Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, Trung tâm Oxy cao áp Việt - Nga (Bộ Quốc phòng), một trong những sai lầm phổ biến nhất là tắm nước lạnh ngay sau khi đi nắng về. Khi đó, cơ thể đang trong trạng thái giãn mạch tối đa để tỏa nhiệt, nhịp tim và tuần hoàn máu cũng hoạt động mạnh hơn bình thường. Việc tiếp xúc đột ngột với nước lạnh khiến mạch máu co lại nhanh chóng, làm huyết áp biến động mạnh trong thời gian ngắn.
"Điều này đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi hoặc những người có bệnh lý tim mạch nền. Trong một số trường hợp, nguy cơ đột quỵ hoặc nhồi máu cơ tim có thể gia tăng", bác sĩ Hoàng cảnh báo.
Sai lầm thứ hai, đó là không ít người khác chọn cách uống nước đá lạnh liên tục để giải khát. Dù mang lại cảm giác dễ chịu tức thời, thói quen này có thể gây tác động không nhỏ đến hệ tiêu hóa và đường hô hấp.
Nước quá lạnh làm các mạch máu ở dạ dày, ruột co lại, dễ gây đau bụng, đầy hơi hoặc rối loạn tiêu hóa. Đồng thời, niêm mạc họng bị kích thích đột ngột cũng làm tăng nguy cơ viêm họng, sổ mũi, nhất là ở trẻ em và người có sức đề kháng kém.
Một xu hướng khác cũng được nhiều người lựa chọn trong mùa hè là sử dụng các loại nước thanh nhiệt, nước thảo dược hoặc viên sủi giải nhiệt thay thế hoàn toàn nước lọc. Tuy nhiên, theo chuyên gia, nhiều sản phẩm trong số này có tác dụng lợi tiểu. Nếu lạm dụng trong thời gian dài, cơ thể có thể mất nước nhiều hơn, dẫn đến rối loạn điện giải, ảnh hưởng đến chức năng thận và tuần hoàn.
Nắng nóng đỉnh điểm, 5 cách giải nhiệt tưởng đúng nhưng rất hại tim mạch
Đáng lo ngại hơn là tình trạng tự ý truyền dịch tại nhà khi cảm thấy mệt mỏi, kiệt sức do thời tiết nóng bức. Các bác sĩ nhấn mạnh truyền dịch là một thủ thuật y khoa cần được chỉ định và theo dõi chặt chẽ. Việc truyền dịch không đúng chỉ định có thể dẫn đến sốc phản vệ, phù phổi cấp hoặc quá tải tuần hoàn, đe dọa tính mạng người bệnh.
Không chỉ các biện pháp giải nhiệt trực tiếp, việc sử dụng điều hòa sai cách cũng là nguyên nhân khiến nhiều người gặp vấn đề sức khỏe trong mùa hè.
Theo bác sĩ Nguyễn Huy Hoàng, nguy cơ đầu tiên là sốc nhiệt do chênh lệch nhiệt độ quá lớn giữa môi trường bên ngoài và trong phòng điều hòa. Khi cơ thể liên tục di chuyển giữa hai môi trường có mức nhiệt khác biệt, hệ tuần hoàn phải thích nghi liên tục, khiến nhiều người xuất hiện triệu chứng đau đầu, chóng mặt, mệt mỏi. Với những người có bệnh nền tim mạch hoặc tăng huyết áp, nguy cơ xảy ra biến cố sức khỏe càng cao.
Ngoài ra, việc ở lâu trong phòng điều hòa kín cũng khiến chất lượng không khí suy giảm. Khi không gian thiếu thông gió, nồng độ CO₂ tăng lên, gây cảm giác ngột ngạt, buồn ngủ, giảm khả năng tập trung. Không khí khô từ điều hòa còn khiến da mất độ ẩm, mắt dễ kích ứng, niêm mạc mũi họng bị khô và tổn thương, tạo điều kiện cho vi khuẩn, virus xâm nhập.
Nhiều gia đình cũng chưa chú trọng vệ sinh điều hòa định kỳ. Bụi bẩn, nấm mốc tích tụ lâu ngày trong hệ thống lọc có thể phát tán vào không khí, làm tăng nguy cơ dị ứng và các bệnh lý đường hô hấp. Đặc biệt, việc để luồng gió lạnh thổi trực tiếp vào mặt khi ngủ trong thời gian dài còn có thể gây liệt dây thần kinh số VII ngoại biên, ảnh hưởng đến sinh hoạt và thẩm mỹ.
Chống nóng đúng cách để bảo vệ sức khỏe
Theo các chuyên gia, giải pháp quan trọng nhất trong mùa nắng nóng là duy trì đủ nước cho cơ thể. Người trưởng thành nên uống khoảng 1,5 - 2,5 lít nước mỗi ngày, tùy thể trạng và mức độ vận động. Với những người lao động ngoài trời hoặc đổ nhiều mồ hôi, nhu cầu nước có thể cao hơn.
Tuy nhiên, uống nước đúng cách cũng quan trọng không kém. Thay vì uống thật nhiều trong một lần, nên chia nhỏ lượng nước và uống đều trong ngày để cơ thể hấp thu tốt hơn, đồng thời hạn chế nguy cơ rối loạn điện giải. Nước ở nhiệt độ phòng hoặc hơi mát được khuyến khích hơn so với nước đá lạnh. Các loại nước ngọt có ga, cà phê và rượu bia cũng nên hạn chế vì có thể khiến cơ thể mất nước nhiều hơn.
Trẻ em và người cao tuổi là hai nhóm dễ bị ảnh hưởng bởi thời tiết nắng nóng. Trẻ thường mải chơi nên quên uống nước, trong khi cảm giác khát ở người lớn tuổi lại giảm dần theo tuổi tác. Vì vậy, việc chủ động nhắc nhở và theo dõi lượng nước uống hằng ngày là rất cần thiết. Trong trường hợp mất nước do sốt, tiêu chảy hoặc vận động nhiều, có thể sử dụng dung dịch Oresol nhưng phải pha đúng hướng dẫn.
Bên cạnh việc bổ sung nước, các chuyên gia cũng khuyến cáo duy trì chế độ dinh dưỡng đầy đủ, tăng cường rau xanh, trái cây và các thực phẩm giàu đạm để hỗ trợ hệ miễn dịch. Ngủ đủ giấc từ 6-8 giờ mỗi ngày, kết hợp vận động nhẹ nhàng vào sáng sớm hoặc chiều mát sẽ giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với điều kiện thời tiết khắc nghiệt.
Trong bối cảnh nắng nóng ngày càng cực đoan, những thói quen tưởng như vô hại đôi khi lại trở thành "cái bẫy" đối với sức khỏe. Chống nóng đúng cách không chỉ giúp cơ thể dễ chịu trước mắt mà còn góp phần phòng ngừa các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra trong mùa hè.
