Bạn có công nhận rằng dạo này mình rất mệt, không phải là dạng kiệt sức sau một ngày làm việc dài, mà là cảm giác… lúc nào cũng mệt. Đi làm thì mệt đã đành, nhưng về đến nhà, sự mệt mỏi đó cũng không biến mất.
Nó chỉ đổi dạng.
Từ deadline, KPI, sang những suy nghĩ không dứt trong đầu. Từ áp lực công việc, sang một danh sách những việc khác như nấu ăn, dạy con học bài, dọn nhà,... đó là chưa kể đến việc nâng cấp bản thân. Một vòng lặp không có điểm dừng, nơi tan làm không còn đồng nghĩa với nghỉ ngơi, mà chỉ là bắt đầu một ca “lao động” khác, nối dài, không bao giờ có điểm kết.
Ai cũng đang nỗ lực để nhìn bạn thân trông ổn hơn một xíu nhưng bên trong có thật sự ổn?
Và đôi khi, thứ khiến người ta hoang mang nhất không phải là mệt, mà là không biết mình đang mệt vì điều gì. Một dạng được miêu tả như: “ Không bất hạnh, nhưng cũng chẳng hạnh phúc” - c âu thoại trong Nhật Ký Tự Do Của Tôi.
Có bao giờ, bạn rơi vào một trong những trạng thái kể trên, và nếu câu trả lời là có thì có lẽ, bạn không là ngoại lệ.
Giai đoạn cuối năm 2025, đầu năm 2026, các cụm từ như “kiệt sức vì công việc” hay “kiệt sức vì cuộc sống” đồng loạt tăng mạnh trên các nền tảng tìm kiếm trên toàn thế giới.
Theo dữ liệu từ Google Trends được tổng hợp bởi Scope Weekly và Quartz, những truy vấn như “burnout at work” hay “burnout from life” đang ở mức cao kỷ lục trong năm 2026. Không chỉ vậy, các từ khóa liên quan đến giảm căng thẳng hay tìm kiếm những công việc ít áp lực cũng tăng mạnh.
Dĩ nhiên, đây là dữ liệu về xu hướng tìm kiếm, không phải một bản thống kê y khoa. Nhưng ở một góc độ nào đó, nó phản ánh một điều rất rõ: ngày càng nhiều người đang cố gắng gọi tên cảm giác mệt mỏi của mình.
Khi kiệt sức không chỉ dừng lại nơi bàn làm việc ở mà “leo lên” tận giường ngủ
B.C. (38 tuổi, ở Hà Nội) cho biết từng nhiều lần vô thức tra Google cụm “bị kiệt sức thì phải làm sao?” thì nhận về hàng loạt kết quả tương tự như “bạn nên nghỉ ngơi ngay lập tức, ngủ đủ 8 tiếng, tập thể thao…. và có cả uống đủ nước”.
Từ công ty đến nhà ở, nhìn đâu cũng thấy lao động.
“Chắc cái dòng uống đủ nước thì làm được liền luôn (cười) chứ những thứ còn lại tôi chịu. Có những hôm nằm trên giường rồi mà đầu vẫn làm việc. Nghĩ mai nên bắt đầu bài báo cáo ra sao, sáng dậy nấu gì cho con, hay mua tạm cái bánh mì cho nhanh, buổi chiều mai về đi siêu thị còn kịp không khi tối nay nhà đã hết rau trong tủ lạnh,… ”, chia sẻ của một người mẹ có hai con.
Với chị, cảm giác kiệt sức không đến từ một thời điểm cụ thể, mà tích tụ qua từng ngày. Không thể dừng lại và cũng chẳng có ai để chia sẻ.
Có lúc, chị nói rằng cuộc sống của mình giống như một câu thoại trong phim mà chị từng xem : “Mọi mối quan hệ đều là lao động. Mọi phút giây tôi mở mắt đều là đang lao động”.
Từ công việc ở công ty đến việc nhà, từ chăm con đến những mối quan hệ xung quanh, mọi thứ đều đòi hỏi năng lượng về cả thể chất lẫn tinh thần để suy nghĩ, tính toán,....
“Nhiều lúc tôi thấy mình như một cái máy. Ngày nào cũng lặp lại như vậy, cảm xúc cũng không khác. Không biết chia sẻ với ai, mà cũng không dám than vãn” , chị B.C nói thêm về tình trạng của mình. Khi một ngày làm việc kết thúc trong trạng thái rã rời, nhưng hành trình phía trước vẫn còn tiếp diễn, đón con, nấu ăn, dọn dẹp, lo toan thì ranh giới giữa “làm việc” và “nghỉ ngơi” gần như không còn tồn tại.
Mọi nguồn năng lượng, theo cách này hay cách khác, đều bị bòn rút dần.
Kém B.C 10 tuổi, còn độc thân - làm trong ngành truyền thông, Mai Linh nói có những ngày ngủ dậy thấy toàn thân như không còn một chút sức lực nào.
“Có hôm cổ họng vẫn còn đau. Nhìn vào đống deadline cần giải quyết trong ngày, cả tin nhắn nhắc sửa clip từ 23h tối hôm trước vẫn chưa kịp mở, mình ngồi khóc lúc nào không hay. Tay bấu chặt vào gối mà chẳng rõ mình đang đau ở đâu. 5 phút sau lại vội vàng rửa mặt, đi làm như chưa có gì xảy ra”, Mai Linh (28 tuổi) kể.
Có những ngày kiệt sức nhưng không được phép nghỉ ngơi.
Đây cũng là công việc cô từng rất yêu thích. Những năm đầu, mỗi ngày đi làm là một trải nghiệm mới. Nhưng đến năm thứ ba, thứ tư, mọi thứ dần thay đổi. Áp lực không còn đến từ một vài deadline cụ thể, mà trở thành trạng thái thường trực. Điều khiến Linh mệt mỏi nhất không phải là khối lượng công việc, mà là cảm giác không bao giờ thực sự được nghỉ.
“Ngay cả khi được nghỉ, mình vẫn thấy mệt. Một kiểu mệt về tinh thần. Trong đầu lúc nào cũng lởn vởn công việc, có hôm nghỉ phép vẫn phải xử lý vì khách giục gấp. Muốn học thêm gì đó hay đơn giản là tập thể dục cũng không có thời gian”, Linh nói. Cô bạn cho biết không biết mình sai ở đâu, từ khi nào chỉ thấy rõ cảm giác mệt mỏi, kiệt quệ.
Những khao khát cống hiến trước đó cũng không còn nữa, bây giờ mọi thứ chỉ là “tạm đủ”. Không có biến cố lớn, không có sự cố gì nghiêm trọng, nhưng mỗi ngày trôi qua đều để lại một cảm giác như vừa đi qua một cơn bão.
“Không phải kiểu lao động tay chân nặng nhọc, nhưng lúc nào cũng thấy như có cái gì đó đè lên người, phải cố giãy dụa để thoát ra ”, Mai Linh miêu tả tình trạng của bản thân.
Khi nhìn đau cũng thấy công việc. Ảnh minh họa.
Khi tra Google có giải pháp “chữa” kiệt sức còn cuộc sống thì “không cho phép” thì phải làm thế nào?
Sau nhiều tháng như vậy, Linh quyết định nghỉ việc. Một tháng tới sẽ là khoảng thời gian cô cho phép bản thân dừng lại, đi du lịch, thử sống chậm hơn, và làm những điều suốt 4 năm qua chưa có cơ hội làm, như tắt điện thoại trong một ngày hay đi đâu đó mà không mang theo laptop.
Tuy vậy, ngay cả khi đã rời khỏi guồng quay công việc, cảm giác nhẹ nhõm cũng không đến ngay như kỳ vọng. Bởi thứ khiến cô kiệt sức không chỉ nằm ở công việc, mà còn là sự tích tụ kéo dài của áp lực, của cảm giác chững lại khi nhìn xung quanh ai cũng đang tiến về phía trước, và của những nỗi lo chưa có lời giải về tương lai.
Rời khỏi một môi trường có thể giúp cắt đi một phần áp lực, nhưng không đồng nghĩa với việc người ta lập tức hồi phục; đôi khi, chính khoảng trống sau khi dừng lại, lại khiến những mệt mỏi vốn bị dồn nén trước đó hiện ra rõ ràng hơn chăng?
Trong khi ở phía bên này, B.C. trên chuyến tàu điện về nhà thử mở Google để tìm một câu trả lời. Những cụm từ như “làm gì khi kiệt sức”, “cách vượt qua burnout” hay “làm sao để đỡ mệt mỏi” cho ra hàng loạt lời khuyên tưởng như rất hợp lý: Nghỉ ngơi, ngủ đủ giấc, tập thể dục, đi du lịch, học cách cân bằng cuộc sống. Tất cả đều đúng, nhưng không phải ai cũng có điều kiện để thực sự làm theo.
B.C. thừa nhận rằng việc “nghỉ” thậm chí không tồn tại như một khả năng có thể cân nhắc. Cuộc sống của chị vẫn tiếp diễn với những trách nhiệm không thể trì hoãn: Công việc ở công ty, việc nhà, con cái, những nghĩa vụ gắn với vai trò làm vợ, làm mẹ.
Ảnh minh họa.
Không có khoảng trống để tạm dừng, cũng không có ai có thể thay thế. Kiệt sức, trong trường hợp này, không phải là một trạng thái để tìm cách “chữa”, mà là thứ phải mang theo, vừa sống vừa chịu đựng. Những lời khuyên như nghỉ ngơi, chăm sóc bản thân hay tìm lại cân bằng vì thế trở nên xa xỉ, gần như không có khả năng áp dụng trong thực tế.
Chính khoảng cách giữa những “giải pháp lý tưởng” và đời sống thực tế khiến người ta dần nhận ra một điều khó chịu: vấn đề không nằm ở việc họ chưa cố gắng đủ để nghỉ ngơi, mà là họ đang sống trong một nhịp sống khó được thiết kế để hồi phục.
Khi việc nghỉ ngơi cũng trở thành một nhiệm vụ cần sắp xếp, cần tối ưu, thậm chí cần “làm cho đúng cách”, thì nó không còn là nghỉ ngơi nữa.
Có lẽ vì vậy mà cách con người tìm kiếm sự giải tỏa cũng bắt đầu thay đổi. Những hình thức xả stress nhanh, những cuộc vui ngắn hạn không còn đủ sức kéo họ ra khỏi trạng thái kiệt quệ kéo dài. Thay vào đó là một nhu cầu sâu hơn, như được biến mất khỏi guồng quay quen thuộc, dù chỉ trong một khoảng thời gian ngắn.
Cụm từ “những chuyến nghỉ dưỡng giải tỏa kiệt sức” không chỉ đơn thuần là một xu hướng, mà phản ánh một mong muốn rất cụ thể, được tạm thời không phải là ai cả. Không email, không thông báo, không vai trò, không trách nhiệm. Một trạng thái gần như đối lập hoàn toàn với cuộc sống thường ngày, nơi con người liên tục phải phản hồi, phải hiện diện, phải vận hành.
Ở một cấp độ sâu hơn, sự gia tăng trong các tìm kiếm liên quan đến trị liệu tâm lý cho trạng thái kiệt sức cho thấy một thay đổi đáng kể trong cách con người nhìn nhận sự mệt mỏi của chính mình. Burnout không còn được hiểu như một giai đoạn thoáng qua có thể vượt qua bằng vài ngày nghỉ, mà dần được nhìn nhận như một dạng hao mòn tâm lý tích lũy, thứ không thể tự biến mất nếu không được xử lý đúng cách.
Nói cách khác, người ta bắt đầu chấp nhận rằng có những kiểu mệt không thể “tự hết”.
Và khi điều đó xảy ra, việc tìm đến sự giúp đỡ không còn là dấu hiệu của sự yếu đuối, mà là một phản xạ sinh tồn.
Nhìn vào những chuyển động này, có thể thấy một thực tế không dễ chịu: rất nhiều người đang mệt, và sự mệt mỏi đó không còn nằm trong phạm vi có thể tự điều chỉnh bằng những giải pháp quen thuộc. Nhưng đồng thời, chính việc ngày càng nhiều người chủ động tìm kiếm, gọi tên và đối diện với trạng thái của mình cũng cho thấy một điều khác, rằng trong một thế giới nơi ai cũng được kỳ vọng phải “ổn”, việc thừa nhận mình không ổn có lẽ lại là bước đầu tiên để thật sự thoát ra.
