Xác định công nghiệp là động lực tăng trưởng chủ yếu, tỉnh Tuyên Quang đang tập trung quy hoạch, phát triển các khu, cụm công nghiệp (CCN) theo hướng đồng bộ, hiện đại, gắn với lợi thế địa phương. Cách làm bài bản không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng đất mà còn tạo sức hút mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư, mở ra dư địa lớn cho phát triển kinh tế bền vững.
Giai đoạn 2021–2025, ngành công nghiệp của tỉnh duy trì đà tăng trưởng tích cực, với tốc độ tăng trưởng bình quân giá trị tăng thêm đạt gần 10,7%/năm. Riêng năm 2025, giá trị sản xuất công nghiệp ước đạt trên 33 nghìn tỷ đồng, tăng hơn 16% so với năm trước, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP và nguồn thu ngân sách địa phương.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh nhiệm kỳ 2025–2030 đặt mục tiêu tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026–2030 đạt 10,5%/năm.
Theo ông Phan Huy Ngọc - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh, phát triển công nghiệp, thu hút doanh nghiệp đầu tư đặc biệt tại các khu, CCN được xác định là động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng.
Do đó, tỉnh đang tập trung nguồn lực đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, đồng thời đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo niềm tin cho doanh nghiệp.
Nhiều dự án CCN quy mô lớn đang được triển khai, góp phần cụ thể hóa định hướng phát triển công nghiệp của tỉnh. Tiêu biểu là dự án CCN Phúc Ứng 2 tại xã Sơn Dương với quy mô 48ha, tổng mức đầu tư trên 530 tỷ đồng.
Sản xuất gỗ xuất khẩu tại Công ty cổ phần woodsland Tuyên Quang (Ảnh: Báo TQ).
Dự án được đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật theo hướng hiện đại, đa ngành, ưu tiên thu hút các lĩnh vực chế biến, chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và công nghệ cao, thân thiện với môi trường.
Khi hoàn thành và đi vào hoạt động, dự án dự kiến tạo việc làm cho khoảng 3.000 lao động địa phương, góp phần tăng thu ngân sách, thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa tại khu vực và vùng lân cận.
Tương tự, dự án CCN Xuân Vân tại xã Xuân Vân có quy mô 50ha, tổng mức đầu tư trên 485 tỷ đồng do Công ty TNHH Điện sinh khối Erex Tuyên Quang làm chủ đầu tư. Dự án hướng tới thu hút các ngành chế biến nông sản, điện sinh khối và tiểu thủ công nghiệp, được triển khai theo hai giai đoạn.
Trong giai đoạn 1 đến năm 2027 dự án sẽ triển khai trên diện tích khoảng 20ha, tập trung xây dựng hệ thống cấp nước sạch, trạm xử lý nước thải tập trung, trung tâm điều hành cùng hạ tầng kỹ thuật đồng bộ như điện, giao thông nội bộ, sân bãi, cây xanh.
Song song với phát triển hạ tầng CCN Xuân Vân, chủ đầu tư còn triển khai xây dựng Nhà máy điện sinh khối Tuyên Quang công suất 50MW với tổng mức đầu tư trên 2.900 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành và vận hành thương mại vào quý I/2028.
Dự án không chỉ góp phần giảm phát thải khí nhà kính mà còn tạo thêm sinh kế cho người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn và định hướng tăng trưởng xanh của tỉnh.
Đánh giá về môi trường đầu tư, ông Tomoo Tsuyuhara - Phó Tổng Giám đốc Công ty TNHH Điện sinh khối Erex Tuyên Quang cho biết sự đồng hành của tỉnh trong giải quyết thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn đặc biệt là công tác giải phóng mặt bằng đã tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp triển khai dự án, qua đó khẳng định quyết tâm của địa phương trong phát triển công nghiệp.
Hiện nay, Tuyên Quang có 3 khu công nghiệp gồm Bình Vàng, Long Bình An và Sơn Nam. Bên cạnh đó, tỉnh đã quy hoạch 40 CCN với tổng diện tích hơn 1.565ha trong đó 17 CCN đã được thành lập với diện tích trên 810ha.
Toàn tỉnh đã thu hút 43 dự án đầu tư vào 9 CCN với tổng vốn đăng ký gần 8.200 tỷ đồng. Tỷ lệ lấp đầy bình quân đạt trên 52% trong đó nhiều CCN đạt tỷ lệ cao như Phúc Ứng (gần 97%), Thắng Quân (gần 88%) và Minh Sơn 2 (100%).
Sau sáp nhập địa giới hành chính, không gian phát triển công nghiệp của tỉnh tiếp tục được mở rộng tạo điều kiện khai thác hiệu quả các nguồn lực. Các CCN ngày càng thu hút đa dạng ngành nghề như chế biến nông, lâm sản, vật liệu xây dựng, dệt may, cơ khí và công nghiệp hỗ trợ.
Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả tiềm năng, tỉnh vẫn cần tháo gỡ các "điểm nghẽn" trong phát triển khu, CCN.
Đáng chú ý, hạ tầng kỹ thuật tại nhiều CCN chưa được đầu tư đồng bộ, một số nơi mới hoàn thiện giao thông nội bộ, san nền trong khi các hạng mục thiết yếu như hệ thống xử lý nước thải tập trung, cấp thoát nước, phòng cháy chữa cháy còn thiếu hoặc chưa hoàn chỉnh. Công tác giải phóng mặt bằng ở một số dự án vẫn kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai.
Trước thực tế đó, Tuyên Quang xác định tiếp tục ưu tiên nguồn lực hoàn thiện hạ tầng CCN, đặc biệt là giao thông nội bộ, cấp điện, cấp thoát nước, xử lý nước thải và các công trình bảo vệ môi trường. Đồng thời, tỉnh đẩy mạnh cải cách hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch.
Định hướng phát triển công nghiệp của tỉnh cũng nhấn mạnh yếu tố xanh và bền vững, ưu tiên các dự án sử dụng công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường, tiết kiệm tài nguyên. Đây sẽ là tiêu chí quan trọng trong lựa chọn nhà đầu tư vào các CCN trong thời gian tới.
Dây chuyền sản xuất bao bì PPE tại Cụm công nghiệp Phúc Ứng của Công ty TNHH WooJin Vina Korea (Ảnh: Báo TQ).
Về dài hạn, Tuyên Quang định hướng phát triển các CCN theo mô hình liên kết vùng, gắn với khu công nghiệp, khu đô thị và dịch vụ, hình thành các trung tâm sản xuất tập trung, từng bước nâng cao tỷ trọng và vị thế của ngành công nghiệp trong cơ cấu kinh tế.
Theo điều chỉnh Quy hoạch tỉnh thời kỳ 2021–2030 tầm nhìn đến năm 2050, Tuyên Quang phấn đấu đến năm 2030 có 12 khu công nghiệp với tổng diện tích khoảng 3.096,2ha và 48 CCN với tổng diện tích khoảng 2.450,1ha, đồng thời tiếp tục thu hút đầu tư hình thành các khu, CCN mới phù hợp với yêu cầu phát triển trong từng giai đoạn.
Với những bước đi bài bản, chiến lược trong quy hoạch và phát triển khu, cụm công nghiệp, Tuyên Quang đang từng bước hình thành các cực tăng trưởng mới, hướng tới phát triển công nghiệp hiện đại, xanh và bền vững, đóng góp quan trọng vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế nhanh và ổn định trong những năm tới.
Kim Thoa
