Đau đầu vì thưởng Tết cho giúp việc"

Tiền Tết cho giúp việc là khoản chi không có trong hóa đơn cố định, nhưng năm nào cũng phải nghĩ tới. Nó không hẳn quá lớn, nhưng lại chạm đúng vùng nhạy cảm nhất của tài chính gia đình: vừa muốn cư xử tử tế, vừa phải tự lượng sức chi tiêu của mình. Và cũng vì thế, có những tình huống tiền nong đến Tết khiến gia chủ rơi vào thế… khó nói.

Nhiều gia đình chọn thưởng Tết sớm cho giúp việc với suy nghĩ “xong sớm cho nhẹ đầu”. Nhưng sau đó, vẫn có thể phát sinh những câu hỏi kiểu: có hỗ trợ tiền xe không, có thêm lì xì không, nhà khác còn cho thêm khoản này khoản kia.

Ảnh minh hoạ

Vấn đề không nằm ở việc giúp việc hỏi thêm, mà ở chỗ hai bên đang hiểu khác nhau về khái niệm “thưởng Tết”. Gia chủ coi đó là khoản trọn gói, trong khi giúp việc lại xem đó chỉ là một phần, chưa bao gồm các hỗ trợ khác. Với những gia đình trẻ đang phải chia ngân sách cho đủ thứ chi tiêu cuối năm, những khoản phát sinh kiểu này dễ khiến cảm giác kiểm soát tài chính bị lung lay, dù số tiền không quá lớn.

Đây là tình huống khiến nhiều gia chủ áp lực nhất. Không phải gia đình nào có giúp việc cũng đồng nghĩa với việc dư dả. Có nhà thu nhập ổn nhưng chi phí cố định cao, có nhà cuối năm dồn tiền cho con cái, nội ngoại, thậm chí đang trong giai đoạn phải thắt chặt chi tiêu.

Khi không thưởng Tết hoặc chỉ lì xì tượng trưng, nỗi lo không chỉ là giúp việc buồn mà còn là cảm giác bị đánh giá là “keo”, “không biết điều”. Trong khi thực tế, đó có thể đơn giản là một quyết định tài chính để giữ ngân sách gia đình không bị vỡ kế hoạch. Lúc này, tiền Tết cho giúp việc không còn là câu chuyện tiền bạc, mà trở thành áp lực hình ảnh của gia chủ trong mắt người khác.

Ảnh minh hoạ

Một tình huống rất đời: giúp việc biết được mức thưởng của nhà khác, nhất là những nhà ở gần nhau, hoàn cảnh công việc tương tự. So sánh bắt đầu xuất hiện, dù không nói thẳng thì cũng đủ để tạo cảm giác chênh lệch.

Với gia chủ, cảm giác thường là “mình không sai, nhưng lại thấy mình thiếu”. Trong bối cảnh chi tiêu Tết ngày càng phình to, việc so sánh tài chính giữa các gia đình vốn đã khập khiễng. Nhưng giúp việc lại thường so theo tính chất công việc, chứ không theo khả năng chi trả của từng nhà. Khoảng lệch này, nếu không xử lý khéo, rất dễ biến một khoản thưởng mang thiện chí thành sự cấn cấn kéo dài sang cả năm sau.

So sánh không chỉ nằm ở số tiền, mà còn ở cách đối xử. Nhà này thưởng sớm, nhà kia lì xì riêng, có nhà còn mua quà Tết hoặc tổ chức ăn tất niên chung. Khi những câu chuyện đó được mang về đặt cạnh hoàn cảnh nhà mình, gia chủ rơi vào thế khó: không làm theo thì thấy áy náy, làm theo thì vượt ngân sách.

Thực tế, mỗi gia đình có một cấu trúc tài chính khác nhau, nhưng Tết lại là thời điểm mọi thứ dễ bị quy về một chuẩn “nhà người ta”. Và trong cuộc so sánh đó, gia chủ gần như không có cơ hội giải thích.

Cuối cùng, tiền Tết cho giúp việc vẫn là một quyết định tài chính của gia đình. Nó không đứng ngoài các khoản chi khác như tiền thưởng nội ngoại, chi tiêu cho con cái hay dự phòng đầu năm mới. Khi ngân sách có hạn, việc phải cân nhắc mức thưởng phù hợp không đồng nghĩa với keo kiệt, mà là cách để gia đình không tự đẩy mình vào thế chi vượt khả năng.

Phần lớn những tình huống “khó nói” xuất hiện không phải vì cho nhiều hay ít, mà vì tiền Tết cho giúp việc thường được quyết định bằng cảm xúc, trong khi bản chất của nó là một khoản chi cần được tính toán. Khi gia chủ hiểu rõ giới hạn tài chính của chính mình và nói rõ ngay từ đầu, áp lực so sánh hay kỳ vọng ngầm cũng sẽ giảm bớt. Và trong bức tranh chi tiêu cuối năm, sự rõ ràng đôi khi giúp cả hai bên nhẹ gánh hơn cả số tiền được trao đi.