Theo các chuyên gia, tội phạm mạng ngày càng tinh vi, với nhiều chiêu trò lừa đảo nguy hiểm. Ảnh minh họa
Đó là công nghệ lượng tử.
Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng được đề cập tới tại Vietnam Security Summit 2026 . Chương trình này chính thức diễn ra ngày hôm nay (22/5), với chủ đề “Bảo vệ tương lai số trong thế giới hậu lượng tử & AI”, quy tụ các cơ quan quản lý, chuyên gia công nghệ và doanh nghiệp an ninh mạng trong nước, quốc tế.
Sự kiện này do Hiệp hội An ninh mạng quốc gia (NCA) phối hợp cùng IEC Group và các đơn vị liên quan tổ chức, trong bối cảnh AI và điện toán lượng tử đang làm thay đổi sâu sắc cục diện an ninh mạng toàn cầu.
Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng A05 phát biểu tại sự kiện.
Phát biểu tại phiên toàn thể với chủ đề “Bảo vệ tương lai số trong thế giới hậu lượng tử & AI”, Đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng, Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05, Bộ Công an), Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân của NCA nhấn mạnh, chuyển đổi số đang diễn ra mạnh mẽ và công nghệ số đang trở thành nền tảng vận hành xã hội. Nhưng đi kèm với đó là hoạt động tấn công mạng ngày càng tinh vi.
Đại tá Nguyễn Hồng Quân phân tích, thực tiễn hiện nay cho thấy các hoạt động tấn công mạng đang có xu hướng gia tăng cả về quy mô, mức độ tinh vi và tính chất xuyên biên giới. Đặc biệt, các đối tượng tội phạm mạng đã bắt đầu tận dụng AI để thực hiện các hành vi lừa đảo, giả mạo, phát tán mã độc và tổ chức các cuộc tấn công có chủ đích vào cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân.
Hơn nữa, có nhiều hình thức tấn công mới như Deepfake, giả mạo giọng nói, đánh cắp dữ liệu, chiếm đoạt tài khoản hay lừa đảo tài chính trên không gian mạng đang gây ra những hậu quả rất nghiêm trọng, gây ảnh hưởng trực tiếp đến tài sản, hoạt động sản xuất kinh doanh và niềm tin của xã hội đối với môi trường số.
Tuy nhiên, theo Phó Cục trưởng A05, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ lượng tử trong tương lai gần cũng đang đặt ra những thách thức mới đối với các hệ thống bảo mật truyền thống.
Mặt khác, thực tế là nhiều phương thức mã hóa hiện nay có nguy cơ không còn bảo đảm an toàn trước năng lực xử lý của điện toán lượng tử. Điều này cho thấy yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là ứng phó với các nguy cơ trước mắt, mà còn phải chủ động chuẩn bị năng lực bảo vệ an ninh mạng cho giai đoạn tiếp theo.
Phó Cục trưởng A05 nhấn mạnh, các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp cần nâng cao hơn nữa nhận thức về công tác bảo đảm an ninh mạng; cũng nhưchủ động đầu tư cho công nghệ, nguồn nhân lực và năng lực quản trị rủi ro.
Bên cạnh đó, tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng để kịp thời phòng ngừa, phát hiện và xử lý các nguy cơ từ sớm, từ xa.
“Cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn việc xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng quốc gia theo hướng chủ động, đồng bộ và bền vững. Trong đó tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng chuyên gia an ninh mạng", Phó Cục trưởng A05 cho biết.
Đồng quan điểm, Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng, Phó Tư lệnh, Bộ Tư lệnh tác chiến không gian mạng, Bộ Quốc phòng nhấn mạnh rằng: "Chúng ta thấy rằng là trong chủ đề hôm nay có nói đến kỷ nguyên của lượng tử và AI. Chúng ta đang phải đối diện với những chiến lược "thu thập trước, giải mã sau" của các quốc gia sở hữu công nghệ như là công nghệ về lượng tử".
Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng, Phó Tư lệnh, Bộ Tư lệnh tác chiến không gian mạng, Bộ Quốc phòng, tại sự kiện.
Thiếu tướng phân tích, công cuộc chuyển đổi số, dữ liệu số và Internet đã trở thành nền tảng cho hầu hết các hoạt động quản lý, sản xuất, kinh doanh và cung cấp các dịch vụ thiết yếu của quốc gia. Do đó. vấn đề bảo đảm an ninh mạng đã trở thành trách nhiệm chung của toàn xã hội, đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp, những đơn vị đang trực tiếp vận hành và khai thác, cũng như sở hữu nhiều hệ thống thông tin quan trọng quốc gia.
Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng khẳng định bảo đảm an ninh mạng cho hạ tầng trọng yếu quốc gia phải được nhìn nhận là một nhiệm vụ chiến lược lâu dài, có ý nghĩa sống còn với sự phát triển đất nước, “Trước đây các cuộc tấn công mạng chủ yếu nhằm mục đích phá hoại đơn lẻ hoặc là trục lợi tài chính nhỏ lẻ. Nhưng hiện nay các hình thức tấn công mạng đã chuyển sang quy mô lớn, có tổ chức và có chiều sâu về mặt kỹ thuật. Nhiều nhóm tấn công mạng đã sử dụng AI, khai thác các lỗ hổng, điểm yếu Zero-day, tấn công vào chuỗi cung ứng và các phần mềm hoặc cài đặt các mã độc âm thầm trong thời gian dài trước khi kích hoạt”, Thiếu tướng phân tích.
Đáng chú ý, nhiều cuộc tấn công hiện nay không nhằm vào đánh cắp dữ liệu thông thường, thay vào đó hướng tới làm gián đoạn các dịch vụ thiết yếu, chiếm quyền điều khiển, phá hoại hạ tầng vận hành và gây mất niềm tin trong xã hội, tạo ra những ảnh hưởng kinh tế, an ninh quốc gia.
Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng cũng chỉ rõ về một thách thức lớn hiện nay là sự thiếu hụt nguồn nhân lực an ninh mạng chất lượng cao. Nhiều doanh nghiệp đang thiếu những đội ngũ chuyên gia đủ chiều sâu, thiếu lực lượng giám sát an ninh mạng, thiếu quy trình ứng phó, cũng như thiếu khả năng kiểm thử, đánh giá độc lập. Đặc biệt, doanh nghiệp vừa và nhỏ gặp nhiều khó khăn trong việc xây dựng lực lượng chuyên trách do hạn chế về kinh phí.
DN cần coi an ninh mạng là một phần trong quy trình ngay từ khâu thiết kế
Toàn cảnh phiên toàn thể tại sự kiện.
Trong bối cảnh tình hình an ninh mạng diễn biến ngày càng phức tạp, Thiếu tướng Nguyễn Tùng Hưng khuyến nghị các tổ chức, doanh nghiệp trước tiên cần phải thay đổi từ tư duy ứng phó sang tư duy chủ động phòng ngừa. Bởi vì trong an ninh mạng, việc phòng ngừa luôn mang lại hiệu quả hơn so với việc khắc phục hậu quả.
“Doanh nghiệp cần coi an ninh mạng là một phần trong quy trình ngay từ khâu thiết kế, không phải là phần bổ sung sau khi có sự cố”, Thiếu tướng nhấn mạnh.
Ngoài việc xây dựng một hệ sinh thái hợp tác chặt chẽ giữa doanh nghiệp và cơ quan nhà nước, theo Thiếu thướng, cần thúc đẩy chia sẻ cảnh báo sớm, chia sẻ thông tin về nguy cơ, phối hợp ứng cứu sự cố và tổ chức diễn tập tác chiến thường xuyên. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp cũng được khuyến nghị quan tâm đến đầu tư vào con người và đội ngũ nhân sự.
Đại diện lãnh đạo Cục A05 đưa khuyến nghị tới các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp. Ảnh: Vietnam+
Về phía A05, Đại tá Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục A05, khuyến nghị các cơ quan, tổ chức và doanh nghiệp cần nâng cao hơn nữa nhận thức về bảo đảm an ninh mạng; đồng thời chủ động đầu tư cho công nghệ, nguồn nhân lực và năng lực quản trị rủi ro. Cùng với đó, cần tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng để kịp thời phòng ngừa, phát hiện và xử lý các nguy cơ từ sớm, từ xa.
Ngoài ra, Đại tá Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh, cần thúc đẩy mạnh mẽ hơn việc xây dựng hệ sinh thái an ninh mạng quốc gia theo hướng chủ động, đồng bộ và bền vững. Trong đó, tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức nghiên cứu và cộng đồng chuyên gia an ninh mạng.
“Hiệp hội An ninh mạng quốc gia sẽ tiếp tục đồng hành cùng các cơ quan quản lý, cộng đồng doanh nghiệp và các tổ chức công nghệ để thúc đẩy hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao năng lực bảo đảm an ninh mạng tại Việt Nam”, Phó Cục trưởng Cục A05 khẳng định.
Vietnam Security Summit 2026 được tổ chức để tạo ra diễn đàn kết nối các cơ quan quản lý, tổ chức, doanh nghiệp và chuyên gia công nghệ cùng thảo luận về chiến lược bảo vệ dữ liệu, bảo đảm an ninh hạ tầng số và nâng cao năng lực chống chịu trước các mối đe dọa an ninh mạng trong kỳ nguyên AI và hậu lượng tử. Qua đó, sự kiện này hướng tới thúc đẩy hợp tác, chia sẻ kinh nghiệm và cập nhật các xu hướng, giải pháp an ninh mạng tiên tiến, góp phần bảo vệ nền kinh tế số và xây dựng niềm tin số bền vững.
