Thị trường lúa gạo thế giới ghi nhận những diễn biến mới khi Hoa Kỳ đạt được thỏa thuận xuất khẩu gạo cho một số nước châu Á.
Hoa Kỳ bán gạo khắp châu Á
Cụ thể, Indonesia đã đồng ý nhập khẩu ít nhất 1.000 tấn gạo từ Hoa Kỳ. Quyết định này được đưa ra bất chấp lập trường phản đối nhập khẩu gạo và những tuyên bố về việc đạt mục tiêu tự túc lương thực của Tổng thống Prabowo Subianto.
Các quan chức chính phủ Indonesia nhấn mạnh khối lượng gạo nhập khẩu này là rất nhỏ khi chỉ chiếm khoảng 0,00003% tổng sản lượng 34,69 triệu tấn của quốc gia này vào năm 2025.
Việc nới lỏng giấy phép nhập khẩu đối với hàng nông sản Mỹ được kỳ vọng giúp các ngành công nghiệp trong nước đảm bảo nguồn nguyên liệu hiệu quả và duy trì dòng sản xuất ổn định. Ngoài gạo, thỏa thuận giữa hai quốc gia còn bao gồm các mặt hàng nông sản khác như lúa mì, đậu nành, ngô và trái cây tươi.
Đổi lại, Indonesia nhận được ưu đãi miễn thuế hoàn toàn đối với 172 sản phẩm thực phẩm khi nhập khẩu vào thị trường Mỹ. Các mặt hàng chiến lược của Indonesia như dầu cọ thô, ca cao, cà phê, trà và gia vị sẽ có cơ hội mở rộng khả năng tiếp cận thị trường Hoa Kỳ. Điều này giúp củng cố vị thế xuất khẩu của quốc gia Đông Nam Á này trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Indonesia sẽ nhập khẩu gạo từ Mỹ để đổi lấy những thỏa thuận thương mại có lợi cho nước này.
Tại khu vực Đông Bắc Á, Tập đoàn Thương mại Nông sản, Thủy sản và Thực phẩm Hàn Quốc cũng vừa hoàn tất việc thu mua 11.110 tấn gạo có nguồn gốc từ Hoa Kỳ.
Đây là loại gạo lứt hạt trung bình và không nếp với mức giá được xác định là 820,91 đô la mỗi tấn, đã bao gồm giá vốn và phí vận chuyển. Toàn bộ khối lượng gạo này được chia thành 2 lô hàng bằng nhau và dự kiến sẽ được giao đến Hàn Quốc trong khoảng thời gian từ giữa tháng 8 đến cuối tháng 10/2026.
Quy trình đấu thầu quốc tế của Hàn Quốc thường diễn ra chặt chẽ với yêu cầu kiểm tra mẫu gạo trực tiếp tại nước nhập khẩu trước khi trao thầu chính thức.
Top 8 quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới
Theo Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), mặc dù chỉ sản xuất chưa đến 2% lượng gạo của thế giới, quốc gia này lại là một nhà xuất khẩu lớn khi chiếm khoảng 5% tổng khối lượng thương mại gạo toàn cầu hàng năm.
Ngành sản xuất lúa gạo của Hoa Kỳ hiện tập trung chủ yếu tại sáu bang trọng điểm bao gồm Arkansas, Mississippi, Missouri, Louisiana, Texas và California.
Các vùng trồng lúa gạo ở Hoa Kỳ.
Khu vực thung lũng Sacramento tại bang California đóng vai trò quan trọng trong việc cung ứng các loại gạo hạt ngắn và hạt trung phục vụ thị trường Nhật Bản và Hàn Quốc.
Hệ thống canh tác của Mỹ đạt trình độ cơ giới hóa 100% giúp tối ưu hóa năng suất và kiểm soát chất lượng đồng bộ trên diện tích lớn. Hoa Kỳ được cộng đồng quốc tế đánh giá là nhà cung cấp gạo chất lượng cao, ổn định và kịp thời cho cả phân khúc gạo hạt dài lẫn gạo hạt trung bình và ngắn.
Một đặc trưng nổi bật trong hoạt động thương mại của Hoa Kỳ là việc cho phép xuất khẩu gạo thô chưa qua xay xát. Hiện nay, gạo thô chiếm khoảng 30% tổng lượng xuất khẩu gạo của quốc gia này với các thị trường tiêu thụ chính là Mexico và khu vực Mỹ Latinh.
Hoa Kỳ hiện là nước xuất khẩu lớn duy nhất duy trì chính sách này, trong khi các cường quốc gạo châu Á như Việt Nam hay Thái Lan thường hạn chế để bảo vệ ngành công nghiệp xay xát nội địa.
Việc xuất khẩu gạo thô còn giúp Mỹ đáp ứng nhu cầu của các quốc gia muốn tự vận hành nhà máy chế biến, để tạo việc làm và hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu nguyên liệu.
Xuất khẩu gạo cũng đóng vai trò sống còn đối với ngành công nghiệp lúa gạo Hoa Kỳ khi có từ 40% đến 45% sản lượng được tiêu thụ trên thị trường quốc tế.
Ấn Độ, Thái Lan, Việt Nam vẫn là những quốc gia xuất khẩu lúa gạo hàng đầu.
Ngoài ra, Hoa Kỳ cũng nằm trong nhóm 8 quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu, bên cạnh: Ấn Độ, Thái Lan, Việt Nam, Pakistan, Trung Quốc, Myanmar và Campuchia. Nhóm này hiện chiếm khoảng 90% tổng khối lượng giao dịch gạo toàn cầu hàng năm.
Chiến lược xuất khẩu của Hoa Kỳ không dựa trên sản lượng đại trà mà hướng tới sự ổn định về tiêu chuẩn kỹ thuật và các cam kết thương mại bền vững.
Tại khu vực Trung Đông, Mỹ tập trung cung ứng gạo cho Iraq, Saudi Arabia và Jordan nhưng phải đối mặt với sự cạnh tranh quyết liệt từ các nhà cung cấp của châu Á và Nam Mỹ.
Riêng tại Đông Bắc Á, các giao dịch mua bán được thực hiện ổn định theo các thỏa thuận của Tổ chức Thương mại Thế giới với trọng tâm là gạo hạt trung và hạt ngắn chiếm hơn 60% lượng xuất khẩu chủng loại này của Mỹ.
Những chuyển động này khẳng định vai trò quan trọng của gạo Hoa Kỳ trong việc lấp đầy các khoảng trống thị trường cao cấp và duy trì chuỗi cung ứng lương thực thế giới năm 2026.
