Bác sĩ chuyên khoa giảm cân Đài Loan (Trung Quốc) Tiêu Tiệp Kiện cho biết, số cân tăng trong dịp Tết thực tế có thể xử lý khá nhanh nếu hiểu đúng cơ chế tích trữ năng lượng của cơ thể. Quan trọng là phải nắm được cách hoạt động của “kho dự trữ tạm thời” trong cơ thể và có chiến lược ăn uống phù hợp trước - trong - sau Tết.
Cơ thể có một “kho glycogen” để tích trữ tạm năng lượng. Glycogen là dạng dự trữ của glucose trong gan và cơ, có thể chứa khoảng 1.000-2.000 kilocalorie. Hãy hình dung đó giống như một trạm trung chuyển hàng hóa dịp cuối năm. Nếu trong vòng 3 ngày bạn tiêu hao hết lượng năng lượng dư thừa này, chúng sẽ không kịp chuyển hóa thành mỡ tích tụ lâu dài.
Vì vậy, nếu dự định “xả cửa” trong đêm giao thừa, bạn nên bắt đầu “dọn kho chiến lược” từ bây giờ. Trước Tết 2-3 ngày, có thể áp dụng chế độ ăn giảm carbohydrate, hạn chế cơm, mì, trái cây ngọt; thay vào đó ưu tiên đạm thực vật, thịt trắng và nhiều rau xanh. Cách này giúp kho glycogen không bị lấp đầy quá mức trước khi bước vào chuỗi ngày ăn uống thả ga.
Trong bữa cơm đoàn viên, thứ tự ăn cũng quyết định lượng calo hấp thu. Bác sĩ khuyên nên bắt đầu bằng nước và rau, tiếp theo là thịt, cuối cùng mới đến cơm và các món tinh bột. Chất xơ hòa tan trong rau khi vào dạ dày sẽ hút nước và tạo dạng gel khá nhanh, làm chậm tốc độ hấp thu tinh bột. Trong khi đó, protein kích thích cơ thể tiết các hormone đường ruột như GLP-1 (glucagon-like peptide-1), PYY (peptide YY) và CCK (cholecystokinin) sau khoảng 10–20 phút, giúp tăng cảm giác no. Ăn theo trình tự này không chỉ kiểm soát đường huyết tốt hơn mà còn khiến bạn no sớm hơn, từ đó tránh nạp quá nhiều calo.
Nếu lỡ tăng cân sau Tết, vẫn còn “cửa cứu”. Điều quan trọng là hành động sớm trước khi glycogen dư thừa chuyển thành mỡ. Bác sĩ đưa ra ba giải pháp cụ thể.
Thứ nhất, quay lại chế độ ăn ít carbohydrate, tập trung vào protein chất lượng cao và rau giàu chất xơ để cơ thể chuyển sang trạng thái “kiểm kê lại kho dự trữ”.
Thứ hai, tăng lượng nước uống mỗi ngày. Công thức tham khảo là cân nặng nhân 40 rồi cộng thêm 500ml. Ví dụ người 70kg nên uống khoảng 3.300 ml nước mỗi ngày để hỗ trợ đào thải muối và giảm tình trạng giữ nước. Tuy nhiên, người mắc bệnh thận cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi áp dụng.
Thứ ba, thiết lập lại nhịp sinh học bằng cách ăn đúng giờ, đủ bữa, giúp cơ thể hiểu rằng kỳ nghỉ đã kết thúc và dừng chế độ tích trữ năng lượng.
Tăng vài ký sau Tết không phải là điều không thể đảo ngược. Quan trọng là hiểu cơ thể đang lưu trữ năng lượng ra sao và chủ động điều chỉnh sớm. Khi chuẩn bị đúng cách, bạn hoàn toàn có thể tận hưởng không khí năm mới mà vẫn giữ được vóc dáng và sức khỏe.
Nguồn và ảnh: ETToday
