Vào mùa nắng nóng, điều hòa gần như trở thành thiết bị không thể thiếu trong nhiều gia đình. Cũng vì vậy, không ít người có thói quen đặt máy ở mức nhiệt rất thấp, bật gió mạnh hoặc chọn chế độ làm lạnh nhanh ngay khi vừa bước vào phòng.
Tuy nhiên, tại tọa đàm “Tiết kiệm điện mùa cao điểm: Trách nhiệm và giải pháp” do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức ngày 22/6, đại diện Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) lưu ý, đối với mùa nắng nóng, điều hòa là thiết bị tiêu thụ điện năng lớn nhất trong nhiều hộ gia đình. Bên cạnh việc đặt nhiệt độ hợp lý, người dân cần hạn chế thất thoát hơi lạnh bằng cách đóng kín cửa, tránh để không gian mở khi sử dụng điều hòa.
Nói cách khác, khi điều hòa không đủ mát, việc đầu tiên không hẳn là hạ thêm vài độ trên điều khiển, mà nên kiểm tra xem hơi lạnh có đang bị “rò rỉ” ra ngoài hay không.
Yếu tố EVN nhắc nhiều gia đình thường bỏ qua
Khi bật điều hòa, nhiều người chỉ chú ý tới nhiệt độ đang để bao nhiêu, chế độ gió mạnh hay yếu, máy đang ở chế độ Cool hay Dry. Tuy nhiên, nếu cửa phòng không đóng kín, cửa sổ hé mở, phòng thông sang hành lang hoặc cầu thang, hiệu quả làm mát sẽ giảm rõ rệt.
Lý do rất dễ hiểu: Điều hòa được thiết kế để làm mát một không gian nhất định. Nếu không gian đó bị mở, khí lạnh trong phòng liên tục thoát ra ngoài, trong khi khí nóng từ bên ngoài tràn vào. Khi đó, điều hòa không chỉ làm mát căn phòng, mà gần như phải “gánh” thêm cả những khu vực không cần làm lạnh.
Đây là lý do có những căn phòng dù đặt điều hòa xuống 22-23 độ C vẫn không mát sâu. Máy chạy liên tục, người dùng vẫn thấy nóng, còn tiền điện lại tăng. Trong trường hợp này, hạ nhiệt độ chỉ xử lý phần ngọn, trong khi nguyên nhân chính có thể nằm ở việc phòng bị hở.
Vì sao chỉ một cánh cửa hở cũng khiến phòng lâu mát?
Bật điều hòa trong một căn phòng hở giống như rót nước vào chiếc bình bị thủng: Máy vẫn chạy, điện vẫn tiêu thụ, nhưng hơi lạnh không được giữ lại đủ lâu để tạo cảm giác mát ổn định.
Không chỉ cửa ra vào, các khe hở nhỏ cũng có thể làm giảm hiệu quả làm mát. Đó có thể là khe dưới chân cửa, cửa sổ không khít, cửa kính bị nắng chiếu trực tiếp hoặc phòng thông với khu vực bếp, cầu thang, ban công. Những chi tiết này khiến không khí nóng và hơi ẩm từ bên ngoài dễ xâm nhập, buộc máy nén phải hoạt động lâu hơn để duy trì mức nhiệt cài đặt.
Bộ Năng lượng Mỹ khuyến nghị người dân nên xử lý các khe nứt, khe hở quanh cửa ra vào và cửa sổ để hạn chế không khí nóng lọt vào nhà trong mùa hè. Tương tự, Cơ quan Dịch vụ Cơ điện Hong Kong cũng khuyến nghị đóng cửa chính, cửa sổ khi bật điều hòa, đồng thời dùng rèm hoặc mành để che nắng.
Điều này cho thấy, muốn điều hòa mát hiệu quả, chỉ đóng cửa thôi chưa đủ. Với những căn phòng có cửa kính lớn, đặc biệt là hướng nắng gắt, nên kéo rèm vào thời điểm nóng nhất trong ngày. Nếu có khe hở lớn dưới chân cửa, có thể dùng gioăng, thanh chắn hoặc vật chặn phù hợp để hạn chế thất thoát hơi lạnh.
Một sai lầm khác là mở cửa ra vào liên tục trong khi điều hòa đang chạy. Mỗi lần cửa mở, một phần hơi lạnh thoát ra ngoài, còn khí nóng tràn vào. Máy phải bắt đầu lại quá trình làm mát, khiến phòng lâu đạt nhiệt độ mong muốn hơn.
Đóng cửa thế nào để vừa mát, vừa an toàn?
Dù cần đóng kín cửa khi bật điều hòa, điều này không có nghĩa là nên “bịt kín” căn phòng cả ngày. Với phòng ngủ, phòng đông người hoặc không gian sử dụng điều hòa trong nhiều giờ, vẫn cần chú ý thông gió hợp lý để tránh cảm giác bí, ngột ngạt.
Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA) cho biết thông gió giúp pha loãng và loại bỏ các chất ô nhiễm trong không khí trong nhà, từ đó cải thiện chất lượng không khí. Tuy nhiên, việc thông gió cũng cần cân nhắc điều kiện bên ngoài, nhất là khi có khói, bụi hoặc chất lượng không khí kém.
Cách làm hợp lý là đóng kín cửa khi điều hòa đang vận hành để giữ hơi lạnh. Nếu cần trao đổi không khí, nên tranh thủ mở cửa trước khi bật điều hòa, hoặc sau một thời gian sử dụng thì tắt/giảm điều hòa, mở cửa vài phút khi điều kiện ngoài trời phù hợp, sau đó đóng lại rồi tiếp tục làm mát.
Ngoài ra, người dùng nên kết hợp thêm một số thói quen đơn giản: kéo rèm khi nắng chiếu trực tiếp, hạn chế mở cửa liên tục, không để vật cản che cửa gió, vệ sinh lưới lọc định kỳ và không đặt nhiệt độ quá thấp để “bù” cho phòng bị hở.
