Bước vào giai đoạn nắng nóng, điều hòa gần như đã trở thành thiết bị quen thuộc trong nhiều gia đình. Cũng vì muốn chống nóng mà vẫn tiết kiệm chi phí, không ít người nghĩ ra đủ cách lắp đặt “linh hoạt”, trong đó có kiểu bố trí một chiếc điều hòa sát ranh giới giữa hai phòng để dùng chung cho cả hai không gian.
Nhìn qua, đây là một phương án khá hấp dẫn: bớt tiền mua thêm máy, bớt chi phí lắp đặt ban đầu. Thế nhưng, theo khuyến nghị của EVN, điều hòa muốn vận hành hiệu quả và tiết kiệm điện thì trước hết phải được lựa chọn phù hợp với diện tích phòng.
Ảnh minh họa
Thông tin từ Bộ Năng lượng Mỹ cũng cho thấy việc chọn công suất điều hòa không chỉ phụ thuộc vào diện tích, mà còn liên quan đến chiều cao trần, cửa sổ, mức nắng và các yếu tố hấp thụ nhiệt của từng không gian. Điều đó đồng nghĩa, khi một chiếc máy phải “gánh” thêm một phòng khác, bài toán tải lạnh thực tế đã thay đổi đáng kể.
Một máy cho hai phòng: Nghe tiết kiệm nhưng thường khó mát đều
Về bản chất, điều hòa treo tường thông thường được thiết kế để làm mát cho một không gian tương đối liền mạch. Khi đặt máy theo kiểu “chia đôi” như trong ảnh, luồng khí lạnh không còn tập trung cho một phòng nữa mà phải lan sang thêm một khu vực khác, trong khi giữa hai bên vẫn có tường, cửa hoặc góc khuất cản trở. Theo thông tin từ Bộ Năng lượng Mỹ, chỉ riêng việc thay đổi diện tích và điều kiện hấp thụ nhiệt của không gian cũng đã ảnh hưởng đến cách chọn công suất làm mát phù hợp.
Đó là lý do kiểu lắp này rất dễ dẫn tới tình trạng phòng gần máy thì mát nhanh hơn, còn phòng phía bên kia lại giảm nhiệt chậm. Cảm giác “mát không đều” càng rõ nếu hai phòng có hướng nắng khác nhau, một phòng bí hơn hoặc có nhiều người sử dụng hơn. Trích hướng dẫn của EVN, việc dùng quạt để hỗ trợ lưu thông khí lạnh có thể giúp hơi mát lan tỏa đều hơn trong phòng; suy ngược lại, nếu bản thân cách bố trí đã khiến luồng lạnh bị chia cắt, hiệu quả làm mát chắc chắn sẽ khó đạt như kỳ vọng.
Ảnh minh họa
Tiền mua máy có thể bớt, nhưng tiền điện chưa chắc giảm
Lý do lớn nhất khiến nhiều người chọn kiểu lắp này là muốn tiết kiệm chi phí đầu tư ban đầu. Nhưng cái lợi trước mắt chưa chắc là cái lợi lâu dài. Theo EVN, một trong những nguyên tắc dùng điều hòa tiết kiệm điện là đặt nhiệt độ hợp lý, không để quá thấp, đồng thời chọn máy đúng diện tích để tránh phải vận hành nặng hơn mức cần thiết. Khi một chiếc điều hòa phải làm mát cho hai phòng, máy thường phải chạy lâu hơn mới kéo được nhiệt độ của cả hai khu vực xuống mức dễ chịu. Máy chạy càng lâu, điện năng tiêu thụ càng khó thấp như người dùng kỳ vọng.
Không chỉ vậy, thông tin từ Bộ Năng lượng Mỹ cho thấy việc chọn điều hòa không đúng kích thước cho không gian sử dụng có thể làm tăng mức tiêu thụ năng lượng và giảm cảm giác thoải mái. Một tài liệu mua sắm thiết bị hiệu suất cao của cơ quan này nêu rõ, điều hòa quá cỡ có thể làm tăng chi phí mua ban đầu, tăng điện năng tiêu thụ và giảm khả năng xử lý độ ẩm do chu kỳ bật tắt quá nhiều. Điều này cho thấy việc “gộp” nhiều không gian vào một máy, nếu không tính toán đúng, rất dễ dẫn đến bài toán vừa tốn tiền đầu tư vừa không tối ưu khi vận hành.
Ảnh minh họa
Muốn làm mát hiệu quả 2 phòng, giải pháp chuẩn kỹ thuật là gì?
Điểm đáng chú ý là ngay trên các trang chính thức, các hãng điều hòa lớn cũng không giới thiệu cách “một dàn lạnh phục vụ hai phòng” như một giải pháp tiêu chuẩn. Theo Daikin, hệ multi-split mới là phương án dành cho nhu cầu làm mát nhiều khu vực: một dàn nóng có thể kết nối tối đa 5 dàn lạnh, đồng thời cho phép điều khiển nhiệt độ riêng ở từng phòng. Nói cách khác, nhu cầu “một hệ thống cho nhiều phòng” vẫn có lời giải, nhưng đó là giải pháp được thiết kế riêng cho nhiều không gian, chứ không phải tận dụng một dàn lạnh treo tường thông thường để làm việc vượt vai trò ban đầu.
Vì vậy, nếu nhìn dưới góc độ sử dụng lâu dài, kiểu lắp một điều hòa cho hai phòng có thể hấp dẫn ở chi phí ban đầu, nhưng lại dễ đánh đổi bằng hiệu quả làm mát, sự tiện nghi và tiền điện về sau. Theo khuyến nghị từ EVN và thông tin từ các nguồn kỹ thuật nước ngoài, cách hợp lý hơn vẫn là tính công suất đúng cho từng phòng, hoặc chọn hệ nhiều dàn lạnh nếu thực sự có nhu cầu làm mát nhiều không gian cùng lúc. Trong chuyện dùng điều hòa, lắp ít máy nhất chưa chắc là tiết kiệm nhất; lắp đúng nhu cầu mới là cách ít lãng phí hơn.
