Hoạt động vận chuyển năng lượng qua eo biển Hormuz tiếp tục đối mặt với những diễn biến khó lường khi Iran bất ngờ chặn hai tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của Qatar, làm gia tăng lo ngại về gián đoạn nguồn cung toàn cầu.
Theo Reuters, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã yêu cầu hai tàu LNG Al Daayen và Rasheeda dừng di chuyển khi đang hướng tới eo biển Hormuz. Động thái này được thực hiện mà không có lời giải thích chính thức, dù trước đó Iran được cho là đã cho phép các tàu này đi qua theo một thỏa thuận đạt được với Mỹ thông qua trung gian Pakistan.
Nguồn tin cho biết, thỏa thuận nói trên là kết quả của các cuộc đàm phán do Pakistan làm trung gian trong tuần trước, trong đó Iran đồng ý tạo điều kiện cho một số tàu năng lượng đi qua eo biển Hormuz như một cử chỉ thiện chí. Trước đó, ngày 26/3, Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng từng đề cập việc Iran đồng ý cho phép 10 tàu chở dầu lưu thông qua tuyến hàng hải quan trọng này.
Tuy nhiên, diễn biến mới nhất cho thấy tình hình thực tế vẫn rất phức tạp. Đến tối 6/4, cả hai tàu Al Daayen và Rasheeda vẫn neo ngoài khơi Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất và chưa thể tiếp cận eo biển Hormuz. Dữ liệu theo dõi tàu biển cho thấy, hai tàu này ban đầu di chuyển theo hướng đông nhưng đã quay đầu trong cùng ngày.
Đáng chú ý, tín hiệu hành trình của các tàu cũng liên tục thay đổi. Tàu Al Daayen từng báo điểm đến là Pakistan, sau đó chuyển sang Trung Quốc, trước khi cập nhật lại điểm đến là Ras Laffan (Qatar). Trong khi đó, tàu Rasheeda chuyển sang trạng thái “nhận lệnh” từ cảng Qasim (Pakistan), phản ánh sự bất định trong kế hoạch vận chuyển.
Cả hai tàu đều chở LNG được nạp từ cảng Ras Laffan – trung tâm xuất khẩu khí hóa lỏng lớn của Qatar – và nằm dưới sự kiểm soát của QatarEnergy. Theo dữ liệu từ các công ty phân tích Kpler và LSEG, các lô hàng này đã được chất lên tàu từ cuối tháng 2, ngay trước khi xung đột leo thang.
Nếu vượt qua eo biển Hormuz, Al Daayen và Rasheeda sẽ trở thành những tàu LNG chở hàng đầu tiên đi qua tuyến đường này kể từ khi xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ cuối tháng 2. Trước đó, một tàu LNG khác mang tên Sohar LNG do Nhật Bản sở hữu đã đi qua eo biển, nhưng không chở hàng.
Eo biển Hormuz hiện đóng vai trò đặc biệt quan trọng với thị trường năng lượng toàn cầu khi là tuyến vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và LNG thế giới. Tuy nhiên, các cuộc giao tranh và tấn công trả đũa trong thời gian qua đã khiến hoạt động vận tải qua khu vực này bị gián đoạn nghiêm trọng, đẩy giá năng lượng tăng cao và gây áp lực lên nhiều nền kinh tế.
Qatar – quốc gia xuất khẩu LNG lớn thứ hai thế giới – cũng chịu ảnh hưởng đáng kể từ căng thẳng khu vực. Các cuộc tấn công liên quan đến xung đột đã làm tê liệt khoảng 17% công suất xuất khẩu LNG của nước này. Ngoài ra, hoạt động sửa chữa cơ sở hạ tầng dự kiến có thể khiến sản lượng bị gián đoạn tới 12,8 triệu tấn mỗi năm trong vòng 3-5 năm tới.
Diễn biến mới tại eo biển Hormuz cho thấy rủi ro địa chính trị vẫn là yếu tố then chốt chi phối thị trường năng lượng toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu LNG tại châu Á – khu vực tiêu thụ chính của Qatar – vẫn ở mức cao.
Theo Reuters
