Trong ẩm thực phương Đông có câu: "Mùa hè ăn ba món tươi, khỏe khoắn như thần tiên. Ba thực phẩm được nhắc đến gồm: Tôm sông, tu hài và hạt sen tươi.
Điểm chung của chúng là đều xuất hiện đúng mùa hè, giàu dưỡng chất và đặc biệt phù hợp với phương pháp hấp - cách chế biến được nhiều chuyên gia đánh giá là giúp bảo tồn dinh dưỡng tốt nhất.
Nhiều người cho rằng mùa hè chỉ cần ăn trái cây và rau xanh là đủ. Thực tế, đây là thời điểm cơ thể có nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng cao hơn do: Đổ mồ hôi nhiều làm mất natri, kali và magie. Nắng nóng khiến cảm giác thèm ăn giảm và quá trình chuyển hóa năng lượng vẫn diễn ra liên tục. Ngoài ra, cơ thể cũng cần nhiều chất chống oxy hóa hơn để đối phó với stress nhiệt.
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nutrients cho thấy tình trạng mất nước kéo dài dù ở mức nhẹ cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng tập trung, trí nhớ ngắn hạn và hiệu suất vận động. Chính vì vậy, bên cạnh việc uống đủ nước, chế độ ăn mùa hè cần chú trọng các thực phẩm giàu protein, khoáng chất và vi chất dinh dưỡng.
Tôm sông: "Kho canxi tự nhiên" giúp duy trì sức mạnh cơ bắp và hệ xương
Đứng đầu danh sách là tôm sông - loại thực phẩm được nhiều chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao nhờ mật độ dinh dưỡng lớn nhưng lượng calo tương đối thấp.
Trong 100g tôm có thể cung cấp: Khoảng 20 - 24g protein chất lượng cao. Ngoài ra, tôm sông còn giàu canxi, phốt pho, magie, kẽm, selen, vitamin B12....
Astaxanthin, chất chống oxy hóa mạnh tạo nên màu đỏ cam đặc trưng của tôm. Protein trong tôm chứa đầy đủ các axit amin thiết yếu mà cơ thể không thể tự tổng hợp. Đặc biệt, astaxanthin được nhiều nghiên cứu ghi nhận có khả năng chống oxy hóa mạnh hơn vitamin E, giúp giảm tổn thương tế bào do gốc tự do gây ra.
Nhiều người chỉ biết tôm giàu canxi, nhưng thực tế lợi ích của loại thực phẩm này còn đến từ sự kết hợp giữa canxi, phốt pho và magie. Bộ ba khoáng chất này tham gia trực tiếp vào quá trình hình thành cấu trúc xương, dẫn truyền thần kinh và co cơ.
Vào mùa hè, tình trạng mất nước và điện giải có thể khiến nhiều người xuất hiện cảm giác mỏi cơ, chuột rút hoặc giảm sức bền khi vận động. Việc bổ sung thực phẩm giàu khoáng chất như tôm có thể góp phần hỗ trợ cân bằng dinh dưỡng.
Tu hài: Thực phẩm giàu kẽm hàng đầu, tốt cho hệ miễn dịch
Nếu tôm nổi bật nhờ protein và canxi thì tu hài lại được đánh giá cao bởi hàm lượng vi chất. Các loại nhuyễn thể hai mảnh vỏ như tu hài, nghêu, sò thường chứa lượng: kẽm, sắt đồng, selen, vitamin B12... cao hơn nhiều loại thực phẩm khác.
Trong đó, kẽm đóng vai trò cực kỳ quan trọng đối với: Hoạt động của hệ miễn dịch; Quá trình lành vết thương; Sức khỏe da và tóc; Chức năng sinh sản; Tổng hợp protein.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), thiếu kẽm có thể làm suy giảm miễn dịch và khiến cơ thể dễ mắc các bệnh nhiễm trùng hơn. Đây cũng là lý do các chuyên gia thường khuyến khích bổ sung hải sản có vỏ vào chế độ ăn một cách hợp lý.
Một ưu điểm khác của tu hài là hàm lượng vitamin B12 rất cao. Vitamin B12 tham gia vào: Quá trình tạo máu; Duy trì chức năng thần kinh và tổng hợp ADN.
Thiếu hụt vitamin B12 có thể dẫn đến mệt mỏi kéo dài, giảm tập trung và thiếu máu. Đối với những người thường xuyên cảm thấy uể oải trong mùa hè, đây là dưỡng chất rất đáng chú ý.
Hạt sen tươi: Nguồn magie và chất chống oxy hóa hỗ trợ giấc ngủ
Khác với hai thực phẩm trên, hạt sen là nguyên liệu thực vật nhưng sở hữu hồ sơ dinh dưỡng rất ấn tượng. Trong hạt sen có chứa: Protein thực vật, chất xơ, magie, kali, phốt pho, flavonoid và polyphenol chống oxy hóa.
Một số nghiên cứu cho thấy các hoạt chất sinh học trong hạt sen có thể hỗ trợ làm dịu hệ thần kinh và cải thiện chất lượng giấc ngủ. Đây cũng là lý do hạt sen từ lâu đã xuất hiện trong các món ăn dưỡng sinh của nhiều nền y học cổ truyền châu Á.
Mùa hè là thời điểm hệ tim mạch phải làm việc nhiều hơn để điều hòa thân nhiệt. Trong khi đó, kali và magie trong hạt sen đóng vai trò quan trọng trong: Điều hòa nhịp tim; Duy trì huyết áp ổn định; Hỗ trợ hoạt động của cơ tim.
Bên cạnh đó, chất xơ trong hạt sen còn giúp tạo cảm giác no lâu hơn và hỗ trợ sức khỏe đường ruột.
Vì sao chuyên gia khuyến khích hấp thay vì chiên, xào?
Không phải ngẫu nhiên mà các món hấp được xem là "chân ái" của mùa hè. Theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ, các phương pháp chế biến ít dầu mỡ như hấp, luộc hoặc áp chảo nhẹ có thể giúp giảm lượng chất béo bão hòa và calo dư thừa trong khẩu phần ăn.
Ngoài ra, hấp còn giúp: Giữ lại nhiều vitamin tan trong nước hơn; Hạn chế hình thành các hợp chất có hại do nhiệt độ cao; Bảo toàn kết cấu tự nhiên của thực phẩm; Giảm gánh nặng cho hệ tiêu hóa.
Đối với tôm, hấp giúp giữ trọn vị ngọt tự nhiên. Đối với tu hài, hấp giữ được lượng nước ngọt tiết ra từ thịt. Còn với hạt sen, hấp giúp bảo tồn hương thơm thanh mát đặc trưng mà không cần sử dụng quá nhiều đường hoặc chất tạo ngọt.
Nhiều người sẵn sàng chi vài chục nghìn đồng mỗi ngày cho trà sữa, nước ngọt hoặc đồ ăn vặt nhưng lại ngần ngại khi mua hải sản hoặc thực phẩm theo mùa. Tuy nhiên, xét về mật độ dinh dưỡng, một khẩu phần tôm, tu hài hoặc hạt sen có thể mang lại lượng protein, khoáng chất và vi chất mà cơ thể thực sự cần.
Các chuyên gia cho rằng thay vì chỉ quan tâm đến giá tiền trên mỗi kilogram thực phẩm, người tiêu dùng nên nhìn vào giá trị dinh dưỡng nhận được từ mỗi bữa ăn. Bởi xét cho cùng, sức khỏe không được xây dựng từ những món ăn đắt đỏ nhất, mà từ những lựa chọn dinh dưỡng đúng đắn và bền vững mỗi ngày.
Nếu có dịp đi chợ vào mùa hè, đừng bỏ qua ba thực phẩm đang vào mùa ngon nhất này. Một đĩa tôm hấp gừng, một phần tu hài hấp tỏi và một bát hạt sen thanh mát có thể không phải "thần dược", nhưng chắc chắn là sự bổ sung dinh dưỡng đáng giá cho cơ thể trong những ngày nắng nóng.
(Ảnh minh hoạ: Internet)
(Nguồn: QQ)
