán sơ bộ, tổng mức đầu tư cho hệ thống đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam trong 20 năm tới có thể lên tới 58-64 tỷ USD, trong đó chi phí công nghệ (đầu máy, toa xe, tín hiệu, đường ray…) chiếm 35-40% tổng mức đầu tư.
Nếu cộng thêm nhu cầu từ các tuyến đường sắt đô thị tại Hà Nội, TPHCM và các đô thị loại 1 (khoảng 40 tỷ USD cho giai đoạn 2030-2050), Việt Nam đang mở ra một ngành công nghiệp trị giá hơn 100 tỷ USD.
Đây là cơ hội để các doanh nghiệp nội địa, nếu đáp ứng tiêu chí, tham gia toàn diện chuỗi giá trị từ vật liệu, thiết bị đến thi công, vận hành và bảo trì.
Ai được "gọi tên" trong ngành công nghiệp đường sắt mới?
