"Phật nhảy tường" là món ngon nổi tiếng trong ẩm thực người Phúc Kiến, xuất hiện từ thời nhà Thanh. Với lịch sử hơn 200 năm tồn tại, đến nay, món ăn trở thành cao lương mỹ vị trong ẩm thực Trung Hoa, được tổng hòa bởi sự đa dạng của các nguyên liệu quý, chế biến cầu kỳ dưới bàn tay của những đầu bếp giàu kinh nghiệm. BBC Travel từng liệt kê nó trong danh sách "Những món ăn đắt giá nhất thế giới".
"Phật nhảy tường" là món súp độc đáo có nguồn gốc từ tỉnh Phúc Kiến, Trung Quốc (Ảnh: China Food).
Chưa biết việc món ăn đắt đỏ ra sao, chỉ riêng tên gọi lạ tai đã khiến nhiều người tò mò. Có rất nhiều câu chuyện truyền miệng liên quan tới nguồn gốc tên gọi món ăn, nhưng phổ biến nhất vẫn là giai thoại kể về một đầu bếp sống ở thời nhà Thanh. Trước kia, người này làm việc cho khu bếp của quan phủ và cũng là "cha đẻ" sáng tạo ra món ngon.
Sau này, khi về quê, người đầu bếp tự mở một cửa tiệm nhỏ. Ông kết hợp nhiều loại nguyên liệu bổ dưỡng vào trong thố và đun nhỏ lửa. Vô tình, quán ăn lại nằm sát với ngôi chùa. Trong quá trình chế biến, hương thơm tỏa ra bên ngoài khiến các vị sư trong chùa không hiểu là mùi gì nên phải ra xem.
Người đầu bếp tốn nhiều công sức để chuẩn bị nguyên liệu cho món ăn (Ảnh: Shidai).
Dù có nhiều dị bản về nguồn gốc, nhưng sự tồn tại hơn 200 năm lịch sử đã thể hiện món ăn có tầm ảnh hưởng thế nào tới nền ẩm thực Trung Hoa.
Được biết, nguyên liệu chế biến rất cầu kỳ, tốn nhiều công sức chuẩn bị, thậm chí mất nguyên ngày. Món ăn gồm nhiều loại hải sản thượng hạng như: hải sâm, bào ngư, sò điệp, vi cá mập, kết hợp cùng các nguyên liệu khác như: trứng cút, thịt gà, gân lợn, nhân sâm, nấm, khoai môn... Người nấu bếp còn dùng cả loại rượu Thiệu Hưng nổi tiếng, tạo mùi vị đặc trưng.
Ngoài hàng chục nguyên liệu chính, món ăn còn quy tụ tới 12 gia vị khác như: quế, gừng lát… Tất cả cho vào chiếc thố đất, hầm nhừ cẩn thận trong lửa nhỏ chừng 5-6 tiếng. Trong quá trình hầm, thậm chí người ta sẽ hạn chế cả mùi thơm tiết ra ngoài.
Xưa kia, món ăn vốn chỉ phục vụ cho giới nhà giàu, quý tộc (Ảnh: Zhihu).
Khi có dịp tới thăm Trung Quốc, cố Nữ hoàng Elizabeth II và tỷ phú Bill Gates từng dùng thử món súp đắt đỏ này và dành nhiều lời ngợi khen.
Xưa kia, món ăn này chỉ được phục vụ cho các gia đình quý tộc giàu có vào dịp đông lạnh vì tính bổ dưỡng. Người Trung Quốc thường ăn nhiều món ăn này từ độ sau tết Trung Thu đến giữa tháng 3 năm sau. Hiện món ăn được bán ở nhiều nhà hàng cao cấp với nhiều phiên bản với các mức giá khác nhau.
Dù nổi tiếng, nhưng không phải ai cũng có cơ hội thưởng thức Phật nhảy tường. Giá thành của một phần ăn có thể lên tới hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu đồng tùy nguyên liệu. Ngoài ra, việc chế biến phức tạp cũng khiến món ăn này khó phổ biến rộng rãi như các món truyền thống khác.
Ngày nay, nhiều nhà hàng đã biến tấu công thức để phù hợp hơn với thực khách hiện đại, giảm bớt những nguyên liệu quá đắt đỏ hoặc gây tranh cãi như vi cá. Tuy nhiên, phiên bản nguyên bản vẫn luôn được xem là biểu tượng đỉnh cao của nghệ thuật ẩm thực Trung Hoa.
Từ một món ăn cung đình đến biểu tượng xa xỉ, Phật nhảy tường không chỉ là câu chuyện về ẩm thực mà còn phản ánh sự tinh tế, công phu và cả triết lý “ăn để dưỡng” của người xưa. Và có lẽ, chính sự cầu kỳ ấy đã làm nên sức hút khiến món ăn này vẫn được nhắc đến như một huyền thoại cho đến tận ngày nay.
Khánh Linh (t/h)
