Trong mùa tuyển sinh đại học 2026, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) đang trở thành cái tên gây chú ý trên nhiều diễn đàn tuyển sinh khi công bố hàng loạt chương trình đào tạo mới với những cụm từ nghe khá “viễn tưởng” như: UAV và robot di động tự hành, Kỹ thuật truyền thông hàng không vũ trụ, Logistics trong kinh tế tầm thấp hay Công nghệ công nghiệp văn hóa số (định hướng điện ảnh).
Điều khiến nhiều người bất ngờ không chỉ nằm ở tên gọi “lạ tai”, mà còn ở việc những lĩnh vực này thực tế đều đang được thế giới đầu tư mạnh trong bối cảnh AI, drone, Internet vệ tinh, đô thị thông minh và nền kinh tế sáng tạo phát triển cực nhanh. Nói cách khác, nhiều ngành nghề từng chỉ xuất hiện trong phim khoa học viễn tưởng đang dần bước vào giảng đường đại học.
Từ drone giao hàng, robot tự hành cho tới Internet ngoài không gian hay điện ảnh kết hợp AI, xu hướng đào tạo đại học dường như cũng đang thay đổi rất nhanh: Không còn chỉ đào tạo cho những công việc phổ biến ở hiện tại, mà bắt đầu chuẩn bị nhân lực cho những lĩnh vực được dự đoán sẽ bùng nổ trong tương lai gần.
Những ngành học “nghe như bước ra từ tương lai”
Trong số các chương trình mới, “UAV và robot di động tự hành” có lẽ là cái tên khiến nhiều học sinh tò mò nhất. UAV (Unmanned Aerial Vehicle) là thiết bị bay không người lái - công nghệ đang được ứng dụng mạnh mẽ trong logistics, nông nghiệp thông minh, cứu hộ cứu nạn, giám sát hạ tầng, giao thông và cả quốc phòng.
Sinh viên PTIT trong Lab nghiên cứu Công nghệ chiến lược Úc Việt
Theo công bố từ PTIT, chương trình được xây dựng theo định hướng cập nhật các xu thế công nghệ hiện đại, tích hợp kiến thức về điện tử, điều khiển tự động, định vị, dẫn đường và trí tuệ nhân tạo. Đây được xem là bước đổi mới đáng chú ý trong đào tạo kỹ thuật tại Việt Nam khi nội dung học được gắn trực tiếp hơn với nhu cầu thực tiễn của thị trường.
Khác với các chương trình robotics truyền thống, ngành học này tập trung vào các hệ thống tự hành hoạt động trong môi trường thực tế như robot tự di chuyển, drone thông minh hay các hệ thống định vị và điều khiển phối hợp phương tiện không người lái. Đây cũng được xem là nguồn nhân lực quan trọng cho tương lai của đô thị thông minh và nền kinh tế tự động hóa.
Kỹ thuật truyền thông hàng không vũ trụ: Khi Internet không còn chỉ ở mặt đất
Một chương trình khác cũng nhận được nhiều sự quan tâm là “Kỹ thuật truyền thông hàng không vũ trụ” - lĩnh vực công nghệ cao còn khá mới tại Việt Nam nhưng đang phát triển rất nhanh trên thế giới trong bối cảnh công nghệ không gian bùng nổ.
Chương trình hướng tới đào tạo đội ngũ kỹ sư có khả năng thiết kế, phát triển và vận hành các hệ thống thông tin vệ tinh, Internet không gian, truyền dẫn hàng không, UAV cũng như các mạng truyền thông hoạt động trong môi trường hàng không - vũ trụ.
Sinh viên theo học sẽ được tiếp cận các công nghệ hiện đại liên quan tới thông tin vô tuyến, mạng vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO), truyền thông tích hợp không gian - mặt đất, công nghệ định vị và các hệ thống kết nối thông minh trong tương lai.
Điểm nổi bật của chương trình nằm ở việc bám sát các xu thế công nghệ đang được nhiều quốc gia đầu tư mạnh như Internet vệ tinh toàn cầu, mạng 6G, hệ thống quan sát Trái Đất hay hạ tầng kết nối dành cho các phương tiện bay không người lái. Đây được xem là một trong những lĩnh vực chiến lược của kỷ nguyên kinh tế số và công nghiệp không gian.
“Logistics trong kinh tế tầm thấp”: Drone bắt đầu tham gia vận chuyển hàng hóa
Nếu logistics truyền thống gắn với container, kho vận và vận tải đường bộ thì “Logistics trong kinh tế tầm thấp” lại mở ra một mô hình hoàn toàn khác, nơi không gian tầm thấp trở thành hạ tầng vận hành mới của nền kinh tế số.
Đây là mô hình logistics thế hệ mới sử dụng không phận thấp (low-altitude airspace), kết hợp cùng công nghệ số và các phương tiện bay thông minh như UAV, drone hay eVTOL để tổ chức và tối ưu hóa dòng hàng hóa.
“Kinh tế tầm thấp” được xem là bước chuyển từ hạ tầng giao thông truyền thống sang hạ tầng vận hành thông minh, nơi các thiết bị bay tự hành tham gia vào vận chuyển, giám sát và dịch vụ đô thị. Trong tương lai, logistics sẽ không còn chỉ vận hành trên mặt đất mà mở rộng sang không gian ba chiều.
Vietnam Post đang từng bước triển khai định hướng chiến lược ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) vào hoạt động dịch vụ
Theo PTIT, chương trình Logistics trong kinh tế tầm thấp sẽ đào tạo nhân lực cho hệ sinh thái vận hành bay thông minh, điều phối drone, quản trị logistics bằng thiết bị tự hành và các mô hình giao hàng công nghệ cao.
Đây là lĩnh vực đang phát triển rất nhanh trên thế giới khi nhiều quốc gia bắt đầu thương mại hóa giao hàng bằng drone, vận tải tự hành và quản trị không gian bay đô thị.
Theo TS. Trần Đức Lai - Chủ tịch Hội Vô tuyến - Điện tử Việt Nam, khi kinh tế số và đô thị thông minh phát triển, logistics trong “kinh tế tầm thấp” có thể trở thành một trong những ngành nghề giàu tiềm năng nhất trong vòng 5–10 năm tới, với nhu cầu nhân lực lớn và khả năng tạo ra nhiều vị trí việc làm công nghệ cao.
Khi công nghệ bước vào điện ảnh và công nghiệp văn hóa
Không chỉ mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ cao, PTIT còn gây bất ngờ khi lần đầu triển khai chương trình “Công nghệ công nghiệp văn hóa số (định hướng điện ảnh)”.
Đây là mô hình đào tạo kết hợp giữa công nghệ và sáng tạo nội dung số, hướng tới đào tạo nhân lực cho ngành công nghiệp văn hóa - lĩnh vực đang được Việt Nam xác định là một động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế sáng tạo.
Tác phẩm phim ngắn “Con đường của thế hệ” của sinh viên PTIT được Ban Tổ chức Liên hoan phim quốc tế Viet Culture in Motion 2026 tuyển chọn vào danh sách các tác phẩm được trình chiếu tại Pháp
Sinh viên theo học sẽ được tiếp cận toàn bộ quy trình sản xuất nội dung số hiện đại như xây dựng kịch bản, quay dựng, hậu kỳ, kỹ xảo, sản xuất phim số, phân phối nội dung trên nền tảng số và ứng dụng AI trong sáng tạo sản phẩm điện ảnh.
Điểm khác biệt lớn nhất của chương trình nằm ở việc đào tạo điện ảnh trên nền tảng công nghệ số thay vì chỉ tiếp cận theo hướng nghệ thuật truyền thống.
Trong bối cảnh nền kinh tế sáng tạo toàn cầu bùng nổ với sự phát triển mạnh mẽ của streaming, game, phim số, nội dung AI và truyền thông đa nền tảng, nhu cầu nhân lực giao thoa giữa công nghệ và sáng tạo được dự báo sẽ tăng rất nhanh trong những năm tới.
Xu hướng đào tạo đại học đang thay đổi mạnh mẽ
Việc mở hàng loạt chương trình đào tạo mới cho thấy định hướng rõ nét của PTIT trong quá trình chuyển dịch từ mô hình đào tạo công nghệ truyền thống sang đào tạo các lĩnh vực công nghệ chiến lược, liên ngành và công nghệ tương lai.
Hiện nay, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông là một trong những cơ sở giáo dục đại học trọng điểm quốc gia về kỹ thuật và công nghệ, được định hướng trở thành trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao phục vụ chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo quốc gia.
Trước đó, nhiều chương trình của học viện cũng từng được xem là những ngành “lạ” đầu tiên tại Việt Nam như Công nghệ đa phương tiện, Công nghệ tài chính hay Thiết kế và phát triển game.
Sự xuất hiện của các chương trình như UAV, truyền thông hàng không vũ trụ hay công nghệ công nghiệp văn hóa số cho thấy một xu hướng rất rõ: đại học không còn chỉ đào tạo cho những nghề nghiệp đang tồn tại, mà bắt đầu đào tạo cho những lĩnh vực của tương lai.
Và có thể, những cái tên hôm nay còn khiến nhiều người cảm thấy “lạ tai”, vài năm nữa sẽ trở thành những ngành nghề quan trọng trong nền kinh tế số và công nghiệp sáng tạo của Việt Nam.
