Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, ngày 12/5, khu vực vùng núi Bắc Bộ đã xuất hiện mưa rào và dông rải rác, cục bộ có nơi mưa to. Một số điểm ghi nhận lượng mưa khá lớn như Ka Lăng (Lai Châu) đạt 56,6mm, Chung Chải (Điện Biên) khoảng 41mm.
Dự báo trong đêm 12/5, mưa dông tiếp tục mở rộng tại Tây Bắc Bộ và vùng núi phía Bắc với lượng mưa phổ biến từ 10-30mm, song nhiều nơi có thể xuất hiện mưa cục bộ vượt 70mm. Đi kèm mưa dông là nguy cơ xảy ra lốc xoáy, sét, mưa đá và gió giật mạnh.
Các chuyên gia khí tượng cho biết, nguyên nhân gây ra hình thái thời tiết cực đoan lần này là do rãnh áp thấp bị nén bởi khối không khí lục địa khô lạnh từ phía Bắc tràn xuống. Đồng thời, trên mực cao khoảng 1.500m còn xuất hiện vùng hội tụ gió mạnh, tạo điều kiện cho các ổ mây dông phát triển nhanh và có cường suất lớn.
Những khu vực được đánh giá có nguy cơ cao gồm các tỉnh Tây Bắc như: Điện Biên, Lai Châu, Sơn La, Hòa Bình cùng hàng loạt địa phương vùng núi phía Bắc như: Lào Cai, Yên Bái, Hà Giang, Tuyên Quang, Cao Bằng và Bắc Kạn.
Đáng lo ngại, lượng mưa từ 70-80mm trong thời gian ngắn từ 3-6 giờ được xếp vào nhóm mưa cực đoan. Tại khu vực miền núi, địa hình dốc khiến nước mưa không kịp thấm xuống đất mà nhanh chóng dồn về các khe suối, tạo dòng chảy xiết, có thể kích hoạt lũ quét bất ngờ.
Bên cạnh đó, đất đá sau nhiều ngày chịu tác động của thời tiết thất thường cũng trở nên mất liên kết, làm gia tăng nguy cơ sạt lở tại các sườn đồi, taluy và khu vực ven suối. Nhiều chuyên gia cảnh báo chỉ cần một trận mưa lớn kéo dài vài giờ cũng đủ gây ra thiệt hại nghiêm trọng tại các vùng dân cư nằm ở chân núi hoặc gần dòng chảy nhỏ.
Theo cơ quan khí tượng, tháng 5 là thời kỳ chuyển mùa điển hình ở miền Bắc. Đây là giai đoạn xảy ra sự “đối đầu” mạnh mẽ giữa các khối không khí nóng ẩm còn tồn tại sau mùa xuân với những đợt không khí lạnh yếu từ phương Bắc. Sự xung đột này thường tạo ra các hình thái thời tiết nguy hiểm như dông mạnh, mưa đá, lốc xoáy và mưa cực đoan trong thời gian ngắn.
Người dân tại các tỉnh miền núi được khuyến cáo theo dõi sát diễn biến thời tiết, hạn chế di chuyển qua ngầm tràn, suối nhỏ khi có mưa lớn, đồng thời chủ động phương án phòng tránh lũ quét và sạt lở đất có thể xảy ra bất cứ lúc nào.
Ngược lại với miền Bắc, khu vực Nam Bộ có nắng nóng, có nơi nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ, có nơi trên 37 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 50-55%.
Nắng nóng ở khu vực Nam Bộ có khả năng kéo dài đến khoảng ngày 15-16/5. Từ ngày 14/5, nắng nóng diện rộng có khả năng mở rộng ra khu vực Bắc Bộ và kéo dài ở khu vực Trung Bộ. Cấp độ rủi ro thiên tai: cấp 1.
Ngày 13/5, khu vực Bắc và Trung Trung Bộ có nắng nóng với nhiệt độ cao nhất phổ biến 35-37 độ, riêng vùng núi phía Tây có nắng nóng và nắng nóng gay gắt với nhiệt độ cao nhất phổ biến 36-38 độ, có nơi trên 38 độ; độ ẩm tương đối thấp nhất phổ biến từ 45-50%. Khu vực Bắc Bộ có nắng nóng cục bộ với nhiệt độ cao nhất có nơi trên 35 độ.
Khánh Linh (t/h)
