Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và ông Stephen Maxner, Giám đốc Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson (Đại học Công nghệ Texas) - Ảnh: VGP/Thu Giang
Nguồn tư liệu quý phục vụ tìm kiếm hài cốt liệt sĩ
Tại buổi tiếp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá cao mối quan hệ hợp tác lâu dài, tin cậy giữa Đại học Công nghệ Texas với các cơ quan, tổ chức của Việt Nam trong thời gian qua, nhất là trong lĩnh vực lưu trữ, số hóa tư liệu và trao đổi chuyên môn.
Phó Thủ tướng trân trọng cảm ơn những đóng góp tích cực của Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson (Đại học Công nghệ Texas), đặc biệt là vai trò đối tác quan trọng trong Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh (VWAI).
Theo Phó Thủ tướng, các tài liệu mà Trung tâm đang lưu giữ bao gồm hồ sơ chiến sự, hồ sơ của các bên tham chiến, hình ảnh, tư liệu lịch sử và nhiều nguồn thông tin có giá trị khác. Nhiều tài liệu đã được giải mật, tập hợp, hệ thống hóa, trở thành nguồn tư liệu quý phục vụ nghiên cứu, đối chứng, xác minh thông tin liên quan đến các liệt sĩ mất tích trong chiến tranh.
Phó Thủ tướng cho biết, các hồ sơ, tài liệu được Trung tâm cung cấp không chỉ có giá trị về mặt lịch sử mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc khi góp phần hỗ trợ Việt Nam tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, đồng thời tìm kiếm, trao trả những kỷ vật chiến tranh cho thân nhân các gia đình liệt sĩ.
Trong đó, việc Trung tâm phối hợp với các cơ quan chức năng Việt Nam trao trả cuốn nhật ký gốc của liệt sĩ, bác sĩ Đặng Thùy Trâm là một dấu mốc có ý nghĩa đặc biệt.
Những kết quả hợp tác cụ thể giữa hai bên là minh chứng sinh động cho tinh thần khép lại quá khứ, hàn gắn vết thương chiến tranh, tăng cường lòng tin và vun đắp quan hệ hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam và Hoa Kỳ vì hòa bình, phát triển.
Phó Thủ tướng trân trọng cảm ơn những đóng góp tích cực của Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson (Đại học Công nghệ Texas), đặc biệt là vai trò đối tác quan trọng trong Sáng kiến Tìm kiếm người Việt Nam mất tích trong chiến tranh - Ảnh: VGP/Thu Giang
Góp sức cho Chiến dịch 500 ngày đêm tìm kiếm hài cốt liệt sĩ
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh, hiện nay Việt Nam đang bước vào giai đoạn cao điểm triển khai “Chiến dịch 500 ngày đêm” đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin.
Mục tiêu đặt ra là tìm kiếm, quy tập khoảng 7.000 hài cốt liệt sĩ; giám định ADN khoảng 18.000 mẫu hài cốt liệt sĩ; đồng thời hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ đối với các mộ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ và các hài cốt được tìm kiếm, quy tập.
Theo Phó Thủ tướng, để hoàn thành mục tiêu này, một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là tiếp cận, khai thác các nguồn thông tin từ phía Hoa Kỳ, trong đó Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson là đối tác đặc biệt quan trọng.
Những tài liệu liên quan đến thời gian, địa điểm trong chiến tranh có thể giúp phục dựng sơ đồ chiến trường, khoanh vùng vị trí đóng quân, xác định các tọa độ có khả năng liên quan đến nơi an táng ban đầu của liệt sĩ, từ đó hỗ trợ các cơ quan chức năng đẩy nhanh tiến độ tìm kiếm thực địa.
Trung tâm Sam Johnson trao tặng Việt Nam một số tư liệu, hồ sơ hỗ trợ công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ - Ảnh: VGP/Thu Giang
Nhắc đến Hội thảo xác minh thông tin về mộ liệt sĩ tập thể tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành (Chí Hòa - Sài Gòn) trước đây, nay là Công viên Lê Thị Riêng, Phó Thủ tướng cho biết việc kết hợp giữa tài liệu giải mật của Hoa Kỳ, hồi ức của nhân chứng lịch sử và dữ liệu thực địa đã cung cấp cơ sở lịch sử, khoa học và thực tiễn quan trọng để đánh giá độ tin cậy về khu mộ liệt sĩ tập thể tại đây.
Kết quả hội thảo đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của dư luận và nhân dân, với mong muốn sớm tìm kiếm, đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với quê hương, gia đình và đồng đội.
Phó Thủ tướng hoan nghênh đề xuất thiết lập cơ chế làm việc, trao đổi thông tin định kỳ giữa Đại học Công nghệ Texas, Trung tâm Sam Johnson với các cơ quan chức năng của Việt Nam dưới sự điều hành của Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Phó Thủ tướng đề nghị Trung tâm Sam Johnson và Dự án VWAI tiếp tục đẩy nhanh việc giải mã, bàn giao các báo cáo điều tra chuyên sâu, các đầu mối tọa độ chiến trường, đặc biệt là khoảng 300 báo cáo điều tra và gần 2.000 thông tin cá nhân dự kiến được bàn giao trong năm 2026.
“Hiện nay, yêu cầu đặt ra là rất khẩn trương. Chúng tôi không còn tính theo tuần, theo tháng mà đang tính theo ngày, thậm chí theo giờ, theo phút, để đạt được mục tiêu cao nhất của Chiến dịch 500 ngày đêm”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và ông Stephen Maxner - Ảnh: VGP/Thu Giang
Đối với công tác kỷ vật chiến tranh, Phó Thủ tướng đề nghị tiếp tục mở rộng diện tra cứu, cung cấp thông tin để kịp thời phân loại, trao trả cho thân nhân các gia đình liệt sĩ.
Phó Thủ tướng cho biết sẽ chỉ đạo thành lập nhóm công tác đầu mối chuyên trách dưới sự điều hành trực tiếp của Ban Chỉ đạo quốc gia để tiếp nhận nguồn thông tin, báo cáo điều tra và kết quả giải mã từ Trung tâm Sam Johnson; đồng thời yêu cầu các cơ quan liên quan phối hợp chặt chẽ, đẩy mạnh đối chiếu, khai thác hiệu quả nguồn tư liệu.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà bày tỏ tin tưởng với tinh thần hợp tác chân thành, trách nhiệm và tâm huyết của Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson, sự hỗ trợ của USAID cùng các đối tác Hoa Kỳ, hợp tác giữa hai bên sẽ ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà và các đại biểu tại buổi tiếp - Ảnh: VGP/Thu Giang
Phát biểu tại buổi tiếp, Giám đốc Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson Stephen Maxner đánh giá cao những nỗ lực của Việt Nam trong tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ còn mất tích.
Ông Stephen Maxner cho biết, sự hợp tác giữa Đại học Công nghệ Texas, các đối tác Hoa Kỳ và Việt Nam đã được duy trì trong nhiều năm qua và sẽ tiếp tục trong tương lai nhằm tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ đã hy sinh trong chiến tranh.
* Đại học Công nghệ Texas được thành lập năm 1923 tại thành phố Lubbock, bang Texas (Hoa Kỳ), là trường đại học công lập lớn, được Quỹ Carnegie xếp vào nhóm đại học nghiên cứu cấp cao nhất (R1).
Trung tâm Việt Nam và Văn khố Sam Johnson được thành lập năm 1989 thuộc Đại học Công nghệ Texas, hiện là kho lưu trữ phi chính phủ lớn nhất thế giới về Chiến tranh Việt Nam. Trung tâm đang lưu giữ hơn 2,7 triệu trang tài liệu thu giữ trực tiếp trên chiến trường hoặc hồ sơ tác chiến của các bên (bao gồm hồ sơ quân nhân, nhật ký, thư từ, bản đồ quân sự, không ảnh và báo cáo tác chiến); đồng thời vận hành Văn khố Việt Nam trực tuyến cho phép công chúng toàn cầu truy cập miễn phí hơn 10 triệu trang tài liệu đã được số hóa.
Thu Giang
