Cảm giác phải gọi là phấn khởi vô cùng! 7 năm đi làm, lần đầu tiên tôi bảo toàn được tiền thưởng Tết. Những năm trước, chưa hết Tết, thưởng đã hết sạch. Năm nay thì khác, tôi vẫn về quê, vẫn ăn uống, vẫn biếu bố mẹ, vẫn lì xì ông bà người thân,... Điều khác chỉ là tôi không còn phụ thuộc vào thưởng Tết nữa!
1. Khóa tiền thưởng ngay khi vừa nhận
Ngay khi tiền thưởng về tài khoản, việc đầu tiên tôi làm không phải là lên danh sách mua sắm, mà là… chuyển nó sang một tài khoản khác. Tôi có một tài khoản phụ, ít dùng, không liên kết ví điện tử hay các ứng dụng mua sắm. 30 triệu thưởng Tết, vừa nhận xong tôi chuyển ngay vào tài khoản đó.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Lý do rất đơn giản: tiền để chung rất dễ “bốc hơi”. Khi nhìn thấy số dư cao, tâm lý mình tự động nới lỏng. Một bữa ăn đắt hơn chút cũng không sao. Một món đồ “thưởng cho bản thân” cũng hợp lý. Nhưng khi tách tiền thưởng ra khỏi dòng tiền sinh hoạt, tôi buộc mình phải chi tiêu Tết bằng lương tháng và khoản đã chuẩn bị trước đó.
Việc “khóa” tiền thưởng không phải để không đụng vào, mà để cho mình thời gian suy nghĩ. Tôi tự đặt quy tắc: qua hết mùng 10 mới được quyết định dùng khoản này làm gì. Chỉ riêng việc trì hoãn đó đã giúp tôi tránh được rất nhiều quyết định bốc đồng.
2. Lập ngân sách tiêu Tết từ sớm
Tôi từng có những cái Tết mà sau mùng 6 phải ngồi tính lại xem tiền đã đi đâu. Năm nay tôi làm khác. Ngay đầu tháng Chạp, tôi ngồi xuống liệt kê toàn bộ các khoản có thể phát sinh: vé xe về quê, quà biếu, lì xì, ăn uống, tụ tập, phát sinh linh tinh. Không cần quá chi li, nhưng phải có con số ước lượng.
Sau đó tôi trích sẵn một khoản cố định từ lương tháng 1 để làm “quỹ Tết”. Toàn bộ chi tiêu Tết đi từ quỹ này, không đụng đến tiền thưởng. Khi quỹ sắp hết, tôi tự điều chỉnh lại kế hoạch: giảm bớt một buổi tất niên tụ tập, chọn quà vừa phải hơn, hạn chế mua thêm những món không thật sự cần.
Điều quan trọng là tôi không cố “thắt lưng buộc bụng” quá mức. Tôi vẫn lì xì đầy đủ, vẫn biếu quà tử tế. Nhưng mọi thứ nằm trong khung mình đã vạch ra. Khi có ngân sách rõ ràng, tôi không còn tâm lý chi tiêu theo cảm hứng. Tôi biết giới hạn của mình ở đâu, và điều đó khiến tôi thoải mái hơn rất nhiều.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Thực ra, bảo toàn tiền thưởng không phải nhờ kiếm thêm, mà nhờ kiểm soát tốt phần đã có. Tết năm nay tôi tiêu ít hơn năm trước không phải vì ít gặp gỡ hơn, mà vì mỗi khoản chi đều có chủ đích.
3. Tránh những “cái bẫy” tiêu tiền dịp Tết
Tết có rất nhiều cái bẫy ngọt ngào. Giảm giá cuối năm, flash sale, lời rủ rê “đầu năm mua cái gì đó cho may”, hay đơn giản là tâm lý “cả năm mới có một lần”. Nếu không tỉnh táo, tiền thưởng sẽ bị xé nhỏ bởi hàng chục quyết định tưởng như vô hại.
Tôi tự đặt cho mình ba câu hỏi trước mỗi khoản chi lớn trong Tết: Món này có thật sự cần không? Nếu không mua, cuộc sống sau Tết có bị ảnh hưởng gì không? Và nếu mua, tôi có đang lấy tiền thưởng ra để bù vào không?
Ngoài ra, trong các buổi gặp gỡ bạn bè, tôi cũng chủ động đề xuất những phương án hợp lý hơn thay vì chạy theo không khí. Không cần lúc nào cũng phải vào nhà hàng đắt tiền. Quan trọng là gặp nhau. Khi mình chủ động, người khác cũng dễ đồng thuận.
Hết Tết, tôi nhận ra 30 triệu vẫn còn nguyên không phải là một kỳ tích. Đó chỉ là kết quả của ba việc đơn giản: tách tiền ra sớm, có ngân sách rõ ràng và luôn đặt câu hỏi trước khi chi.
Tôi không giữ tiền thưởng để ngắm. Sau Tết, tôi bắt đầu lên kế hoạch dùng nó cho mục tiêu dài hạn: một khoản đầu tư hoặc quỹ dự phòng. Nhưng việc nó vẫn còn nguyên vẹn sau những ngày Tết cho tôi một cảm giác rất khác. Không phải tự hào vì tiết kiệm được tiền, mà vì tôi kiểm soát được lựa chọn của mình.
Với tôi, Tết không còn là mùa “xả láng rồi tính sau”. Tết vẫn vui, vẫn ấm áp, nhưng có kỷ luật hơn. Và đôi khi, cảm giác bước qua năm mới với một khoản tiền thưởng còn nguyên trong tài khoản lại mang đến sự yên tâm nhiều hơn bất kỳ món đồ mới nào.
