Tại sự kiện "Diễn đàn lãnh đạo doanh nghiệp trẻ Việt Nam 2026", ông Mai Hữu Tín - Chủ tịch Hội doanh nghiệp trẻ Việt Nam khóa IV kiêm Chủ tịch Công ty CP Đầu tư U&I nhấn mạnh yêu cầu tăng trưởng 2 chữ số là mệnh lệnh chung đồng thời, kêu gọi doanh nhân thay đổi tư duy để tận dụng lợi thế trước khi giai đoạn dân số vàng kết thúc.
"Nông dân đang làm người làm tốt nhất vai trò của mình"
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý nhất trong bài phát biểu của doanh nhân Mai Hữu Tín là cách đánh giá lại các trụ cột kinh tế.
Ông Tín bày tỏ quan ngại khi các doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam hiện nay chủ yếu tập trung vào bất động sản, tài chính và bán lẻ - những ngành khai thác thị trường nội địa và khó vươn ra quốc tế do các rào cản bảo hộ. Ông đặt câu hỏi liệu chúng ta có đang quá trông cậy vào những ngành đã “gần đụng trần” phát triển này hay không.
Thay vào đó, ông hướng sự chú ý vào bốn lĩnh vực mà người Việt có lợi thế cạnh tranh toàn cầu: Nông nghiệp, sản xuất công nghiệp nhẹ, du lịch và kinh tế biển. Đặc biệt, ông dành sự trân trọng lớn nhất cho ngành nông nghiệp khi khẳng định: "Nông dân Việt Nam đang là những người làm tốt nhất vai trò của mình trong nền kinh tế Việt Nam".
Dẫn chứng nhận định này, doanh nhân Mai Hữu Tín lấy ví dụ về ngành điều. Thời gian qua, ngành điều Việt Nam đã đạt mức năng suất từ 1,3 đến 1,4 tấn mỗi hecta, cao gấp hơn hai lần mức bình quân 0,6 tấn của thế giới. Chính năng lực canh tác và chế biến vượt trội này đã biến Việt Nam thành "thủ phủ" điều của thế giới, thu hút toàn bộ nguồn nguyên liệu từ Châu Phi, Indonesia và Campuchia đổ về để chế biến, chiếm lĩnh tới 80% thị phần xuất khẩu hạt điều nhân toàn cầu.
Sức mạnh này còn được thể hiện rõ rệt qua con cá ba sa tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long với năng suất đạt 400 tấn mỗi hecta, bỏ xa các đối thủ cạnh tranh như Trung Quốc với 250 tấn hay Ấn Độ và Indonesia chỉ khoảng 150 tấn. Nhờ khả năng tạo ra nguồn protein rẻ nhất thế giới, cá ba sa Việt Nam hiện đã phủ sóng tới những vùng xa xôi và nghèo nhất của Châu Phi, nắm giữ vị thế độc tôn với 90% thị phần xuất khẩu toàn cầu.
Đối với ngành cà phê, Việt Nam không chỉ hài lòng với vị trí số một thế giới về cà phê Robusta và nguyên liệu cà phê hòa tan mà còn đang hướng tới những mục tiêu xa hơn thông qua công nghệ.
Hiện tại, năng suất cà phê của Việt Nam đạt 3 tấn mỗi hecta, gấp hơn 4 lần mức bình quân thế giới, nhưng với việc thử nghiệm công nghệ tưới và bón phân nhỏ giọt tự động, con số này có thể được nâng lên tới 8 tấn mỗi hecta. Với đà phát triển và khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu, ông Tín dự báo đến năm 2050, Việt Nam sẽ chính thức thay thế Brazil để trở thành quốc gia cà phê số một thế giới.
Việt Nam chỉ còn 12-15 năm trước khi chuyển sang thời kỳ dân số già
Doanh nhân này chỉ ra các lợi thế về vị trí địa lý và ngoại giao của Việt Nam. Theo ông, Việt Nam không chỉ đơn thuần nằm trên tuyến hàng hải quan trọng nhất thế giới mà còn là điểm giao thoa của ba khối dân cư lớn nhất hành tinh.
Ông phân tích: "Ngay trên chúng ta là Trung Quốc với 1,41 tỷ người. Nhích sang phải là Ấn Độ với 1,44 tỷ người. Qua khỏi Ấn Độ một chút là toàn bộ châu Phi với 1,45 tỷ người". Khi cộng hưởng cùng cộng đồng ASEAN, Việt Nam đang đứng trước cơ hội phục vụ 5 tỷ khách hàng mỗi ngày.
Đi cùng với lợi thế địa lý là nền tảng ngoại giao vững vàng ít quốc gia nào có được. Chủ tịch U&I cho rằng, Việt Nam là một trong số rất ít quốc gia trên thế giới, cùng với Ấn Độ và Singapore, duy trì được quan hệ ngoại giao xuất sắc với cả 5 thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc gồm Mỹ, Trung Quốc, Nga, Anh và Pháp. Đây chính là bệ phóng vững chắc để các doanh nghiệp Việt “làm được những chuyện lớn hơn” trên trường quốc tế.
Sở hữu nhiều lợi thế cho phát triển, song, ông Mai Hữu Tín cũng nhìn thấy thực trạng đáng lo ngại của Việt Nam trong "khối cầm đũa" gồm Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc và Việt Nam. Trong khi Nhật Bản, Hàn Quốc đã đạt đẳng cấp kinh tế phát triển và Trung Quốc đã vươn lên mức thu nhập trung bình cao, thì Việt Nam vẫn đang ở mức thu nhập trung bình thấp.
Do đó, theo ông, tăng trưởng hai con số không chỉ là một mục tiêu kinh tế, mà là một “mệnh lệnh chung” vì Việt Nam chỉ còn khoảng 12 đến 15 năm trước khi chạm đỉnh dân số và chuyển sang thời kỳ dân số già. Nếu không tận dụng được giai đoạn “dân số vàng” này để bứt phá, Việt Nam có thể sẽ vĩnh viễn bỏ lỡ cơ hội để trở thành một quốc gia phát triển.
Toàn cảnh diễn đàn.
Phát triển “vốn con người”
Kết thúc bài phát biểu, ông Mai Hữu Tín đưa ra một định nghĩa mới về “Transformation” (Chuyển đổi). Ông cho rằng đó không chỉ là chuyển đổi số hay công nghệ, mà quan trọng nhất là “chuyển hóa nhận thức”.
Dẫn chứng từ bài học của người Do Thái - dân tộc chỉ chiếm 0,2% dân số nhưng đoạt 20% giải Nobel - ông khẳng định Việt Nam không thể dựa mãi vào lao động giá rẻ. Thay vào đó, phải xây dựng "vốn con người" dựa trên tư duy, tính cách, năng lực hợp tác và khả năng tự học suốt đời.
Ông Mai Hữu Tín cũng đề cập đến vai trò của doanh nhân trong bối cảnh phát triển hiện nay. Theo ông, trong cấu trúc gồm Nhà nước, thị trường và người dân, trong đó, cộng đồng doanh nghiệp là lực lượng đại diện cho trụ cột thị trường, có khả năng phản ứng nhanh và thích ứng mạnh trước những thay đổi của môi trường kinh doanh. Ông cho rằng điều này đòi hỏi đội ngũ doanh nhân cần thường xuyên nhìn lại năng lực cạnh tranh của mình trong tương quan với doanh nghiệp quốc tế.
Theo quan điểm của ông, khi nhận thức thay đổi và đi kèm với tinh thần trách nhiệm, quá trình triển khai hành động sẽ trở nên rõ ràng hơn. Đây cũng là cơ sở để người lãnh đạo rà soát lại tổ chức, củng cố đội ngũ và định hình chiến lược phát triển dài hạn cho doanh nghiệp.
Ông Mai Hữu Tín (sinh năm 1969 tại Bình Dương) là nhà sáng lập, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Đầu tư U&I (Unigroup). Ông được biết đến rộng rãi trong giới kinh doanh với vai trò là người tham gia nhiều thương vụ M&A và tái cấu trúc doanh nghiệp tại Việt Nam, đặc biệt ở các doanh nghiệp gặp khó khăn về tài chính hoặc vận hành.
Năm 2007, ông thực hiện thương vụ M&A với Bồn nước Toàn Mỹ và tham gia vực dậy thương hiệu này trong giai đoạn khó khăn.
Sau đó, ông tiếp tục tham gia hỗ trợ tái cấu trúc Giấy Sài Gòn khi doanh nghiệp này đối mặt với nhiều thách thức trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Với Tập đoàn Kỹ nghệ Gỗ Trường Thành (TTF), ông đảm nhận vai trò Chủ tịch HĐQT và triển khai quá trình cải tổ toàn diện nhằm ổn định hoạt động và thay đổi mô hình quản trị của doanh nghiệp.
