Năm 1965, ông Phí – một nông dân tại tỉnh Hắc Long Giang, Trung Quốc – dự định xây một chiếc chuồng lợn cạnh nhà. Do thiếu gạch, ông tìm đến một bức tường thành cũ gần đó để nhặt vật liệu. Trong lúc đào bới đống đổ nát, chiếc xẻng của ông bất ngờ va phải một vật cứng. Nghĩ rằng vật lạ này có thể là kim loại quý, ông Phí mang nó về nhà.
Sau khi rửa sạch lớp bùn đất bao quanh, ông Phí nhận ra thứ mình tìm được là một khối đồng nặng khoảng 4,2 kg, cao 19,6 cm, có hình dáng giống một con rồng đang ngồi. Dù không có kiến thức về cổ vật, ông Phí vẫn linh cảm đây là món đồ đặc biệt nên giữ lại làm vật trang trí, đặt cạnh cửa sổ trong nhà.
Tuy nhiên, từ khi “con rồng” này xuất hiện, gia đình ông bắt đầu nghe thấy những âm thanh kỳ lạ vào ban đêm, giống như tiếng hú hoặc tiếng gió rít. Để hóa giải sự tò mò, ông Phí lần theo hướng phát ra tiếng động và phát hiện nguồn gốc chính là “con rồng” được đặt bên cửa sổ. Âm thanh kỳ quái lặp lại nhiều đêm liền khiến cả gia đình ông mất ngủ, tâm lý ngày càng bất an.
Sau một thời gian suy nghĩ, ông Phí quyết định liên hệ với cơ quan bảo tồn văn vật của tỉnh để giao nộp món đồ này. Ngay sau đó, các chuyên gia cũng đã nhanh chóng có mặt tại nơi ông Phí tìm ra “con rồng” và tiến hành phong tỏa hiện trường để phục vụ công tác nghiên cứu và thẩm định.
Kết quả cho thấy địa điểm này thực chất là một khu di tích thuộc thời nhà Tấn – một triều đại quan trọng trong lịch sử Trung Quốc. Sau khi tham khảo nhiều sách cổ và tài liệu từ thời nhà Tấn, liên hệ với hình dạng của món đồ, các chuyên gia đã kết luận rằng “con rồng” mà ông Phí tìm thấy có tên là "Đồng tọa lũng" – tượng rồng ngồi bằng đồng, từng được dùng làm vật trang trí trên xe ngựa của hoàng đế, mang ý nghĩa biểu tượng cho quyền lực và địa vị cao quý.
Giải thích về hiện tượng âm thanh kỳ lạ phát ra từ con rồng này, các chuyên gia cho biết trên lưng tượng rồng có một khe nhỏ. Khi gió thổi qua khe này, luồng không khí tạo ra âm thanh tương tự như một chiếc sáo. Tuy nhiên, mục đích thiết kế khe hở này vẫn chưa được làm rõ, làm tăng thêm tính bí ẩn cho cổ vật.
Sau khi được xác định giá trị, cổ vật này đã được chuyển về trưng bày tại Bảo tàng Hắc Long Giang. Nhờ công phát hiện và tự nguyện giao nộp, ông Phí được trao bằng khen cùng một khoản tiền đáng kể vào thời điểm đó.
Các chuyên gia Trung Quốc đánh giá tượng rồng này là di tích văn hóa cấp 1 Trung Quốc, đồng thời là một trong những hiện vật có giá trị nhất tại Hắc Long Giang. Phát hiện này cũng mở ra hướng nghiên cứu mới về nghệ thuật chế tác và biểu tượng văn hóa dưới thời nhà Tấn.
Đến năm 1990, một tượng rồng ngồi bằng đồng tương tự tiếp tục được phát hiện tại Bắc Kinh, góp phần củng cố kết luận khoa học trước đó.
(Theo Sohu)
