Trong một nhóm chuyên mua bán hàng khuyến mãi trên Facebook, tài khoản B.T.H đăng bán 20 chiếc áo mưa trùm kín, giới thiệu là hàng khuyến mãi của Cafe Laura. Người bán kèm lời chào “giá mềm”, mời các thành viên có nhu cầu liên hệ.
Ở một bài đăng khác, một tài khoản chào bán bộ chén đĩa gồm 5 món mang tên Pepsi, Mirinda và 7 Up với giá 45.000 đồng/bộ. Đáng chú ý, người này cho biết đang có sẵn 1.500 bộ, nhận bán cả lẻ lẫn theo thùng.
Hàng khuyến mãi được rao bán trên các hội nhóm Facebook - Ảnh chụp màn hình
Những món đồ vốn thường xuất hiện trong các chương trình tặng quà, kích cầu tiêu dùng đang có thêm một vòng đời khác trên thị trường trực tuyến: được phân loại, niêm yết giá và mua bán như những mặt hàng thông thường.
Không chỉ trên Facebook, hoạt động này còn xuất hiện trên các sàn thương mại điện tử. Tìm kiếm với từ khóa liên quan đến hàng khuyến mãi, người dùng có thể bắt gặp nhiều sản phẩm mang nhận diện của các thương hiệu quen thuộc.
Chẳng hạn, một gian hàng trên Shopee rao bán sản phẩm mang tên “Set 5 ly gốm sứ tráng men quà tặng Nescafé” với giá 40.000 đồng. Một chiếc móc khóa thể thao Milo được niêm yết khoảng 9.000 đồng, chưa kể phí vận chuyển. Trang sản phẩm hiển thị hơn 1.000 lượt bán.
Một gian hàng khác giới thiệu nhiều loại ly, cốc sứ có quai, được quảng cáo là hàng khuyến mãi của Vinamilk, Zott Monte, Anlene... Số lượng bán hiển thị trên trang sản phẩm vượt 700 chiếc.
Điểm chung của những món hàng này là đều mang tên hoặc hình ảnh nhận diện của các nhãn hàng lớn, trong khi giá bán tương đối thấp. Thay vì phải tham gia một chương trình khuyến mãi để nhận quà, người tiêu dùng có thể mua trực tiếp những sản phẩm này với số tiền chỉ vài nghìn đến vài chục nghìn đồng.
Khi quà tặng khuyến mãi trở thành một loại hàng hóa
Về bản chất, quà tặng khuyến mãi là một phần trong hoạt động tiếp thị của doanh nghiệp. Thông qua những món đồ có in logo, tên thương hiệu, doanh nghiệp muốn duy trì sự hiện diện của nhãn hàng trong đời sống thường ngày, đồng thời tạo thêm động lực để khách hàng lựa chọn sản phẩm.
Một chiếc cốc, chiếc áo mưa hay móc khóa có thể không mang giá trị lớn về vật chất, nhưng lại có ý nghĩa trong chiến dịch quảng bá. Chi phí sản xuất những món đồ này thường được tính trong ngân sách marketing, thay vì được thiết kế ngay từ đầu để kinh doanh như một sản phẩm độc lập.
Khi xuất hiện trên các sàn thương mại điện tử, chúng lại được đặt vào một quan hệ mua bán khác. Người bán đưa ra mức giá, người mua lựa chọn theo nhu cầu, còn thương hiệu tiếp tục được quảng bá thông qua việc sản phẩm lưu thông trên thị trường.
Điều đáng chú ý không chỉ nằm ở việc quà tặng được đem bán, mà còn ở số lượng hàng hóa được chào bán trong một số tin đăng. Những con số như 1.500 bộ chén đĩa hay hơn 1.000 lượt bán đối với một mẫu móc khóa đặt ra câu hỏi về nguồn cung và cách thức các sản phẩm này được đưa ra thị trường.
Dẫu vậy, thông tin do người bán đăng tải chưa đủ để xác định nguồn gốc thực tế của sản phẩm. Việc một món đồ được giới thiệu là quà tặng khuyến mãi không đồng nghĩa với việc nó chắc chắn được phân phối qua chương trình chính thức của doanh nghiệp. Sản phẩm có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau,
Những vụ tuồn hàng ra ngoài để bán từng bị xử lý
Trên thế giới, đã không ít vụ việc xảy ra liên quan đến câu chuyện kinh doanh mua bán hàng khuyến mại.
Tháng 9/2023, CNA đưa tin một vụ việc tại Singapore, trong đó ba nhân viên làm công việc xử lý hàng hóa trong kho đã lấy trộm nhiều loại thực phẩm khô của một nhà phân phối, sau đó bán lại cho một tài xế giao hàng.
Tòa án ở Singapore - Ảnh: CNA
Trong khoảng 10 tháng, người tài xế này đã tiếp nhận lượng hàng hóa bị đánh cắp trị giá gần 282.200 SGD - tương đương khoảng 220.600 USD. Số hàng sau đó được bán lại cho người thân, khách hàng của chính nhà phân phối và một số người mua trên Telegram, Carousell.
Vụ việc bị phát hiện sau khi doanh nghiệp nhận thấy sự chênh lệch giữa số lượng hàng hóa trên hệ thống và lượng hàng thực tế trong kho. Một khách hàng cũng phản ánh có người chào bán sản phẩm của công ty với giá thấp hơn thị trường. Người tài xế sau đó bị tuyên án tù.
Tại Mỹ, một vụ việc khác liên quan trực tiếp đến hàng hóa mang nhận diện thương hiệu cũng cho thấy quy mô thất thoát có thể lớn đến mức nào.
Theo Bộ Tư pháp Mỹ, Richard Globensky, cựu nhân viên phụ trách kho của Augusta National Golf Club, đã lấy trộm hàng hóa và vật phẩm lưu niệm của giải golf Masters trong giai đoạn 2009-2022, sau đó bán cho một đầu mối trực tuyến tại Florida. Số hàng hóa được bán có tổng giá trị khoảng 5,3 triệu USD.
Danh mục sản phẩm bị lấy cắp bao gồm áo, mũ, cờ, đồng hồ và nhiều vật phẩm lưu niệm có giá trị. Tháng 3/2025, Globensky bị tuyên phạt một năm tù vì hành vi này.
Những vụ việc trên cho thấy hàng hóa mang thương hiệu có thể đi từ kho lưu trữ, hệ thống phân phối đến thị trường thứ cấp thông qua nhiều con đường, trong đó có cả những hành vi vi phạm pháp luật.
Với người tiêu dùng, mua một chiếc cốc hay móc khóa giá rẻ không phải điều đáng lo ngại nếu sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng và bảo đảm chất lượng. Đặc biệt, với các vật dụng tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm như ly, cốc, chén, đĩa, người mua vẫn cần quan tâm đến chất liệu, tiêu chuẩn an toàn và thông tin của đơn vị sản xuất.
Còn với các doanh nghiệp, việc quà tặng khuyến mãi xuất hiện trên thị trường mua bán thứ cấp cũng là vấn đề đáng lưu ý trong quản lý hàng hóa và kiểm soát các khâu từ sản xuất, lưu kho đến phân phối.
Một món quà có thể được trao đi để tạo thiện cảm với khách hàng, nhưng khi hàng nghìn sản phẩm cùng xuất hiện trên các gian hàng trực tuyến, câu chuyện không còn đơn thuần là chuyện mua bán đồ giá rẻ.
