Đà Nẵng tìm không gian phát triển mới từ UAV
Tại hội thảo Công nghệ UAV thúc đẩy phát triển kinh tế tầm thấp tại thành phố Đà Nẵng, diễn ra ngày 12/6, bà Lê Thị Thục, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng, cho biết sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, robot, Internet vạn vật và thiết bị bay không người lái đang tạo ra nhiều thay đổi trong đời sống kinh tế - xã hội.
Đối với Đà Nẵng, UAV là một trong những công nghệ gắn với định hướng phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thiết bị bay không người lái (UAV) được quan tâm như một công nghệ có thể ứng dụng trong quản lý đô thị, logistics, cứu hộ và giám sát hạ tầng tại Đà Nẵng.
Kinh tế tầm thấp cần được tiếp cận như một hệ sinh thái, thay vì chỉ nhìn ở khía cạnh thiết bị bay. Phía sau mỗi chuyến bay là nhiều thành phần liên quan như thiết kế, chế tạo, phần mềm điều khiển, dữ liệu bay, hạ tầng cất, hạ cánh, trạm sạc, bảo trì, đào tạo nhân lực, cấp phép và quản lý không phận.
Khi các thành phần này được tổ chức đồng bộ, UAV mới có điều kiện tham gia sâu hơn vào các hoạt động kinh tế xã hội.
Với đặc thù có biển, rừng, bán đảo, cảng biển, khu công nghiệp và đô thị đông dân, Đà Nẵng có nhiều bài toán có thể nghiên cứu ứng dụng UAV. Công nghệ này có thể được xem xét trong giám sát bờ biển, rừng, bán đảo Sơn Trà, hồ đập, đường dây điện, cầu, cảng và công trình giao thông. Trong tình huống khẩn cấp, UAV có thể hỗ trợ tìm kiếm cứu nạn khi có người gặp nạn trên biển, mưa lũ gây chia cắt hoặc xảy ra sạt lở.
Theo bà Lê Thị Thục, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng, phía sau mỗi chuyến bay UAV là chuỗi giá trị gồm công nghệ, dữ liệu, hạ tầng, nhân lực và quản lý không phận.
Ở lĩnh vực logistics, UAV có thể được nghiên cứu thử nghiệm để vận chuyển vật tư y tế, hàng hóa giá trị cao, tài liệu khẩn cấp giữa cảng, kho, khu công nghiệp hoặc những khu vực khó tiếp cận. Trong du lịch, UAV có thể phục vụ trình diễn ánh sáng, xây dựng dữ liệu hình ảnh quảng bá điểm đến hoặc phát triển một số sản phẩm trải nghiệm công nghệ.
Ông Đinh Hữu Tuyến, Phó trưởng phòng Phát triển công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng, thông tin, trong dự thảo chương trình phát triển công nghệ chiến lược và công nghiệp công nghệ số giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045, thành phố xác định sáu nhóm lĩnh vực công nghệ chiến lược ưu tiên nghiên cứu, phát triển. Trong đó, thiết bị bay không người lái là một nội dung trọng tâm thuộc nhóm hàng không vũ trụ.
Ông Đinh Hữu Tuyến, Phó trưởng phòng Phát triển công nghệ và Đổi mới sáng tạo, Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Đà Nẵng, cho biết, UAV là một trong những nội dung trọng tâm thuộc nhóm công nghệ hàng không vũ trụ được Đà Nẵng ưu tiên nghiên cứu.
Đà Nẵng đặt mục tiêu hình thành tối thiểu hai trung tâm, phòng thí nghiệm hoặc nền tảng không gian thử nghiệm dùng chung; có tối thiểu năm doanh nghiệp và một viện nghiên cứu, trường đại học tham gia nghiên cứu, phát triển sản phẩm công nghệ chiến lược. Thành phố cũng định hướng triển khai thử nghiệm có kiểm soát đối với một số sản phẩm, dịch vụ công nghệ số, trong đó ưu tiên các lĩnh vực như tài sản số, UAV và fintech.
Muốn mở "mỏ vàng" phải quản lý được bầu trời
Ông Đinh Vĩnh Cường, Chủ tịch 365GROUP, cho rằng drone có thể trở thành nền tảng để hình thành một ngành kinh tế mới nếu được đặt trong hệ sinh thái đầy đủ về hạ tầng, quản lý không phận và chuỗi dịch vụ vận hành. Vấn đề không nằm ở việc sở hữu bao nhiêu thiết bị bay, mà là phía sau mỗi thiết bị đó có gì.
Muốn phát triển kinh tế tầm thấp, cần có trạm cất, hạ cánh, mạng lưới sạc và lưu trữ năng lượng, hệ thống quản lý không phận tầm thấp, cùng đội ngũ vận hành, bảo trì, đào tạo.
Đà Nẵng có điều kiện để nghiên cứu các kịch bản thử nghiệm do có cảng Liên Chiểu, khu thương mại tự do, vị trí kết nối Hành lang kinh tế Đông - Tây và địa hình đa dạng gồm biển, đồi núi, đô thị, hải đảo, vùng nông, lâm nghiệp.
Tuy nhiên, ông này nhấn mạnh nguyên tắc an toàn cần được đặt trước hoạt động thương mại. Đà Nẵng có thể nghiên cứu mô hình quản lý nhiều lớp, gồm hệ thống điều hành không lưu tầm thấp, hàng rào địa lý số để giới hạn khu vực cấm bay, đồng thời có năng lực giám sát và phát hiện thiết bị bay không đăng ký.
Một số tuyến hoặc khu vực có thể được xem xét thí điểm như logistics giữa cảng Liên Chiểu, Khu công nghiệp Hòa Cầm, cứu hộ ven biển, giám sát rừng, bờ biển và hạ tầng đô thị.
Ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Liên minh Kinh tế tầm thấp nhận định, kinh tế tầm thấp cần được nhìn nhận như một hệ sinh thái kinh tế, công nghệ, không chỉ là câu chuyện của UAV.
Trong khi đó, ông Trần Anh Tuấn, Phó Chủ tịch Liên minh Kinh tế tầm thấp, cho rằng kinh tế tầm thấp không chỉ là câu chuyện của UAV, mà là sự hình thành một hệ sinh thái kinh tế, công nghệ vận hành trong không phận dưới 1.000m, tích hợp nhiều công nghệ lõi như trí tuệ nhân tạo, năng lượng mật độ cao, công nghệ bán dẫn, khí động lực học và hệ thống quản lý không phận.
Đà Nẵng có thể tiếp cận lĩnh vực này theo hướng vừa thí điểm, vừa hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.
Thành phố có thể nghiên cứu các không gian thử nghiệm có kiểm soát, thử nghiệm drone logistics gắn với Hành lang kinh tế Đông - Tây, ứng dụng UAV trong giám sát bờ biển, đường ven biển, bán đảo Sơn Trà và khu vực cảng Liên Chiểu.
Việc phát triển kinh tế tầm thấp ở Đà Nẵng đang được đặt ra theo hướng thận trọng, từng bước và có kiểm soát. Trước khi mở rộng ứng dụng, thành phố cần làm rõ các vấn đề về phân vùng không phận, cơ chế cấp phép, giám sát dữ liệu bay, phạm vi thử nghiệm của doanh nghiệp và phương án bảo đảm an toàn cho cộng đồng.
