Tháng trước, tôi đặt mua một chiếc ghế an toàn trên ô tô cho con trai 4 tuổi từ website chính hãng tại Đức. Chiếc ghế đạt tiêu chuẩn an toàn của châu Âu, sở hữu chứng nhận kiểm định rõ ràng. Thế nhưng, niềm vui sở hữu một sản phẩm bảo vệ con nhanh chóng bị thay thế bằng sự hoang mang khi tôi lướt qua các hội nhóm tài xế.
Chỉ còn chưa đầy 48 tiếng nữa là đến 1/7/2026, thời điểm bắt buộc sử dụng thiết bị an toàn phù hợp khi đi ô tô cho trẻ em dưới 10 tuổi và cao dưới 1,35 mét, theo Luật Trật tự, An toàn giao thông đường bộ 2024.
Trên các diễn đàn, bên cạnh câu hỏi: "Nên mua ghế của hãng nào?" là câu hỏi: "Chiếc ghế đắt đỏ tôi vừa đặt từ nước ngoài về liệu có bị coi là phạm luật vì thiếu chiếc tem hợp quy của Việt Nam?" được đặt ra liên tục.
Nhiều phụ huynh rơi vào cảnh không mua ghế trẻ em thì sợ bị phạt, nhưng mua rồi cũng không biết đúng chuẩn chưa?. (Ảnh minh họa: VOV)
Nỗi lo của tôi cũng là tâm trạng chung của hàng vạn phụ huynh lúc này. Sự tù mù về thông tin sản phẩm dường như đang đẩy rủi ro về chi phí về phía người tiêu dùng khi ngày thực thi đã cận kề.
Thị trường hiện nay như một ma trận với đủ chủng loại ghế ô tô cho trẻ em, từ hàng bình dân vài trăm nghìn đồng đến các dòng nhập khẩu cao cấp lên tới chục triệu đồng. Người dân không có chỗ dựa thông tin để biết chính xác chiếc ghế loại nào, thương hiệu nào sẽ đáp ứng quy chuẩn.
Nếu cứ tù mù mua dùng thì sợ không đáp ứng quy chuẩn nội địa, mà không dùng thì vừa lo lắng cho sự an toàn của con, vừa đối mặt với án phạt hành chính sát sườn.
Điều nhiều phụ huynh mong mỏi nhất hiện nay là hướng dẫn quy định thực sự rõ ràng, cùng việc sớm định hình các đơn vị kiểm định đủ năng lực để đưa chính sách nhân văn này vào cuộc sống một cách hanh thông.
Sự lo lắng của người dân là có cơ sở khi nhìn vào thực tế hiện tại. Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 123:2024 về thiết bị an toàn cho trẻ em trên ô tô đã được ban hành kèm theo Thông tư 48/2024/TT-BGTVT, có hiệu lực từ 1/1/2026. Tuy nhiên, việc công bố hợp quy đối với thiết bị phải dựa trên kết quả chứng nhận của một tổ chức đã được chỉ định, trong khi đến nay, sát ngày bắt buộc sử dụng ghế an toàn, cơ chế này vẫn chưa thể triển khai do chưa có đơn vị đáp ứng điều kiện thực hiện chứng nhận.
Vì thế mà người có con nhỏ trở lên lúng túng, bối rối, liệu có nên "mua đại" một chiếc ghế an toàn để tránh nguy cơ bị phạt trước mắt, dù sau đó có thể phải bỏ đi mua ghế khác nếu nó không hợp quy?
Thiết bị an toàn trên ô tô rất cần cho trẻ em, và quy định xử phạt từ 800.000 đến 1.000.000 đồng đối với hành vi không sử dụng thiết bị này càng cần thiết để bảo vệ trẻ trước những rủi ro khó lường trong giao thông. Tuy nhiên để các quy định pháp luật đi vào đời sống, phải có sự đồng bộ trong các bước thực hiện.
Cần đẩy nhanh tiến độ xã hội hóa, chỉ định và công khai danh sách các phòng thử nghiệm, tổ chức chứng nhận đủ năng lực kiểm định. Khi có hệ thống đơn vị kiểm định rõ ràng, phụ huynh có thể tự tin mua ghế cho con mà không phải lo nghĩ.
Bên cạnh đó, cơ quan quản lý cũng cần sớm ban hành một danh mục công nhận tương đương đối với các tiêu chuẩn quốc tế uy tín như ECE R44 hoặc R129 (i-Size) của châu Âu hay FMVSS của Mỹ. Việc thừa nhận kết quả kiểm định của các quốc gia tiên tiến không chỉ giúp tiết kiệm chi phí thử nghiệm cho xã hội mà còn giúp những phụ huynh đặt mua ghế từ nước ngoài như tôi cởi bỏ được gánh nặng tâm lý, sợ vô tình vi phạm.
Rất mừng là trong các động thái mới nhất nhằm tháo gỡ thế bí này, Cục Đăng kiểm Việt Nam chủ động đề xuất phương án: Sau ngày 1/7, nếu chưa nếu vẫn chưa có tổ chức thử nghiệm đủ điều kiện hoạt động thì chỉ định tạm thời cho Trung tâm Thử nghiệm xe cơ giới đảm nhận vai trò chứng nhận trong vòng 6 tháng đầu.
Tôi mong kiến nghị này được chấp thuận ngay bây giờ mà không cần chờ sau 1/7, tránh tình trạng "ghế trẻ em nhưng người lớn bị kẹt". Nhiều phụ huynh sẵn sàng chi tiền để mua ghế ô tô cho trẻ nhỏ không phải để đối phó với quy định mới mà là để bảo vệ an toàn cho con trẻ.
Bạn có đồng tình với ý kiến trên? Hãy chia sẻ ở box bình luận bên dưới.
