Tháng 9/2021, ông Thiệu ở quận Huệ Sơn, thành phố Vô Tích, Trung Quốc, ký hợp đồng cho ông Chu thuê 1 căn nhà tại thị trấn Lạc Xã với giá hơn 4.000 NDT/tháng (hơn 15 triệu đồng). Sau khi nhận nhà, ông Chu đã sử dụng địa điểm này để kinh doanh dịch vụ phòng tắm.
Trong quá trình thuê, ông Chu không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thanh toán tiền thuê theo thỏa thuận. Trước tình trạng này, tháng 10/2022, ông Thiệu đã tự ý áp dụng biện pháp cắt điện đối với căn nhà cho thuê nhằm gây sức ép buộc bên thuê phải thanh toán khoản nợ. Việc bị cắt điện khiến cơ sở kinh doanh phòng tắm của ông Chu không thể hoạt động bình thường, gây thất thoát lớn.
Chưa dừng lại ở đó, ông Thiệu còn khởi kiện ông Chu ra Tòa án Nhân dân quận Huệ Sơn, yêu cầu người này phải thanh toán số tiền thuê còn nợ, đồng thời chịu khoản tiền phạt do chậm thanh toán theo hợp đồng.
Trong quá trình xét xử vụ việc, tòa án địa phương viện dẫn quy định tại Điều 708 Bộ luật Dân sự Trung Quốc, theo đó bên cho thuê có nghĩa vụ bàn giao tài sản thuê đúng thỏa thuận và phải đảm bảo tài sản này đáp ứng mục đích sử dụng trong suốt thời gian thuê. Trong trường hợp bên thuê vi phạm nghĩa vụ, chẳng hạn như chậm trả tiền thuê, bên cho thuê có quyền yêu cầu thanh toán, nhưng phải áp dụng các biện pháp phù hợp, hợp pháp.
Hội đồng xét xử nhận định, trong vụ việc này, ông Chu rõ ràng có hành vi vi phạm hợp đồng khi không thanh toán tiền thuê đúng hạn. Tuy nhiên, ông Thiệu với tư cách là bên cho thuê, biết rõ căn nhà đang được sử dụng để kinh doanh phòng tắm – một loại hình phụ thuộc lớn vào điện năng – nhưng vẫn tiến hành cắt điện từ tháng 10/2022. Hành vi này bị đánh giá là vượt quá giới hạn cần thiết.
Đáng chú ý, việc cắt điện đã trực tiếp khiến bên thuê không thể tiếp tục sử dụng tài sản đúng mục đích, làm gián đoạn hoàn toàn hoạt động kinh doanh. Vì vậy, dù bên thuê là người vi phạm trước, tòa án cho rằng hành vi của chủ nhà đã làm phát sinh hậu quả khiến quyền sử dụng tài sản thuê bị tước bỏ trên thực tế.
Từ đó, tòa án quận Huệ Sơn kết luận rằng chủ nhà không có quyền yêu cầu thanh toán tiền thuê hoặc phí sử dụng đối với khoảng thời gian từ khi cắt điện cho đến khi bên thuê thực tế trả lại nhà. Nói cách khác, trong giai đoạn tài sản không thể sử dụng do hành vi của chính bên cho thuê, nghĩa vụ trả tiền thuê của bên thuê không còn được duy trì.
Kết quả, tòa án địa phương chỉ chấp nhận yêu cầu của ông Thiệu đối với khoản tiền thuê còn nợ trước thời điểm cắt điện. Đối với phần tiền thuê và phí sử dụng phát sinh sau tháng 10/2022 đến khi kết thúc việc thuê, yêu cầu này không được chấp nhận. Bản án hiện đã có hiệu lực.
Từ vụ việc trên, thẩm phán phụ trách vụ việc cũng đưa ra cảnh báo đối với cả hai bên trong quan hệ thuê tài sản. Theo đó, các bên cần tuân thủ nguyên tắc trung thực, thiện chí và thực hiện đúng các điều khoản đã ký kết. Trong trường hợp phát sinh vi phạm như chậm trả tiền thuê, bên cho thuê hoàn toàn có quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình, nhưng phải thông qua các biện pháp hợp pháp như thương lượng, yêu cầu bồi thường hoặc khởi kiện ra tòa, thay vì tự ý áp dụng các biện pháp như cắt điện, cắt nước.
Về phía bên thuê, việc chậm thanh toán tiền thuê không chỉ là vi phạm hợp đồng mà còn có thể dẫn đến nghĩa vụ bồi thường và chịu phạt theo thỏa thuận. Nếu gặp khó khăn trong quá trình kinh doanh, người thuê cần chủ động trao đổi với chủ nhà để tìm hướng giải quyết phù hợp, tránh để mâu thuẫn leo thang và phát sinh tranh chấp pháp lý không đáng có.
(Theo Sina)
