Trong dự thảo lần 3 sửa đổi, bổ sung Nghị định 168/2024, Bộ Công an đã đưa ra đề xuất bãi bỏ hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu hoặc tạm giữ xe đối với 4 hành vi vi phạm cụ thể. Động thái này nhằm giảm bớt thủ tục hành chính và tập trung vào các biện pháp răn đe bằng tài chính hiệu quả hơn.
Bỏ tạm giữ xe khi chuyển làn sai quy định trên cao tốc
Bộ Công an kiến nghị không còn áp dụng biện pháp tạm giữ phương tiện và giấy tờ đối với tài xế mắc lỗi: "Chuyển làn không đúng nơi cho phép hoặc không có tín hiệu báo trước khi đi trên đường cao tốc".
Lý do: Cơ quan soạn thảo cho rằng tại thời điểm bị phát hiện, hành vi vi phạm đã kết thúc, việc tạm giữ xe là không còn cần thiết.
Chế tài thay thế: Tài xế vẫn sẽ bị phạt tiền từ 4 - 6 triệu đồng và bị trừ 2 điểm trên giấy phép lái xe (GPLX) theo quy định hiện hành.
Không tịch thu phương tiện khi tái phạm 3 lỗi kỹ thuật và tải trọng
Trước đây, việc tái phạm các lỗi về thay đổi kết cấu hoặc quá tải thường đi kèm hình thức tịch thu xe. Tuy nhiên, dự thảo mới đề xuất bãi bỏ hình thức này đối với các lỗi sau:
Tự ý thay đổi kết cấu xe: Tự thay đổi khung, máy, hình dáng, kích thước hoặc đặc tính của phương tiện.
Vi phạm nghiêm trọng về tải trọng và số người: Ô tô chở quá số người trên 100% hoặc chở hàng quá tải trọng trên 150%.
Sai lệch kích thước thùng xe: Điều khiển xe tải có kích thước thùng không đúng với thông số kỹ thuật được phê duyệt.
Tại sao cần đề xuất này?
Đề xuất này xuất phát từ việc tiếp thu kiến nghị của UBND tỉnh Bắc Ninh và Nghệ An, dựa trên các căn cứ thực tiễn:
Gỡ khó cho doanh nghiệp vận tải: Với các đơn vị kinh doanh vận tải có nhiều thành viên và nhiều phương tiện khác nhau, việc xác minh đối tượng tái phạm để tịch thu xe gặp rất nhiều trở ngại pháp lý và kỹ thuật.
Mức phạt tiền đã đủ sức răn đe: Hiện nay, các lỗi này đều có khung hình phạt rất cao. Ví dụ, hành vi chở quá số người có thể bị phạt tới 75 triệu đồng (cá nhân) hoặc 150 triệu đồng (tổ chức), đủ để người vi phạm không dám tái diễn.
Giảm áp lực kho bãi và quản lý: Việc bỏ tịch thu xe giúp giảm tải gánh nặng cho lực lượng chức năng trong khâu bảo quản tang vật, làm thủ tục đấu giá vốn rất phức tạp và tốn kém nguồn lực công.
Dự thảo Nghị định sửa đổi dự kiến sẽ được trình Chính phủ ký ban hành ngay trong tháng 5/2026.
Quy định hiện hành về tịch thu phương tiện vi phạm giao thông
Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định tịch thu phương tiện đối với người điều khiển xe thực hiện một trong các hành vi vi phạm sau đây:
Buông cả hai tay khi đang điều khiển xe; dùng chân điều khiển xe; ngồi về một bên điều khiển xe; nằm trên yên xe điều khiển xe; thay người điều khiển khi xe đang chạy; quay người về phía sau để điều khiển xe hoặc bịt mắt điều khiển xe.
Điều khiển xe chạy bằng một bánh đối với xe hai bánh, chạy bằng hai bánh đối với xe ba bánh.
Tái phạm hành vi điều khiển xe lạng lách, đánh võng.
Cắt, hàn, tẩy xoá, đục sửa, đóng lại trái phép số khung, số động cơ (số máy); đưa phương tiện đã bị cắt, hàn, tẩy xoá, đục sửa, đóng lại trái phép số khung, số động cơ (số máy) tham gia giao thông.
Đua xe mô tô, xe gắn máy, xe đạp máy, xe đạp trái phép trên đường giao thông.
Hành vi điều khiển loại xe sản xuất, lắp ráp trái quy định tham gia giao thông. Theo đó, người thực hiện hành vi điều khiển, sử dụng xe không có chứng nhận đăng ký xe không do cơ quan có thẩm quyền cấp, không đúng số khung, số động cơ (số máy) của xe hoặc bị tay xóa mà không chứng minh được nguồn gốc xuất xứ của phương tiện (không có giấy tờ, chứng nhận nguồn gốc xe, chứng nhận quyền sở hữu hợp pháp) thì bị tịch thu phương tiện.
Quy định hiện hành về tạm giữ phương tiện vi phạm giao thông
Nghị định 168/2024/NĐ-CP đã quy định rõ các trường hợp lực lượng chức năng được quyền tạm giữ phương tiện nhằm ngăn chặn ngay hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường bộ. Việc tạm giữ được thực hiện trước khi ban hành quyết định xử phạt, căn cứ theo Luật Xử lý vi phạm hành chính năm 2012 (sửa đổi, bổ sung năm 2020).
Đối với ô tô:
Đối với xe máy:
Ngoài ra còn có các lỗi:
Buông cả hai tay, nằm trên yên, quay người về phía sau, thay người lái khi xe đang chạy hoặc bịt mắt điều khiển xe.
Điều khiển xe bằng một bánh (đối với xe hai bánh) hoặc chạy hai bánh (đối với xe ba bánh).
Ngồi phía sau vòng tay qua người phía trước để điều khiển xe (trừ trường hợp chở trẻ em dưới 6 tuổi).
Tụ tập thành đoàn gây cản trở giao thông.
Liên tục bấm còi, nẹt pô trong khu dân cư hoặc khu vực bệnh viện (trừ xe ưu tiên).
Tái phạm hành vi lạng lách, đánh võng có thể bị tịch thu phương tiện.
