Mới đây, đoạn video ghi lại cảnh một bé gái 12 tuổi tại Cửu Giang, Giang Tây (Trung Quốc) dùng tiền lì xì để sang nhượng một cửa hàng văn phòng phẩm và “thuê mẹ làm thuê” với mức lương 100 nhân dân tệ/ngày (khoảng 350.000 VNĐ) đã gây xôn xao cộng đồng mạng, làm dấy lên những luồng tranh luận trái chiều.
Một bộ phận cư dân mạng dành lời khen ngợi cho phương pháp "giáo dục kiểu mới" của người mẹ, coi đây là bài học vỡ lòng quý giá về tư duy tài chính (quản lý tiền bạc). Tuy nhiên, không ít người bày tỏ lo ngại rằng một đứa trẻ 12 tuổi chưa đủ khả năng kinh doanh độc lập, dễ gây ảnh hưởng đến việc học tập và lệch lạc trong định hướng nhân sinh.
Từ câu hỏi về lãi suất ngân hàng đến quyết định khởi nghiệp
Ngày 11/3, phóng viên đã liên hệ với chị Âu Dương Yến, mẹ của bé gái trong câu chuyện. Chị Yến cho biết, sau dịp Tết Nguyên đán vừa qua, con gái chị là Lý Duyệt (tên nhân vật đã được thay đổi), hiện đang học lớp 6, vẫn đi gửi tiền lì xì vào ngân hàng như mọi năm.
Sau khi tìm hiểu về lãi suất, cô bé thắc mắc với mẹ: “Lãi suất thấp thế này, liệu có cách nào khác để tiền đẻ ra tiền không?” . Chị Yến giải thích rằng gửi tiết kiệm chỉ là một hình thức, ngoài ra còn có kinh doanh, đầu tư và nhiều kênh khác. Ngay sau đó, Lý Duyệt đã đưa ra một quyết định táo bạo: “Con muốn rút một phần tiền để tự kinh doanh” .
Sau khi hai mẹ con bàn bạc kỹ lưỡng, Lý Duyệt quyết định dùng số tiền tiết kiệm tích góp nhiều năm qua để sang nhượng một cửa hàng văn phòng phẩm ngay trước cổng trường tiểu học. Tổng chi phí bao gồm tiền thuê mặt bằng, phí chuyển nhượng hàng hóa và tiền đặt cọc là 44.100 nhân dân tệ (khoảng 155 triệu VNĐ).
Cô bé tập tành tự kinh doanh
Em quyết định bán nước ép sau nhiều cân nhắc
Mô hình "Con làm chủ, mẹ làm thuê"
Trong mối quan hệ hợp tác này, sự phân công công việc diễn ra rất rõ ràng:
- Lý Duyệt (Chủ cửa hàng): Chịu trách nhiệm đàm phán với nhân viên tiếp thị về nguồn hàng, định giá sản phẩm và điều chỉnh phương hướng kinh doanh.
- Chị Âu Dương Yến (Nhân viên): Phụ trách trông coi cửa hàng, bán hàng và các công việc vận hành hàng ngày. Đổi lại, Lý Duyệt trả lương cho mẹ 100 nhân dân tệ mỗi ngày.
Trong quá trình điều hành, Lý Duyệt nhận thấy việc nhập hàng văn phòng phẩm đòi hỏi phải trực tiếp đi khảo sát thị trường, tốn quá nhiều thời gian học tập. Cô bé đã nhanh chóng quyết định chuyển hướng kinh doanh sang các mặt hàng như xúc xích nướng, đồ uống lạnh và nước cam ép tươi. Lý do là bởi các mặt hàng này có nhân viên giao hàng tận nơi, không ảnh hưởng đến việc đến trường.
Học cách quản trị rủi ro từ thực tế
Hiện tại, mỗi ngày sau khi tan học, Lý Duyệt sẽ đến cửa hàng để làm bài tập về nhà, sau đó kiểm tra tình hình kinh doanh và đối soát việc nhập hàng cho đến 8 giờ 30 tối mới về nhà.
Chia sẻ về quan điểm nuôi dạy con, chị Âu Dương Yến khẳng định: “Giáo dục tài chính có thể bắt đầu từ sớm để trẻ dần hiểu được sự khác biệt giữa ‘nhu cầu’ và ‘mong muốn’, cũng như cách lập ngân sách và kế hoạch” .
Chị cho biết, ngay từ nhỏ, khi đi siêu thị, chị thường ra bài toán cho con: “Mẹ con mình chỉ đủ tiền mua 3 món, con hãy chọn thứ mình thích nhất” . Hay khi đi du lịch, hai mẹ con sẽ cùng lập ngân sách: bao nhiêu cho di chuyển, bao nhiêu cho ăn uống. Với chị, những "bài tập nhỏ" thường nhật này chính là khởi điểm của tư duy tài chính.
Trước những ý kiến trái chiều về việc cho con mở cửa hàng, chị Yến cho rằng mọi thứ đều nằm trong tầm kiểm soát:
“Nếu con có 1.000 tệ, hãy để con mắc sai lầm trong phạm vi 1.000 tệ đó. Nếu có 10.000 tệ, hãy cho phép con sai lầm trong mức 10.000 tệ. Chỉ cần kết quả nằm trong khả năng chịu đựng và rủi ro có thể kiểm soát, tôi sẵn sàng để con trải nghiệm”.
Người mẹ này tin rằng, phương pháp giáo dục trải nghiệm sẽ giúp con cái trở nên độc lập hơn, tăng khả năng kháng cự rủi ro và dễ dàng thích nghi với môi trường xã hội thay đổi nhanh chóng.
